VIDEO – Edukimi në lidhje me Investimet, Bursën, Tregjet, Ndërmjetësit dhe Instrumentat Financiarë

Ky grup videosh të animuara është përgatitur nga një projekt i përbashkët bashkëpunimi mes Bursës Shqiptare të Titujve ALSE dhe Junior Achievement Albania (JAA) me fokus edukimin financiar dhe tregun e kapitaleve.

Videot do të shërbejnë si instrument ndërgjegjësimi dhe edukimi për publikun e gjerë dhe të rinjtë në veçanti në lidhje me edukimin financiar në drejtim të parimeve bazë financiare si: kursimet, investimet, tregu financiar, titujt, bursa dhe tregu i kapitaleve.

Videot jane të grupuara sipas tematikave që trajtojnë, për t’iu përgjigjur më mirë interesit dhe fushave të caktuara për investitorët dhe publikun.

#Video – 1a Ç’janë Bonot dhe Obligacionet e Thesarit
#Video – 1b Karakteristika të Bonove dhe Obligacioneve të Thesarit
Këto video animative përfshijnë informacion edukues në lidhje me:
  • Konceptin e “Buxhetit të Shtetit” forma e buxhetit familjar, apo e një xhepi te individit, që ka të ardhura dhe shpenzime. Jo gjithmonë të ardhurat na mjaftojnë të realizojmë shpenzimet individuale, ndaj kërkojmë para hua nga të tjerët (prindërit, miqtë). Ashtu edhe Buxheti i Shtetit që ka të ardhura vetëm taksat nga binzeset dhe qytetarët, realizon shpenzime në formën kostove për administratën (pagat, pensionet, zyrat etj.) dhe në formën e investimeve publike (rrugë, ura, shkolla, spitale).
  • Nevoja e Buxhetit të Shtetit për huamarrje të cilën e bën ose duke marrë hua nga shtete të tjera, ose duke emetuar (shitur) tituj apo siç njihen ndryshe edhe letra me vlerë. Titujt e borxhit që emeton Qeveria për të financuar nevojat e Buxhetit quhen Bono Thesari dhe Obligacione Thesari.
  • Investitorët e Bonove dhe Obligacioneve të Thesarit janë kryesisht qytetarët me kursimet e tyre modeste, por edhe çdo institucion tjetër privat apo publik i cili ka fonde të tepërta (kursime) për një periudhë të shkurtër kohore. Investitorët blejnë bono thesari dhe obligacione thesari duke pritur në këmbim një fitim monetar në formën e interesit mbi paratë e tyre që kanë investuar (në gjuhën financiare quhet principal).
  • Rreziku i Ulët i Mospagesës së Detyrimeve nga Qeveria – një tjetër arsye pse investitorët e preferojnë investimin në Bono dhe Obligacione Thesari është fakti se janë të sigurtë që paratë e tyre kthehen mbrapsht së bashku me interesat. Kjo për faktin se emetuesi (shitësi) i cili është Qeveria ka gjithmonë të ardhura të pashterrshme (ka aftësi paguese), pasi ka të drejtën e dy instrumentave ligjorë mjaft të fuqishëm që i vijnë në ndihmë për të paguar detyrimet siç janë e drejta ligjore për të vendosur taksa (politika fiskale), dhe e drejta ligjore për t’i kërkuar Bankës së Shqipërisë të hedhë në qarkullim para më shumë edhe pse në mënyrë të kontrolluar (procesi i emetimit të parasë. Megjithatë, për shkak të rrezikut të vogël që ato mbartin, edhe përfitimi (interesi) që kanë investitorët nga Bonot dhe Obligacionet e Thesarit është i vogël.
  • Karakteristikat e Titujve të Borxhit të Qeverisë janë Jetëgjatësia (ose siç njihet ndryshe Maturimi), Principali (ose siç njihet ndryshe Paratë e Investitorit), Vlera Nominale dhe Interesi (ose siç njihet ndryshe Kuponi).
