Category: Lajme nga Tregu

Drejtori i Përgjithshëm Ekzekutiv i Autoritetit të Mbikëqyrjes Financiare, z. Ervin Mete, zhvilloi sot një takim me drejtues të shoqërive administruese të fondeve të investimit, pensioneve private vullnetare dhe përfaqësues të tregut të kapitaleve. Në takim u diskutua mbi ecurinë e këtyre tregjeve, efektet e pandemisë COVID-19 dhe mundësitë për zhvillimin e mëtejshëm të tyre.

Në fjalën e tij, z. Mete vuri në dukje se në përgjithësi situata e pandemisë është menaxhuar mirë nga tregu, edhe pse në anën tjetër ajo nxori në pah nevojën për plane solide të vazhdimësisë së biznesit. Drejtori i Përgjithshëm Ekzekutiv theksoi rëndësinë e bashkëpunimit me të gjithë aktorët për zhvillimin e tregjeve të kapitalit.

Është shumë e rëndësishme të punojmë për hartimin e një strategjie kombëtare për zhvillimin e tregjeve të kapitalit në Shqipëri, me pjesëmarrjen e Ministrisë së Financave, Bankës së Shqipërisë apo aktorëve të tjerë. Autoriteti është i gatshëm për ta avancuar këtë nismë, duke propozuar krijimin e një Komiteti për hartimin e strategjisë kombëtare, – u shpreh z. Mete.

Duke vlërësuar digjitalizimin si një element thelbësor, si në funksion të mbikëqyrjes, ashtu edhe në kuadër të rritjes së efiçencës dhe reduktimit të burokracive, Drejtori i Përgjithshëm Ekzekutiv kërkoi që ekspertiza e aktorëve të tregut në teknologjinë e informacionit të përdoret në funksion të zhvillimit dhe mirërregullimit të tregjeve.

Z. Mete shprehu gadishmërinë për t’u përfshirë në një proces konsultues me aktorët e tregut në funksion të hartimit të akteve nënligjore për plotësimin e kuadrit ligjor për sipërmarrjet e investimeve kolektive dhe tregjet e kapitalit.

Burimi : Autoriteti Mbikeqyrjes Financiare

Flet Anila Denaj, ministre e Financave dhe Ekonomisë

Ligji i ri për tregjet e kapitalit zgjeron mundësitë e investimit të investitorëve në platforma të tjera përveç Bursës, garanton mbrojtje më të mirë të investitorëve si dhe rregullon më mbikëqyrjen e tij, duke rritur kapacitetet e Autoritetit të Mbikëqyrjes Financiare.

Ministrja e Financave dhe Ekonomisë, Anila Denaj, shprehet se parashikohen kërkesa më rigoroze në drejtim të standardeve që duhet të plotësojnë shoqëritë e investimit ashtu sikurse kritere strikte për mjaftueshmërinë e kapitalit. Denaj vlerëson se zgjerimi i mënyrës së tregtimit të instrumenteve të borxhit dhe të kapitalit, është një mundësi e mirë për zhvillimin e bizneseve Fintech.

Shqipëria ka tashmë një kuadër ligjor të rifreskuar sipas kërkesave të kohës dhe direktivave sa i takon tregut të kapitaleve. Cilat janë risitë që sjell ky ligj për Shqipërinë?

Ligji “Mbi Tregjet e Kapitalit” sjell risi në disa drejtime, si: në drejtim të licencimit të shoqërive të titujve, mbrojtjes së konsumatorit/investitorit, jep më tepër mundësi për zhvillimin e infrastrukturës së tregut, si dhe në drejtim të kompetencave të AMF.

Ky ligj parashikon kërkesa më rigoroze në drejtim të standardeve që duhet të plotësojnë firmat e investimit, si dhe kërkesa më rigoroze lidhur me mjaftueshmërinë e kapitalit. Me qëllim mbrojtjen e integritetit të tregut, ligji parashikon kërkesa për transparencën e emetuesve dhe për shoqëritë e listuara në bursë. Krahas kërkesave për kapital fillestar të kompanive që operojnë në fushën e investimeve, janë shtuar edhe kërkesat për përshtatshmëri dhe aftësitë e drejtuesve dhe të stafit që punon në këto shoqëri, si dhe sanksionet në rast abuzimi me tregun.

