Sektori bankar i zgjeroi më tej fitimet gjatë muajit tetor. Sipas të dhënave nga Banka e Shqipërisë, në fund të 10-mujorit, fitimi neto i sektorit bankar arriti në 12.6 miliardë lekë. Në muajin tetor, fitimi progresiv është rritur me 1.9 miliardë lekë.

Megjithatë, fitimi i sektorit bankar për periudhën është në nivelin më të ulët të katër viteve të fundit. Krahasuar me 10-mujorin 2019, fitimi i bankave është ndjeshëm më i ulët, me 26% më pak. Edhe treguesit e rentabilitetit këtë vit paraqiten në rënie. Kthimi nga kapitali deri në fund të tetorit llogaritej në 9.66%, nga 14.05% në të njëjtën periudhë të vitit të kaluar.

Përgjithësisht, faktori që shkakton më shumë luhatje në rezultatet financiare të bankave është ecuria e provigjioneve, e lidhur me përkeqësimin e cilësisë së aktiveve në bilanc. Në fakt, deri në fund të tetorit, raporti i kredive me probleme nuk ka shënuar rritje, duke qëndruar pranë nivelit 8.3%. Por, pavarësisht nga kjo, bankat duket se kanë vendosur të rrisin provigjionet për t’iu paraprirë goditjeve të pritshme që mund të japë kriza në cilësinë e portofolit të kredisë.

Për tetorin, shpenzimet e detajuara të sektorit nuk janë të disponueshme (Banka e Shqipërisë i publikon me bazë tremujore), por deri në fund të 9-mujorit, shpenzimet për provigjione ishin rritur me tre herë e gjysmë më shumë krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar.

Deri tani, raporti i kredive me probleme ngelet i qëndrueshëm, i ndihmuar edhe nga vijimësia e kredidhënies së re. Që nga mesi i këtij viti, kredia e re i është kthyer rritjes. Për intervalin kohor qershor-tetor, kredia e re arriti në 113 miliardë lekë, në rritje me afërsisht 6% krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar. Ndërkohë, teprica e kredisë për ekonominë është në rritje vjetore me rreth 5%.

Megjithatë, raporti i kredive me probleme deri tani është mbuluar nga moratoriumi i kredive që ishte në fuqi deri në fund të gushtit. Do të duhen të paktën tre muaj para se problemet e aftësisë paguese të huamarrësve të reflektohen në kredi të këqija. Bankierët parashikojnë që ky tregues të shënojë rritje, duke filluar nga viti i ardhshëm dhe ka arsye të mendohet se rritja e provigjioneve është masë kujdesi paraprak.

Por, ndërkohë, rritja e kreditimit të ekonomisë mund të jetë një sinjal se bankat kanë vlerësime pozitive për bilancet e huamarrësve dhe se nuk presin keqësim dramatik të portofolit të kredisë./E.Shehu

Burimi: MONITOR

Shqipëria do të detyrohet të dalë në tregjet ndërkombëtare sërish, me një Eurobond relativisht të madh, parashikon Fondi Monetar Ndërkombëtar. Parashikimi nuk mjaftohet me kaq, pasi institucioni projekton që në 2022 të jetë dalja e radhës në tregjet ndërkombëtare të qeverisë shqiptare, për të lëshuar eurobondin me vlerë 500 milionë euro në mënyrë që të mbulojë nevojat e mëdha për financim në kohë aspak të lehta për financat publike të vendit. Për eurobondin e 2025-ës ndërkohë nuk ka asnjë parashikim konkret.

Por, sikur të mos mjaftonte kjo, ky parashikim është ai i skenarit më optimist, pra në kushtet aktuale. Në skenarin më negativ, pra në rast se pandemia dhe kriza ekonomike që e shoqëron do të përkeqësohej, Shqipëria do të kishte shumë të vështirë të dilte në tregjet ndërkombëtare, e po ashtu do të ishte i kufizuar edhe financimi nga tregu i brendshëm, nënvizon institucioni me bazë në Washington.

Pra, në rastin më të mirë, Shqipëria do të detyrohet të marrë sasi të tjera të mëdha borxhi, duke rritur për rrjedhojë borxhin publik e duke vendosur nën presion të mëtejshëm financat publike, ndërsa në skenarin më të keq, s`do ketë nga ku të marrë borxh, ndërkohë që kërkesa për financim do të jetë mjaft e lartë.