  • Jetëgjatësia (Maturimi) – Bonot e Thesarit dhe Obligacionet e Thesarit ndryshojnë nga jetëgjatësia e tyre. Të dy këto tituj janë në thelb kontrata që përfaqësojnë detyrimin që u ka Qeveria investitorëve për një periudhë kohore të caktuar. Nëse periudha e detyrimit të borxhit të Qeverisë është afatshkurtër, ajo emeton tituj borxhi afatshkurtër (Bono Thesari) të cilat kanë jetëgjatësi 3, 6 ose 12 mujore. Nëse periudha e detyrimit të borxhit të Qeverisë është afatgjatë, ajo emeton tituj borxhi afatgjatë (Obligacione Thesari) të cilat kanë jetëgjatësi mbi 1 vit. Në Shqipëri Qeveria ka emetuar obligacione thesari 2, 3, 5, 7 dhe 10 vjeçare, por në tregjet e zhvilluara maturimi i Obligacioneve të Thesarit shkon nga 30 deri në 99 vite.
  • Principali – janë paratë që investitori i ka të lirshme (kryesisht kursime) për të investuar. Principali i kthehet gjithmonë investitorit i plotë në fund të periudhës së maturimit (jetëgjatësisë) së bashku me pagesën e interesit.
  • Vlera Nominale – është vlera për njësi që mbart çdo titull borxhit në vetvete, ose ndryshe vlera e një kontrate të huamarrjes së Qeverisë ndaj investitorëve. Vlera Nominale e një Bono Thesari në Shqipëri është 10.000 lekë ndërsa ajo e një Obligacioni Thesari është 100.000 lekë. Qeveria shet me mijëra njësi (copë) bono dhe obligacione thesari sa herë i duhet të marrë hua nga publiku investitor. Zakonisht tek Bonot e Thesarit, Vlera Nominale eshtë shuma totale e Principalit + Interesit, kurse tek Obligacionet e Thesarit Vlera Nominale është e barabartë më Principalin, kurse interesi në formën e kuponit i jepet investitorit veçmas kësaj shume.
  • Pagesa e Interesit (Kuponi) – është pjesa e përfitimi i investitorit nga investimi në titujt e borxhit të Qeverisë (bono dhe obligacione thesari). Për Bonot e Thesarit interesi jepet si diferencë mes çmimit që paguan investitori në fillim të maturimit dhe vlerës nomiale që merr ai në fund. Me fjalë të tjera, investitori paguan një çmim të skontuar (të zbritur), ndërsa në fund të periudhës së maturimit merr vlerën nominale të Bonos së Thesarit e cila përfshin principalin (çmimin e paguar) dhe interesin (diferencën mes çmimit dhe vlerës nominale). Për Obligacionet e Thesarit interesi jepet veçmas në formën e një kuponi që ndahet nga Qeveria për investitorët çdo 6 muaj ose 12 muaj.
Nëse doni të shikoni videot, klikoni mbi fotot më sipër ose këtu
#Video – 2a Ç’janë Letrat Tregtare dhe Obligacionet e Korporatave Ç’janë Letrat Tregtare dhe Obligacionet e Korporatave
#Video – 2b Karakteristikat e Letrave Tregtare dhe Obligacioneve të Korporatave
Këto video animative përfshijnë informacion edukues në lidhje me:
  • Konceptin e “Financimit të Biznesit Privat” – biznesi privat ka gjithmonë nevojë për financim në mënyrë që të rritet vazhdimisht e t’u shërbejë më mirë qytetarëve në një shtrirje gjeografike sa më të madhe.
  • Format e Financimit të Biznesit – çdo biznes në fillimet e veta ka qenë i vogël dhe e ka filluar aktivitetin e tij fillimisht me kursimet e ortakëve të cilat kanë vënë kapitalin fillestar. Më pas rritja e volumit të biznesit ka kërkuar më shumë financime për të zgjeruar biznesin apo bërë investime. Këto financime biznesi i vogël i ka marrë në forma të ndryshme, ku më të përdorurat janë:
    a) Kapital shtesë nga vetë ortakët
    b) Ri-investimi i fitimeve
    c) Hua nga familjarët
    Të gjitha këto forma financimi e kanë ndihmuar çdo biznes që të rritet nga biznes i vogël në biznes të mesëm. Në këtë fazë, biznesi i mesëm kalon në forma të tjera financimi që lidhen direkt ose indirekt me tregun financiar dhe investimet financiare:
    a) Huamarrje (si kredi) nga institucionet financiare të mikro-kredisë ose bankat
    b) Shitje e një pjese të aksioneve tek ortakë të rinj ose tek institucione të tjera financiare si bankat e investimeve.