Ligji i ri jep më tepër mundësi për zhvillimin e infrastrukturës së tregut ku krahas Bursës, parashikon edhe tregtimin nëpërmjet platformave online, si ato të Tregtimit shumëpalëshe ashtu edhe Platformat e Organizuara të Tregtimit, si edhe Internalizuesit Sistematik. Ligji parashikon krijimin e depozitarit qendror të titujve ose regjistrarit. Risitë e tjera në këtë ligj lidhen gjithashtu me kompetencat më të plota të Autoritetit të Mbikëqyrjes Financiare, ashtu edhe me mbrojtjen e investitorit, ku për herë të parë, futet koncepti i Fondit të Kompensimit të Investitorëve.

Si synohet të stimulohet zhvillimi i tregut të kapitaleve në vend që, le të themi, ende mbetet në nivele embrionike?

Krijimi i një tregu kapitalesh funksional, është shumë i rëndësishëm për zhvillimin ekonomik të një vendi. Ai është një burim financimi për kompanitë me kapital privat dhe ato me kapital shtetëror si dhe një mënyrë e mirë për të tërhequr investimet e huaja në vend.

Ministria e Financave dhe Ekonomisë po punon së bashku me Autoritetin e Mbikëqyrjes Financiare dhe bizneset private me qëllim, hartimin e një plani lidhur me masat e nevojshme ligjore dhe mbështetëse që duhen ndërmarrë me qëllim të bërjes funksionale të Bursës.

Nga ana tjetër, ligji i ri, veç operimit në Bursë, parasheh edhe platforma të tjera tregtimi online, siç janë
Platformat Shumëpalëshe të Tregtimit dhe Platformat e Organizuara të Tregtimit

Zgjerimi i mënyrës së tregtimit të instrumenteve të borxhit dhe të kapitalit, është një mundësi e mirë për zhvillimin e bizneseve Fintech.

Ne ftojmë të gjitha bizneset e interesuara për këto lloje aktivitetesh që të investojnë në këtë drejtim, në mënyrë që edhe Shqipëria më në fund të ketë një treg kapitalesh funksional.

Ftesa

Ne ftojmë të gjitha bizneset e interesuara për këto lloje aktivitetesh që të investojnë në këtë drejtim, në mënyrë që edhe Shqipëria më në fund të ketë një treg kapitalesh funksional

Si garantohet në këtë ligj mbrojtja e investitorit, qoftë persona juridikë qofte ata individë?

Një vend të posaçëm në ligj zë edhe mbrojtja e investitorit. Në tërësinë e tij, ky ligj përshkohet nga kjo frymë, duke garantuar një trajtim më të drejte të klientëve, kategorizim të investitorëve sipas njohurive të tyre në fushën e investimeve në mënyrë qe ata të lejohen të investojnë, pra të marrin një rrezik përsipër në përpjesëtim me njohuritë që kanë për investimin.

Sipas nenit 319 të këtij ligji, “Autoriteti mund të marrë një ose më shumë prej masave të mëposhtme, kur shoqëria e titujve që mban, ose së cilës i janë besuar paratë, ose aktivet e klientëve në rrjedhën e veprimtarisë së saj tregtare, bie ndesh me ndonjë dispozitë të këtij ligji, të akteve nënligjore ose të urdhrave të nxjerra në zbatim të këtij ligji dhe kur Autoriteti çmon se rrezikohen, ose ka të ngjarë të rrezikohen, interesat e investitorëve, klientëve të shoqërisë së titujve ose të zotëruesve të kuotave të sipërmarrjeve të investimeve kolektive:

a) mund të urdhërojë shoqërinë e titujve të mos tregtojë më paratë ose aktivet e investitorëve ose klientëve, në atë mënyrë që e konsideron të përshtatshme Autoriteti ose të transferojë paratë ose pasuritë e investitorëve ose klientëve të tillë, apo dokumentet ose evidencat elektronike në lidhje me këto para, ose pasuri tek një person tjetër i përcaktuar në njoftim nga Autoriteti;

b) mund t’i ndalojë shoqërisë së titujve kryerjen e transaksioneve, kërkimin e shërbimeve nga të tretë ose t’i kërkojë shoqërisë së titujve të ushtrojë veprimtarinë tregtare në mënyrën që mund të përcaktojë Autoriteti; ose

c) t’i kërkojë shoqërisë së titujve të mbajë pasuri në territorin e Republikës së Shqipërisë, në një vendndodhje që e përcakton Autoriteti.