Kujtojmë se qeveria shqiptare gjatë këtij viti doli në tregjet ndërkombëtare me një Eurobond prej 650 mln eurosh, për të financuar pagesën e eurobondit të vjetër, prej 450 mln eurosh, por dhe për të ndihmuar disi financat në një kohë që vendi ishte në mes të dy krizave, asaj të tërmetit të 26 nëntorit, dhe asaj të pandemisë. Kujtojmë se raporti i post monitorimit të FMN vjen pas konsultimeve të vazhdueshme edhe me qeverinë shqiptare dhe institucionet kryesore të financave në vend.

Roel Korkuti / SCAN

 

Shoqata Mikrofinanca Shqiptare organizoi në datën 25 nëntor 2020, një event online në formën e videoconferencës me temë: “Mikrofinanca Shqiptare në Normalitetin e Ri: Përballimi i Stuhisë”. Kjo Konference organizohet me rastin e Ditës Europiane të Mikrofinancës dhe aktiviteteve në mbarë kontinentin që organizohen për promovimin e mikrofinancës dhe rolit të saj si mbështetëse kryesore e shtresave në nevojë dhe mundësuese e përfshirjes sociale dhe financiare.

Në këtë event u diskutua në lidhje me cështjet e aktualitetit të sektorit, sfidave që ai ka hasur apo është duke hasur në ofrimin e qëndrueshëm të shërbimeve tek klientët, si edhe mundësitë dhe zgjidhjet që shfaqen në horizont për kapërcimin me sukses të këtyre sfidave. Mikrofinanca qëndron në shtyllën kurrizore të shërbimeve financiare të ofruara për shtresat e shoqërisë në nevojë, prandaj duhet të bëhen të gjitha përpjekjet që këtyre segmenteve t’u sigurohet qasje e qëndrueshme në financa.

Në këtë event ishin të ftuar si folës përfaqësues nga Ministria e Financave dhe Ekonomisë, përfaqësues nga Banka e Shqipërise, Autoriteti i Mbikëqyrjes Financiare, Banka Botërore, Shoqata Shqiptare e Bankave, Bursa Shqiptare e Titujve ALSE, si edhe rrjetet ndërkombëtare të promovimit të financave sociale, si Qëndra për Mikrofinancën (MFC).

Në fjalën e tij si folës kryesor, Drejtori Ekzekutiv i Bursës ALSE z. Artan Gjergji u ndalua tek kryefjala që kanë sot të gjithë tregjet financiare në mbarë botën: aksesi në burime financimi. Kjo nevojë është jo vetëm për Ndërmarrjet e Vogla dhe të Mesme, por edhe për vetë institucionet financiare të mikrofinancës të cilat kanë jo pak vështirësi në gjetjen e burimeve jo të kushtueshme të financimit.

Në këtë aspekt, z. Gjergji u ndalua tek mundësitë dhe potenciali i jashtëzakonshëm që ofron tregu i kapitaleve për institucionet e mikrofinancës në vend, të cilat mund të rrisin fonde nëpërmjet emetimit të titujve. Kjo është jo vetëm një alternativë shumë më pak e kushtueshme se sa metodat tradicionale të financimit, por u jep mundësinë institucioneve të mikrofinancës që të jenë më prezent dhe më pranë publikut investitor, duke i dhënë një ndihmë të jashtëzakonshme edhe nevojës për edukim e përfshirje financiare në vend. Gjithashtu, z. Gjergji e vuri theksin tek mundësia që jep tregu i kapitaleve dhe listimi në bursë i titujve për rritjen e volumit e biznesit që mikrofinanca mund të gjenerojë në kushtet e një ekonomie në zhvillim si ajo e Shqipërisë, e cila ka nevojë të jashtëzakonshme për fonde. Avantazh në këtë process është edhe fakti që sipas të dhënave statistikore të Shoqatës Shqiptare të Bankave, edhe pse në kushte të pandemisë COVID-19, niveli i depozitave me afat kohor në sistemin bankar ka arritur në nivelet e rreth 10.4 miliardë eurove, duke paraqitur një potencial të jashtëzakonshëm të fondeve të lira në qarkullim.