  • Korporatat dhe financimi i tyre – të gjitha këto forma financimi e ndihmojnë biznesin të rritet dhe të arrijë përmasat e biznesit të madh ose siç njihen ndryshe “korporata”. Korporatat kërkojnë financime në vlera mjaft të mëdha. Për rrjedhojë ato e financojnë aktivitetin e tyre kryesisht nga kreditë që marrin nga bankat. Por kjo nuk është e vetmja mënyrë.
  • Huamarrja e Korporatave nëpërmjet emetimit të titujve të Borxhit Privat – një tjetër fromë se si biznesi mund të marrë hua është t’i drejtohet jo bankës…. por publikut investitor duke emetuar dhe shitur letra me vlerë ose siç njihen ndryshe tituj të borxhit privat. Koporatat i përdorin më pas këto fonde të marra hua nga shitja e titujve të borxhit privat për të bërë më shumë investime dhe zgjeruar biznesin e tyre. Termi “privat” tregon se nuk është titull i garantuar nga shteti por që huamarrësi është një korporatë private. Llojet e titujve të borxhit privat që mund të emetojnë korporatat janë kryesisht afatshkurtra dhe quhen Letra Tregtare ose afatgjata dhe quhen Obligacione Korporate.
  • Investitorët e Letrave Tregtare dhe Obligacioneve të Korporatave janë kryesisht qytetarët me kursimet e tyre modeste, por edhe çdo institucion tjetër privat apo publik i cili ka fonde të tepërta (kursime) për një periudhë të shkurtër kohore. Investitorët blejnë Letra Tregtare dhe Obligacione Korporate duke pritur në këmbim një fitim monetar në formën e interesit mbi paratë e tyre që kanë investuar (në gjuhën financiare quhet principal). Fitimi duhet të shpërblejë investitorin jo vetëm për kohën e bllokimit të parave të tij, por edhe për rrezikun që mund të paraqesë korporata si biznes privat.
  • Rreziku i Lartë dhe mundësia e MosPagimit të Detyrimeve nga Korporatat – parë nga këndvështrimi i investitorit, rreziku më i madh kur blen Letra Tregtare apo Obligacione Korporate është që emetuesi privat të mos paguajë detyrimet ndaj investitorit. Ky rrezik është i ndryshëm për korporata të ndryshme, sepse varet nga mundësia e falimentimit, nga sektori ku operon korporata, nga menaxhimi i suksesshëm ose jo i korporatës e nga një sërë risqesh të tjera. Kjo është arsyeja pse titujt e borxhit privat mbartin risk shumë më të lartë se bonot dhe obligacionet e thesarit të shtetit. Për rrjedhojë investitori kërkon një nivel më të lartë fitimi, nëse pranon të investojë në Letra Tregtare dhe Obligacione Korporate.
  • Agjencitë e Vlerësimit të Rrezikut (Rating Agencies) janë Jetëgjatësia – Rreziku i korporatave pëcaktohet nga institucione financiare të specializuara që quhen Agjensi të Vlerësimit të Rrezikut. Këto agjenci vlerësojnë me notë nivelin e rrezikut duke u bazuar në kritere financiare e profesionale. Nota e rrezikut të përcaktuar nga Agjensitë, merret në konsideratë nga investitorët përpara se të blejnë titujt e borxhit privat të emetuar nga Korporatat.
  • Lloje të ndryshme të Titujve të Borxhit Privat ka disa lloje të ndryshme (kryesisht Obligacionet e Korporatave). Ato mund të jenë
    a) Të Garantuara ose të Pagarantuara në pagesë me asete apo subjekte të tjera
    b) Në valutë të huaj ose në valutën vendase në varësi të nevojave për financim të Korporatës emetuese,
    c) Me Normë Interesi Fikse ose me normë Interesi të Ndryshueshme (norma e interesit ndryshon ose jo vetëm në datat e pagesës së interesit apo kuponit),
    d) Të Mbështetura ose jo në Asete (emetimi i tyre bëhet duke lënë peng pasuri të paluajtshme në pronësi të Korporatës emetuese)
    e) Të Pagueshme Para Aftit të Maturimit (nëse Korporata emetuese ka pritshmëri të mira për të ardhura që të paguajë detyrimet para afatit)
    f) Të Konvertueshme në Aksione (u jep mundësinë investitorëve që, pasi të shikojnë seriozitetin dhe suksesin e Korporatës të bëhen bashkë-aksionerë në të ardhmen).
    g) Borxh i Varur, çka tregon se investitori është i fundit që merr pagesat e borxhit në radhët e huadhënësve të Korporatës.