Në interes të mbrojtjes së klientëve, Autoriteti mund të japë urdhër për ngrirjen e aktiveve të çdo personi që bie ndesh me ndonjë dispozitë të këtij ligji apo të akteve nënligjore ose urdhrave, të cilat cenojnë të drejtën e investitorit.

Për herë të parë, përfshihet Fondi i Kompensimit të Investitorëve. Në Kapitullin e X, Skema e kompensimit të investitorëve, nga neni 353-357, bëhet fjalë për krijimin e këtyre skemave, emërimin e komitetit të kompensimit, kërkesat për kompensim, si dhe pagesat e kompensimit.
Mund të themi se nga pikëpamja e kuadrit ligjor, mbrojtjes së investitorit i është kushtuar një kujdes i posaçëm në këtë ligj.

Si parashikohet të përshtaten kapacitetet mbikëqyrëse të rregullatorit në funksion të zgjerimit të këtij tregu, futjes së hallkave të reja funksionale të tij, si dhe elemente të tjerë përbërës?

Vetë procesi i hartimit të këtij ligji, i cili është bërë me asistencën e Bankës Botërore, ka qenë një proces trajnimi për stafin e AMF, të cilët kanë treguar një nivel të lartë përgatitje në hartimin e ligjit.
Nga ana tjetër, Ministria e Financave ka miratuar në planet e saj, vazhdimin e asistencës kundrejt Autoritetit të Mbikëqyrjes Financiare, në drejtim të ndërtimit të kapaciteteve të nevojshme.

Megjithatë, si i thonë fjalës, noti mësohet në det, prandaj një Treg Funksional i Kapitaleve, zbatimi në praktikë i të gjitha elementeve të këtij ligji, do të jetë mësuesi më i mirë si për Autoritetin ashtu edhe për firmat e investimit apo edhe vetë investitorët.

Burimi: Monitor

Monedha e përbashkët ka shënuar një rritje të lehtë vazhdueshme në tregun e brendshëm gjatë dy javëve të fundit. Sipas kursit zyrtar të Bankës së Shqipërisë, një euro u këmbye sot me 124.3 lekë, me një mbiçmim prej 0.3 lekësh që nga fillimi i këtij muaji.

Aktorët e tregut pohojnë se arsyeja lidhet me interesin e lartë që bankat vendase kishin për të marrë pjesë në emetimin e eurobondit shqiptar prej 650 milionë eurosh, që u finalizua me sukses dy ditë më parë. Nuk ka ende një informacion zyrtar se sa ka qenë pjesa e këtij borxhi, që u ble nga bankat vendase. Burime pohojnë se bankat vendase mund të kenë blerë rreth 25% të totalit të eurobondit.

Për të siguruar fondet në valutë, bankat kanë qenë kryesisht në pozicion blerës, në mënyrë që të kishin valutë gjendje për eurobondin (duke mos çuar dot euro jashtë, pasi ende avionët nuk lëvizin ende, një mënyrë është të bëhen marrëveshje këmbimi, duke blerë euro, të cilat shkojnë në bankën korrespondente nga shitësi i tyre, ndërsa banka ia dërkon korrespondentit në momentin që blen eurobondin).

Kursi mesatar i këmbimit të euros deri tani gjatë këtij viti ka qenë 123.6 lekë, nga 123 lekë që ishte mesatarja e një viti më parë. Monedha e përbashkët shfaqi shenja të forta forcimi pas bllokimit të ekonomisë nga Covid-19 nga mesi i marsit, pasi ndalimi i lëvizjeve kufizoi hyrjen e valutës, çka bëri që euro të kërcente deri në 131 lekë. Më pas kursi u stabilizuar në nivelin e 123-124 lekëve. Ndonëse transporti vijon të mbetet i mbyllur, tregu ka arritur një lloj ekuilibri, duke qarkulluar valutën që ndodhet në vend, pasi dhe volumi i këmbimeve nuk është shumë i lartë.