Në mbyllje, z. Gjergji theksoi se procesi i emetimit dhe listimit në Bursë të titujve të borxhit për rritjen e kapitalit, do të ndihmojë institucionet e mikrofinancës në drejtim të perfeksionimit të disiplinës, buxhetimit dhe raportimit financiar si dhe do rrisë më tepër transparencën e këtyre institucioneve për publikun duke qenë në harmoni të plotë me Parimet më të mira të Menaxhimit të Korporatave.

Yield-i i instrumenteve të borxhit të brendshëm të qeverisë shqiptare shënoi një minimum të ri historik në fund të muajit shtator.

Sipas të dhënave nga Ministria e Financave, yield-i mesatar zbriti në nivelin 3.71%, nga 3.75% që kishte qenë në fund të tremujorit të dytë dhe 3.85% në të njëjtën periudhë të një viti më parë. Yield-mesatar ka rënë, megjithëse Ministria e Financave këtë vit i është kthyer zgjatjes së së maturitetit mesatar të huamarrjes.

Në fund të shtatorit, maturiteti mesatar i letrave të borxhit të emetuara në tregun e brendshëm (pa përfshirë Bankën e Shqipërisë, që blen vetëm instrumente afatshkurtër) arriti në 860 ditë, nga 843 ditë në fund të tremujorit të dytë dhe 845 ditë që kishte qenë në fund të vitit të kaluar. Pas vitit 2014, qeveria shqiptare nisi të rrisë maturitetin mesatar të instrumenteve të borxhit, me qëllim uljen e rrezikut të rifinancimit të shpeshtë. Aktualisht, instrumentet afatgjatë (me maturim mbi një vit) përbëjnë pothuajse 68% të stokut të borxhit të brendshëm të qeverisë qendore, nga 51% që zinin në vitin 2013.

Epoka e normave të ulëta të interesit dhe gjendja likuide e tregut të brendshëm e ka ulur ndjeshëm koston e huamarrjes së qeverisë shqiptare, duke zbutur pjesërisht barrën e borxhit të lartë publik, që pas vitit 2013 mori përmasa shqetësuese. Vitin e kaluar, interesat përbënin 3.16% të stokut të borxhit publik, nga 5.82% që zinin në vitin 2010.

Vitin e kaluar, borxhi publik sipas shifrave zyrtare ishte sa 66.25% e Prodhimit të Brendshëm Bruto, ndërsa interesat e borxhit të paguara nga qeveria shqiptare ishin sa 2.09% e PBB-së; ndërkohë, në vitin 2010, megjithëse borxhi ishte sa 57.71% e PBB-së, interesat ishin sa 3.36% e tij. Shifrat e mësipërme tregojnë qartë se në dekadën e fundit pesha e interesave ndaj borxhit total ka ardhur në rënie të ndjeshme.

Gjithashtu, rritja e huamarrjes së jashtme përmes emetimit të eurobondeve e ka ulur kërkesën për hua më tregun e brendshëm financiar, duke krijuar më shumë bollëk likuiditeti dhe më shumë konkurrencë mes investitorëve për të blerë letrat e borxhit të qeverisë. Tashmë borxhi i jashtëm përbën pothuajse 49% të stokut total, nga 43% që zinte në vitin 2010.

Interesat e borxhit publik kaluan me sukses edhe momentin e krizës që ekonomia pësoi pas goditjes së papritur të pandemisë së Covid-19. Falë injektimit të lartë të likuiditetit nga Banka e Shqipërisë dhe gjendjes së shëndetshme të sektorit bankar, yield-et e titujve të huamarrjes nuk refelektuan rreziqet nga tkurrja e ekonomisë dhe rritja e fortë e borxhit publik.

Pandemia i përmbysi planet e qeverisë për një ulje graduale të borxhit publik poshtë kufirit të 60%. Ministria e Financave e vlerësonte borxhin publik në fund të 9-mujorit në nivelin rekord prej 79.72% të PBB-së, ndërsa për vitin e ardhshëm parashikohet një ulje e lehtë me rreth një pikë përqindje./E.Shehu

Burimi: Ministria e Financave

Burimi: Revista Monitor

Pas suksesit të tre fondeve të mëparshme, dy prej të cilave në Lekë dhe një në Euro, Raiffeisen “Miks” është fondi më i ri i investimit në Euro i ofruar nga Raiffeisen Invest për investitorin shqiptar.