  • Karakteristikat e Titujve të Borxhit Privat janë Jetëgjatësia (ose siç njihet ndryshe Maturimi), Principali (ose siç njihet ndryshe Paratë e Investitorit), Vlera Nominale dhe Interesi (ose siç njihet ndryshe Kuponi) si dhe Rreziku (që ka të bëjë me mundësinë e mos pagimit të detyrimeve nga korporata që emeton titujt t borxhit privat)
  • Jetëgjatësia (Maturimi) – Letrat Tregtare dhe Obligacionet e Korporatave ndryshojnë nga jetëgjatësia e tyre. Të dy këto tituj janë në thelb kontrata që përfaqësojnë detyrimin që u ka Korporata private investitorëve për një periudhë kohore të caktuar. Nëse periudha e detyrimit të borxhit të Korporatës është afatshkurtër, ajo emeton tituj të borxhit privat afatshkurtër (Letra Tregtare) të cilat kanë jetëgjatësi 3, 6 ose 9 mujore. Nëse periudha e detyrimit të borxhit të Korporatës private është afatgjatë, ajo emeton tituj të borxhit privat afatgjatë (Obligacione Korporate) të cilat kanë jetëgjatësi mbi 1 vit.
  • Principali – janë paratë që investitori i ka të lirshme (kryesisht kursime) për të investuar. Principali i kthehet gjithmonë investitorit i plotë në fund të periudhës së maturimit (jetëgjatësisë) së bashku me pagesën e interesit.
  • Vlera Nominale – është vlera për njësi që mbart çdo titull borxhit në vetvete, ose ndryshe vlera e një kontrate të huamarrjes së Korporatës private ndaj investitorëve. Vlera Nominale e një Letre Tregtare apo një Obligacioni Koporate është e ndryshueshme dhe përcaktohet nga vetë Korporata emetuese. Zakonisht sugjerohet që vlera nominale e tituje të borxhit privat të jtë sa më e vogël, me qëllim që t’u japmë mundësine e investimit edhe qytetarëve që kanë pak kursime. Korporatat shesin me mijëra njësi (copë) Letra Tregtare dhe Obligacione Korporate sa herë u duhet të marrin hua nga publiku investitor.
  • Pagesa e Interesit (Kuponi) – është pjesa e përfitimi i investitorit nga investimi në titujt e borxhit privat (Letra Tregtare dhe Obligacione Korporate). Për Letrat Tregtare interesi jepet si diferencë mes çmimit që paguan investitori në fillim të maturimit dhe vlerës nomiale që merr ai në fund. Me fjalë të tjera, investitori paguan një çmim të skontuar (të zbritur), ndërsa në fund të periudhës së maturimit merr vlerën nominale të Letrës Tregtare e cila përfshin principalin (çmimin e paguar) dhe interesin (diferencën mes çmimit dhe vlerës nominale). Për Obligacionet e Korporatave interesi jepet veçmas në formën e një kuponi që ndahet nga Korporata emetuese për investitorët zakonisht çdo 6 muaj ose 12 muaj.
  • Të Ardhura Fikse (të pandryshueshme) – për shkak se për shumicën e tyre, periodiciteti i pagesës së interesave kryesisht në formën e kuponit është në data standarde sipas datës kur janë emetuar titujt e borxhit privat, ato konsiderohen si tituj me të ardhura të pandryshueshme për investitorin. Nëse norma e interesit të kuponit është e ndryshme, atëherë edhe të ardhurat për investitorin ndryshojnë sipas ecurisë së normës.
  • Likuiditeti – nëse investitorët duan të kthejnë në likuid (para cash) investimin e tyre në letra tregtare dhe obligacione korporatash, në çdo moment mund t’i shesin ato para afatit të maturimit në një bursë ku këto tituj janë listuar dhe lejohet të tregtohen.
  • Spread – është diferenca e cmimit me të cilin blihet dhe shitet i njëjti titull borxhi në bursë. Spread-i mes cmimit të blerjes dhe të shitjes është një tregues likuiditeti. Sa më e vogël kjo diferencë, aq më likuid dhe aq më pak me rrezik është ai titull dhe anasjelltas.