 

Eurobondi

Shqipëria emetoi pak ditë më parë eurobondin prej 650 mln euro. Eurobondi u emetua në një momnet mjaft të favorshëm, pasi likuiditeti dhe si rrjedhojë kërkesa në tregjet ishte mjaft e lartë, duke i kaluar 3 miliardë, apo mbi 4.8 herë mbi shumën e kërkuar. Interes shfaqën rreth 190 investitorëve nga Europa dhe SHBA.

Kuponi për Eurobondin ka rezultuar 3.5 % ndërsa norma e interesit 3.625%

Shqipëria ka dalë në tregjet ndërkombëtare me eurobondin 650 milionë euro, me një normë interesi në 3.62%. Eurobondi i kaluar, ai i vitit 2018, prej 500 milionë eurosh kishte një normë interesi relativisht më të ulët, në 3.55%. Sipas të dhënave që ofron platforma reuters, ky borxh nuk është emetuar akoma, dhe kjo gjë do të ndodhë sipas planifikimit më 16 qershor.

Eurobondi  ndërkohë është i listuar për momentin vetëm në Irish Stock Exchange, pra bursën Irlandeze. Maturimi është 7-vjeçar dhe pritet të skadojë më 16 qershor të vitit 2027. Sa i përket nënshrkuesve të borxhit, ata rezultojnë të jenë: Citigroup, JP Morgan, Raiffeisen International dhe Banca e Investimeve Sanpaolo (IMI SPA).

Nënshkruesit e borxhit janë institucionet financiare të cilët marrin përsipër të blejnë borxhin e pashitur për ta rishitur më pas.

Roel Korkuti / SCAN

Shqipëria pritet të dalë në tregun ndërkombëtar përmes emetimit të një Eurobondi të ri brenda muajit Qershor.  Eurobondi është parashikuar të arrijë një vlerë prej 650 milionë euro dhe me maturim 7 deri 10 vite dhe do të shërbejë për të shlyer  eurobondin e marrë në vitin 2015 si dhe për të plotësuar nevojat për financim për vitin 2020.

Për ti hapur rrugë këtij procesi, qeveria ka depozituar në për diskutim me procedurë të përshpejtuar në komisonet parlamentare, një projektligj që synon  miratimin e përjashtimeve nga tatimi mbi të ardhurat, tatimi mbi vlerën e shtuar dhe çdo tatim tjetër në Republikën e Shqipërisë për çdo transaksion dhe për të gjitha veprimtaritë që lidhen me emetimin, mbajtjen, ruajtjen dhe tregtimin e eurobondit, duke përfshirë në këtë përjashtim mbajtësit e titujve eurobond, si dhe menaxherët bashkëdrejtues.

Po ashtu, parashikohet që marrëveshjet që do të lidhen nga ministri i Financave dhe Ekonomisë për emetimin e instrumentit “Eurobond” në formën thelbësisht sipas teksteve që i bashkëlidhen projektligjit, lejohen ndër të tjera parashikimet për heqjen dorë nga imuniteti.  Projektligji përmban gjithashtu një nen të tretë, sipas të cilit procesi do të ndiqet deri në daljen e eurobondit në tregjet ndërkombëtare nga ministri i Financave dhe Ekonomisë dhe ministri i Shtetit për Rindërtimin.

Megjithëse qeveria synon që të arrijë të marrë hua me interesa më të favorshme se eurobondi i vitit të kaluar, sipas relacionit, duket se tregjet financiare janë ndikuar shumë nga situata e COVID-19, gjë që vërehet dukshëm në rënien e ndjeshme të indekseve sa i takon tregjeve të kapitalit apo në rritjen e normave të interesit sa i takon instrumenteve të borxhit. Çka do të thotë se normat e interesit që mund të përfitohen janë të paktën +2 % më të larta.

Elisabeta Dosku / SCAN