Fondi Raiffeisen Miks është i pari me një natyrë të balancuar të portofolit të investimit, i cili do të përfshijë 3 kategori asetesh: tituj borxhi (obligacione), aksione dhe instrumente të tregut të parasë.

Qëllimi i investimit të Fondit është krijimi i të ardhurave të rregullta dhe një rritje e moderuar e kapitalit në një periudhë afatmesme. Fondi është dizenjuar për atë kategori investitorësh, të cilët kanë nevoja të ulëta likuiditeti dhe një horizont investimi të paktën 5 vjeçar, si dhe janë të gatshëm të marrin përsipër risqet e listuara në prospektin e fondit kundrejt potencialit të një kthimi të kënaqshëm nga investimi.

Të gjithë investitorët e interesuar për një portofol të diversifikuar, mund të drejtohen pranë degëve të Raiffeisen Bank për të investuar në fondin e ri, duke filluar nga data 16 Nëntor. Shuma minimale e investimit fillestar në Fond është 500 Euro dhe nuk aplikohet tarifë në hyrje apo dalje nga fondi.

“Krijimi i fondit Raiffeisen Miks është provë e angazhimit të padiskutueshëm të Raiffeisen Invest në tregun financiar jo-bankar shqiptar dhe besimit që ne kemi në përmirësimin dhe zhvillimin e këtij tregu. Për herë të parë Raiffeisen Invest po i prezanton publikut shqiptar një fond i cili krijon mundësinë e diversifikimit të aseteve midis obligacioneve dhe aksioneve me një nivel të moderuar/mesatar të riskut. Me fondin Raiffeisen Miks synohet që investitorët të marrin më të mirën e kombinimit të këtyre dy tregjeve përgjatë gjithë ciklit ekonomik. Ne u rekomandojmë investitorëve një horizont të gjatë investimi për të përfituar maksimalisht nga politika e investimit afatgjate që ndjekin menaxherët e portofolit si dhe për të minimizuar ndikimet nga luhatjet afatshkurtra të tregjeve në momente të caktuara. Kështu, ne zgjerojmë gamën e produkteve të investimit Raiffeisen si dhe tregut në tërësi dhe jemi në linjë me misionin tonë për t’u ofruar klientëve një diapazon më të gjerë alternativash investimi si dhe një shërbim të shkëlqyer” tha Edlira Konini, Administratore e Përgjithshme e Raiffeisen Invest.

Fondi Raiffeisen Miks u licensua nga Autoriteti i Mbikëqyrjes Financiare me vendimin nr. 153, datë 23 Tetor 2020. Ky është një sipërmarrje investimesh kolektive me ofertë publike, e veçantë dhe me pjesëmarrje të hapur, i krijuar nga Raiffeisen Invest. Ky fond është me kohëzgjatje të papërcaktuar. Fond i hapur publik, i cili do të ofrohet/shpërndahet nëpërmjet rrjetit të degëve të Raiffeisen Bank duke filluar nga data 16 Nentor 2020.

Raiffeisen Bank sh.a zotëron 100% të aksioneve të Raiffeisen INVEST sh.a, e cila do të vazhdojë të menaxhojë Fondin e Pensionit Vullnetar Raiffeisen, krahas Fondi Raiffeisen Vizion, Fondit Raiffeisen Prestigj dhe Fondit Raiffeisen Invest Euro.

Rreth Raiffeisen Invest

Raiffeisen Invest sh.a (RIAL) eshte shoqëri e licensuar nga Autoriteti i Mbikëqyrjes Financiare (AMF) për Administrimin e Fondeve të Investimit dhe Fondeve të Pensionit Vullnetar.

Raiffeisen Invest sh.a është shoqëria që hodhi bazat e tregut të fondeve të investimit në Shqipëri dhe sot është udhëheqëse në këtë treg me më shumë se 518 milion euro asete nën administrim. Pas suksesit të Fondit Prestigj, Vizion dhe fondit Raiffeisen Invest Euro, Raiffeisen Invest i ofron investitorit shqiptar edhe një mundësi tjetër investimi në euro, me qëllim diversifikimin e portofolit financiar nëpërmjet investimeve në kategori të ndryshme asetesh.