Nëse doni të shikoni videot, klikoni mbi fotot më sipër ose këtu
#Video – 3a Cfarë janë Titujt e Kapitalit – Aksionet
#Video – 3b Karakteristikat e Titujve të Kapitalit – Aksionet
  • Çfarë janë Aksionet – Aksionet letra me vlerë ose tituj të cilat përfaqësojnë të drejta pronësie mbi asetet e një korporate. Të drejtat që mbajnë aksionet janë:
  • të drejta financiare qe kane te bejne me perfitimet financiare qe vijne nga perfshirja ne kapitalin aksionar ten je korporate, dhe
  • të drejta administrative që kanë të bëjnë me të drejtën e votës për të marrë vendime mbi aktivitetin e korporatës për të drejtuar atë drejt suksesit, i cili në vetvete përkthehet në më shumë përfitime financiare.
  • Mjet për rritjen e Kapitalit – Aksionet janë një instrument i mirë për të rritur kapitalin dhe financuar aktivitetin e korporatës pa borxh. Duke qenë se nuk ka kufizime për aksionerët në aspektin e numrit të aksioneve, mund të krijohen (emetohen) aksione të reja të cilat u shiten aksionerëve të rinj të ndryshëm nga aksionerët ekzistues. Fondet që i vijnë korporatës nga shitja e aksioneve të reja, janë kapital i ri dhe shumë i rëndësishëm për financimin e aktivitetit.
  • Mënyrat e shitjes së Aksioneve – aksionet e reja për rritje kapitali mund të shiten tek aksionerët në dy forma:
  • në mënyrë direkte ku janë aksionerët ekzistues ata që përzgjedhin se cilët do të jenë aksionerët e rinj që do i bashkohen korporatës. Po ashtu kanë të drejtën e refuzimit të disa prej tyre. Shitja në mënyrë direkte konsiderohet Partneritet, kur ka një numër të kufizuar investitorësh, të cilët investojnë afatgjatë pasi njohin industrinë ku operon korporata. Një tjetër formë e shitjes direkte është kur aksionet e reja u shiten institucioneve financiare (fonde pensioni, fonde investimi, kompani sigurimesh etj.), të cilat i blejnë këto aksione për një periudhë investimi dhe përfitim afatmesëm (zakonisth 3-5 vjet(.
  • në Bursë, ku aksionet e reaj u ofrohen publikut të jerë, dhe aksionerët ekzistues, nuk kanë asnjë mundësi të refuzojnë asnjë investitor që blen në bursë aksionet e korporatës. Kur aksionet e korporatës shiten në bursë për publikun, konsiderohet që korporata është e ofruar publikisht,d he aksionet e saj janë të listuara në Bursë e mund të tregtohen aty në çdo moment duke qenë mjaft likuide. Listimi në bursë dhe mundësia e likuiditetit të lartë, i bën aksionet e koporatave të listuara mjaft joshëse për investitorët.
  • Çmimi Kontabël dhe Çmimi i Tregut për Aksionet – ka një ndryshim mes këtre dy koncepteve. Çmimi Kontabël ka të bëjë me vlerën që ka 1 aksion në bilancin e kompanisë. Njihet ndryshe si çmimi i 1 aksioni që kanë investuar aksionerët ekzistues të koporatës në asetet nën pronësi të kësaj të fundit. Ndërkohë që Çmimi i Tregut është çmimi që i njëjti aksion ka në bursë, për shkak të përputhjes së kërkesës (blerjeve) dhe ofertës (shitjeve) nga investitorët. Zakonisht Çmimi i Tregut është më i madh se Çmimi Kontabël i të njëjtit aksion pasi, tek Çmimi i Tregut përfshihen të gjithë pritshmëritë e investitorëve ndaj suksesit korporatës, informacionet e ndryshme për aktivitetin e saj si dhe asetet të tjera të pa përfshira në vlerën kontabël të biznesit si fama, emri i mirë, marka, imazhi, rrjeti, shtrirja gjeografike e të tjerë komponentë që i japin vlerë më të madhe korporatës në treg.
  KARAKTERISTIKAT E AKSIONEVE
  • Pse korporatat shesin aksione në Bursë – sepse kanë nevojë për fonde afatgjatë dhe në shuma të mëdha. Më shumë se sistemi bankar, këto fonde mund të sigurohen nga tregu i kapitaleve nëpërmjet emetimit të aksioneve në bursë. Në ndryshim nga titujt e borxhit, fondet e siguruara nëpërmjet emetimit (shitjes së aksioneve) nuk duhet të kthehen më mbrapsht tek investitorët, ndaj kjo është një formë financimi më pak e kushtueshme për korporatat.