Burimi: dritare.net

Banka e Shqipërisë është tërhequr nga disa ndryshime rregullatore, që mund të vështirësonin ndjeshëm investimin e individëve në obligacionet e bankave tregtare.

Projektrregullorja “Mbi kërkesën minimale për instrumentet e kapitalit rregullator dhe detyrimet e pranuara”, në versionin e përgatitur në fillim të këtij viti, përcaktonte se obligacionet e shitura te klientët joprofesionistë do t’iu njiheshin bankave si kapital rregullator i nivelit të dytë, vetëm në rast se vlera nominale e instrumentit do të ishte paktën pesë milionë lekë.

Sipas Bankës Qendrore, rregullorja, përfshi dispozitën në fjalë, reflektonte direktivën europiane Për Ndërhyrjen e Jashtëzakonshme në Banka (The Bank Recovery and Resolution Directive).

Me sa duket, një kufizim i tillë kishte qëllim të mbronte investitorët e vegjël, të paspecializuar, nga investimi në borxhin e varur të bankave.

Bankat kanë qenë promotorët kryesorë të instrumenteve të borxhit privat në Shqipëri, përmes obligacioneve me ofertë private. Në shumicën e rasteve, qëllimi i këtyre instrumenteve është përdorimi si kapital rregullator i nivelit të dytë, sipas kërkesave të rregullores përkatëse të Bankës së Shqipërisë.

Ndryshimet rregullatore që propozoi Banka e Shqipërisë e kufizonin mundësinë për të shitur obligacione tek individët. Nga njëra anë, kjo mund të vështirësonte praktikën e përdorimit të borxhit të varur si kapital rregullator për të mbështetur rritjen e bankave; nga ana tjetër, iu hiqte investitorëve të vegjël një alternativë relativisht fitimprurëse investimi dhe bëhej pengesë për zhvillimin e tregut të kapitaleve në vend. Bankat janë ndër subjektet me potenciale më të mëdha për të emetuar tituj në bursë, për shkak të rritjes graduale të kërkesave rregullatore për kapital, por edhe përvojës së krijuar në vitet e fundit me obligacionet me ofertë private.

Pas vërejtjeve të shprehura nga bankat, Banka e Shqipërisë ka ndërmarrë ndryshime në projektrregullore, duke e hequr vlerën dysheme prej pesë milionë lekësh që do t’iu kufizonte individëve apo investitorëve të tjerë joprofesionistë investimin në obligacione të bankave tregtare.

Me variantin e ri të rregullores që propozon banka qendrore, shitja e instrumenteve të pranuara tek klientët jo profesionistë do të mbështetet në disa kërkesa të ligjit “Për tregjet e kapitalit”.

Më konkretisht, këto instrumente do të pranohen si kapital rregullator vetëm kur banka ka kryer dhe dokumentuar testin e përshtatshmërisë, në bazë të të cilit ka rezultuar se instrumenti është i përshtatshëm për klientin joprofesionist. Kategorizimi i klientëve dhe mënyrat sesi kryhet testi i përshtatshmërisë rregullohen nga dispozitat e seksionit të dytë të ligjit “Për tregjet e kapitalit”.

Veç testit të përshtatshmërisë, rregullorja e re e Bankës së Shqipërisë kërkon që instrumentet e detyrimeve të pranuara të cilat blihen nga klientët joprofesionistë duhet të përmbajnë dispozita kontraktore detyruese, me anë të së cilave kreditorët bien dakord që të pranojnë çdo zvogëlim të principalit apo shumës së disbursuar e të papaguar, si dhe çdo konvertim apo anulim që kryhet gjatë ushtrimit të detyrës nga Autoriteti i Ndërhyrjes së Jashtëzakonshme.

E thënë ndryshe, blerësit e obligacioneve duhet të jenë të gatshëm të pranojnë humbje, në rast se banka bëhet subjekt i Ndërhyrjes së Jashtëzakonshme nga Banka e Shqipërisë.

Deri më sot, tre banka tregtare në Shqipëri kanë emetuar obligacione me ofertë private. Credins Bank është emetuesi më i madh dhe më i hershëm, me një portofol prej 6.3 miliardë lekësh në 30 qershor 2020. Fibank dhe Union Bank kanë kryer nga një emetim obligacionesh, për një vlerë prej dy milionë eurosh secila./E.Shehu

Burimi: Revista Monitor

Banka e Shqipërisë vendosi në muajin gusht të këtij viti ndërprerjen e ofrimit të shërbimit të pjesëmarrjes në ankandet e bonove për individët.

Duke filluar nga viti 2021, banka qendrore nuk do të pranojë më hapjen e llogarive të reja për këtë qëllim dhe individët do të mund ta marrin këtë shërbim vetëm prej bankave tregtare të licencuara nga Autoriteti i Mbikëqyrjes Financiare (AMF) si shoqëri komisionere për veprimet me letrat me vlerë të qeverisë shqiptare.

Mbështetur në të dhënat më të fundit të AMF-së tregu i ofrimit të shërbimit të pjesëmarrjes në ankandet e bonove të thesarit për individët dominohet nga Raiffeisen Bank.

Sipas statistikave, 68% vlerës së bonove të blerë nga individët në tregun primar gjatë nëntë muajve të parë të këtij viti u bë nëpërmjet Raiffeisen Bank. Ndërmjetësi i dytë për nga volumi renditet BKT, me rreth 18% të totalit.

Për sa i takon kostove, komisionet e aplikuara nga Raiffeisen dhe BKT janë në nivele të ngjashme, me 0.2% të shumës së investuar, por jo më shumë se 10 mijë lekë. Bankat e tjera të licencuara si shoqëri komisioneve kanalizuan së bashku rreth 14% të investimeve të individëve në ankandet e bonove të thesarit.

Gjatë nëntë muajve të parë të këtij viti, individët investuan rreth 6.8 miliardë në tregun primar të bonove të thesarit, në rënie me 13% krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë. Për shkak të normave të ulëta të interesit, individët po orientohen gjithnjë e më shumë te obligacionet, ku kthimet janë më të kënaqshme, sepse afatet e maturimit janë më të gjata. Vlera e investimit në obligacione për nëntë muajt e parë të këtij viti arriti në 6.1 miliardë lekë, 54% më shumë krahasuar me një vit më parë. Tashmë obligacionet përbëjnë rreth 47% të investimeve totale të individëve në tregun primar të letrave të borxhit qeveritar.

Pjesëmarrja në ankandet e obligacioneve është bërë gjithnjë nëpërmjet bankave, sepse Banka e Shqipërisë nuk e ka ofruar këtë shërbim. Ndryshe nga bonot e thesarit, pjesëmarrja në ankandet e obigacioneve sipas bankave komisionere paraqitet më e ekulibruar. Edhe këtu udhëheq sërish Raiffeisen, me 29% të shumës totale të investuar nga individët, e ndjekur nga BKT me 27% dhe Intesa Sanpaolo dhe 17%. /E.Shehu

Burimi: Revista Monitor

Fondet e investimit janë një treg që prej vitesh ka hyrë në një fazë stanjacioni. Megjithëse në monedhën Lek, fondet ofrojnë kthime më të mira se depozitat bankare, këto kthime kanë shfaqur një tendencë në rënie në vitet e fundit. Kjo i ka bërë fondet më pak tërheqëse për investitorët shqiptarë

 

 

Ersuin Shehu

Kriza e COVID-19 ka ndikuar negativisht në tregun e fondeve të investimit, duke theksuar më shumë një ecuri stanjative që karakterizon këtë treg prej vitesh. Të dhënat nga Autoriteti i Mbikëqyrjes Financiare (AMF) tregojnë se asetet neto në mesin e këtij viti kishin vlerën e 65.5 miliardë lekëve, ose 2% më pak krahasuar me fundin e vitit të kaluar. Rënia ka qenë sidomos e përqendruar në tremujorin e dytë të vitit, kur vlera e aseteve neto pësoi rënie me afërsisht 1 miliard lekë.

 

BURIMI: AMF

Ana pozitive e medaljes është se fondet e kaluan pa pasoja shumë serioze momentin delikat, kur vendi u godit nga pandemia e COVID-19. Sipas drejtuesve të fondeve, në javët e para pati një lloj fluksi kërkesash për dalje nga fondet dhe shitjen e kuotave, të nxitura nga pasiguria e krizës së papritur. Megjithatë, ata shprehen se kjo fazë nuk zgjati shumë dhe situata iu kthye stabilitetit.