  • Pse investitorët blejnë Aksione në Bursë – sepse synojnë të kenë dy lloj përfitimesh ng aky lloj investimi:
  • Dividendi, i cili është pjesa që i takon proporcionalisht çdo investitori nga fitimit i aktivitetit të korporatës ndër vite. Jo gjithmonë korporatat shpërndajnë dividend, ndaj investitorët duhet të jenë të kujdesshëm.
  • Rritja e Çmimit, e cila do t’u mundësonte atyre fitime nga diferenca mes çmimit të blerjes dhe një çmimi më të lartë në shitje.
  • Shpërndarja e Dividendit – edhe pse ky është një element mjaft i rëndësishëm në vendimmarrjen e investitorëve për të blerë aksionet, duhet thënë që korporata nuk ka asnjë detyrim të shpërndajë dividend për aksionerët. Sidomos në fazën e rritjes, aksonerët kryesorë të korporatës mund të vendosin të mos shpërndajnë fitimin në formën e dividendit, por ta ri-investojnë në aktivitetin e biznesit për të sjellë më shumë fitime në të ardhmen. Ri-Investimi i fitimit është forma më më pak kosto për finznimin e biznesit. Korporatat e listuara në bursë i bëjnë publike planet e tyre për shpërndarjen ose jo të dividendit ndër vite, në mënyrë që investitorët të jenë të qartë në pritshmëritë e tyre dhe të marrin vnedimet për të blerë ose jo aksionet në përputhje me këto pritshmëri.
  • Rreziku i Lartë – aksionet shihen si një formë letre me vlerë që ka rrezik të lartë. Kjo sepse nga pikëpamja ligjore aksionerët janë të fundit që mund të përfitojnë në rast të falimentimit të kompanisë, ose mund të humbasin çdo gjë. Një tjetër faktor me rrezik është fakti që çmimi i tyre në bursë luhatet shumë shpesh për shkak se ndikohet nga çdo informacion që ka lidhje direkte apo indirekte me aktivitetin e përditshëm të korporatës.
  • Kthimi i Lartë – për shkak të rrezikut të lartë, norma e kthimit dhe përfitmit që kërkojnë investitorët nga investimi në aksione është më e lartë se nga investimi në titujt e borxhit.
  • Tregtimi i Aksioneve në Bursë – investitorët që kanë blerë më parë aksione të korporatës së listuar dhe duan t’i shesin apo investitorët që duan t’i blejnë rishtazi, mund ta bëjnë këtë lehtësisht në Bursë, nëpërmjet një ndërmjetësi financiar që është bankë apo shoqëri brokerimi. Para se të tregtojë aksionet, investitori duhet të ketë një kontratë me ndërmjetësin financiar. Gjitashtu investitori duhet të ketë hapur më parë një llogari bankare për lekët cash si dhe një llogari për titujt që do të tregtojë.
  • Çmimi i Aksioneve të listuara në Bursë – përcaktohet nga kërkesa dhe oferta që kanë investitorët për aksionin e korporatës. Në varësi të pritshmërive që kanë investitorët ndaj korporatës dhe rrezikut që mbart aktiviteti i saj, ata marrin pozicione blerje/shitje. Nëse pritshmëritë janë pozitive, rritet kërkesa për të blerë e kjo sjell rritje çmimi. Nëse pritshmëritë e investitorëve janë negative, rritet oferta për të shitur dhe bien çmimet.
  • Luhatshmëria – në pjesën më të madhe të kohës, çmimi i aksioneve të listuara në bursë është i paparashikueshëm dhe për rrjedhojë i luhatshëm. Luhatshmëria e çmimit, vjen nga sjellja e investitorëve që i blejnë ose i shesin aksionet bazuar në pritshmëritë apo informacionet që kanë për suksesin apo aktivitetin e korporatës.
  • Vlerësimi i Rrezikut – ashtu si titujt e tjerë, edhe rreziku që mbartin korporatat që kanë aksione të listuara në bursë vlerësohet nga ndërmjetës të specializuar që quhen Agjensi të Vlerësimit të Rrezikut.
  • Indikatorë të tjerë vlerësues – përvec notës së vlerësimit të rrezikut, investitorët shohin edhe indikatorë të tjerë që të japin idene mbi suksesin ose jo të korporatës gjatë aktivitetit të saj. Të tillë indikatorë janë Çmimi sipas Fitimit (P/E), Fitimi për Aksion (EPR) etj.
Nëse doni të shikoni videot, klikoni mbi fotot më sipër ose këtu

Video Edukuese