Në këtë moment, drejtuesit e fondeve vërejnë më shumë një ulje të interesit për të investime të reja në këto fonde. Në tremujorin të dytë, numri i anëtarëve të fondeve nuk pësoi rënie, madje regjistroi një rritje të lehtë, çka tregon se në tërësi, kriza nuk ka shkaktuar rrjedhje në bazën e investitorëve.

BURIMI: AMF

Kursimet u rritën, por shqiptarët preferuan cash-in dhe bankën

Pavarësisht krizës, statistikat tregojnë se shqiptarët kanë vijuar të rrisin kursimet, edhe në periudhën pas prekjes së ekonomisë nga pandemia. Që nga fillimi i vitit deri në muajin korrik, depozitat bankare janë rritur me 36 miliardë lekë, ose rreth 290 milionë euro. Gjithashtu, statistikat tregojnë se për periudhën mars-korrik 2020, paraja jashtë bankave është rritur me 35.5 miliardë lekë, ose 12.2%.

Në muajt e fundit, kjo situatë mund të jetë nxitur nga pasiguria e krijuar prej krizës së COVID-19, që i ka shtyrë individët të mbajnë më shumë para jashtë sistemit.

Fakti që për të njëjtën periudhë, asetet e fondeve të investimit kanë rënë, lë të kuptohet se ato kanë qenë një alternativë më pak e preferuar nga shqiptarët për të investuar kursimet e tyre. Në kohë krize, duket se njerëzit i janë kthyer instrumentit më klasik të kursimit, depozitës bankare.

Fondet e investimit, në fakt, janë një treg që prej vitesh ka hyrë në një fazë stanjacioni. Asetet neto të fondeve sot janë afërsisht në të njëjtat nivele me pesë vite më parë, madje me një rënie të lehtë. Megjithëse në monedhën Lek, fondet ofrojnë kthime më të mira se depozitat bankare, këto kthime kanë shfaqur një tendencë në rënie në vitet e fundit. Kjo i ka bërë fondet më pak tërheqëse për investitorët shqiptarë.

Krahasuar me pesë vjet më parë, vlera e aseteve neto rezulton në rënie me 2 miliardë lekë, ose rreth 3%. Për të njëjtën periudhë, numri i përgjithshëm i anëtarëve ka rënë edhe më shumë, me 12%. Sot numri i anëtarëve të fondeve ka rënë në më pak se 30 mijë, nga mbi 34 mijë pesë vjet më parë.

Kthimet janë më të ulëta, ato në euro negative

Sipas të dhënave të publikuara nga fondet, kthimet paraqiten në rënie të dukshme krahasuar me nivelet mesatare të vitit të kaluar. Në fund të muajit korrik, mes fondeve në lekë, kthimin më të lartë vjetor e ofronte Raiffeisen Vizion, me 3.13%, por në rënie nga niveli mesatar 3.86% i vitit 2019.

Por, Raiffeisen Vizion është fond me kushte kufizuese në politikat e daljes dhe anëtarët nuk mund të tërhiqen pa u mbushur dy vjet nga anëtarësimi, ndryshe nga fondet e tjera, ku investitori mund të tërhiqet dhe të shesë kuotat në çdo moment. Mes fondeve që ofrojnë një investim likuid, kthimin më të lartë e ofron Credins Premium, me 2.25% me bazë vjetore, i ndjekur nga Raiffeisen Prestigj, me 1.4%. Por, edhe këtu interesat janë në rënie të vazhdueshme prej vitesh.

Për sa u takon fondeve në euro, kthimet tashmë janë në nivele negative, çka nënkupton një dalje me humbje nga investimi për anëtarët që vendosin të shesin kuotat sot. Për fondin Raiffeisen Invest Euro, kthimi vjetor ishte -3.8%, ndërsa për WVP Top Invest, kthimi ishte –15.65%.

Përgjithësisht, profili i riskut dhe përfitimet e fondeve të investimit në Shqipëri janë të ulëta. Në një shkallë vlerësimi nga një deri në shtatë, të miratuar nga AMF, Raiffeisen Prestigj, Credins Premium dhe Albsig Standard qëndrojnë në shkallën 2, Raiffeisen Vizion dhe Raiffeisen Invest Euro janë në nivelin 3. I vetmi fond me profil të lartë të risk-përfitimit është WVP Top Invest, në nivelin 6.

BURIMI: RAIFFEISEN INVEST

BURIMI: RAIFFEISEN INVEST

BURIMI: CREDINS INVEST

BURIMI: RAIFFEISEN INVEST

Tregu dominohet nga fondet e Raiffeisen Invest

Tregu i fondeve të investimit dominohet nga tre fondet e administruara nga Raiffeisen Invest, shoqëri në pronësi të Raiffeisen Bank. Megjithëse me një rënie të lehtë krahasuar me vitin e kaluar, së bashku, fondet e Raiffeisen përbëjnë rreth 94.5% të aseteve totale të tregut.

Në mesin e këtij viti, fondi më i madh, Raiffeisen Prestigj, ka pësuar rënie me rreth 4 pikë përqindje, që në pjesën më të madhe është transferuar te fondi Raiffeisen Vizion. Ndërkohë, një rënie të lehtë në peshën e tregut ka pësuar edhe fondi Raiffeisen Invest Euro. Për shkak të luhatshmërisë më të madhe në normat e kthimit, fondi në euro mund të jetë ndikuar edhe më shumë nga situata e lidhur me krizën e COVID-19.

Raiffeisen Invest ishte aktori i parë në treg dhe ka arritur të thithë pjesën dërrmuese të investimeve, madje edhe duke inkurajuar depozituesit e vet drejt zhvendosjes së parave në fonde, sidomos në periudhën e parë pas themelimit, në vitin 2011.

Fondet e tjera ende zënë një pjesë modeste tregu. Fondi i dytë më i madh, Credins Premium, zotëron rreth 5% të aseteve neto, ndërsa fondet e tjera, WVP Top Invest dhe Albsig Standard, kanë ende një vlerë tregu të papërfillshme.

Për sa i takon monedhës, pjesën dërrmuese të tregut e përbëjnë asetet e fondeve në lekë, ndërsa ato në euro përbëjnë vetëm 14% të totalit. Fondi më i rëndësishëm, Raiffeisen Invest Euro, mban rreth 13.8% të aseteve neto të tregut dhe ka një politikë investimi me rrezik më të ulët, të përqendruar në obligacionet e korporatave, por edhe të qeverive të huaja. Ndërsa fondi WVP Top Invest ka një strukturë investimesh të mbështetur kryesisht tek aksionet e korporatave të huaja, çka sjell rrezik dhe luhatshmëri më të lartë në kthime.

 

BURIMI: AMF

Obligacionet private mund të jenë një alternativë e parë diversifikimi

Një faktor që i kufizon ndjeshëm potencialet e rritjes së fondeve në Shqipëri ngelen alternativat e kufizuara të investimit. Fondet në lekë i investojnë kuotat e anëtarëve kryesisht në bono dhe obligacione të qeverisë shqiptare. Statistikat tregojnë se në mesin e këtij viti, obligacionet përbënin mbi 69% të aseteve neto të fondeve të investimit. Mungesa e pjesëmarrjes së kompanive private në bursë i kufizon ndjeshëm hapësirat e diversifikimit të portofolave dhe të përmirësimit të kthimeve për anëtarët. Megjithatë, së shpejti në këtë drejtim mund të ketë zhvillime.

Bordi i Autoritetit të Mbikëqyrjes Financiare miratoi në fillim të shtatorit rregulloren e re të Bursës ALSE, që për herë të parë i hap rrugën tregtimit në bursë të këtyre instrumenteve. Tregtimi i obligacioneve me ofertë private në bursë pritet të sjellë perspektiva të reja për tregun, sepse do t’iu mundësojë edhe Fondeve të Investimit blerjen e këtyre instrumenteve.

Fondet e Investimit prej vitesh kanë shfaqur interes për të investuar në obligacione të emetuesve privatë, me qëllim diversifikimin e portofolit dhe përmirësimin e kthimeve për anëtarët. Rregullat e AMF iu lejojnë fondeve në lekë të investojnë deri në 10% të portofolit në tituj të kompanive private, por jo në instrumente, për të cilat nuk mund të përcaktohej periodikisht një çmim tregu.

Tregtimi i obligacioneve në Bursë e zgjidh parimisht problemin dhe Fondet mund të fillojnë të investojnë në këto instrumente. Për momentin, Bursa ALSE mund të ofrojë tregtim dytësor vetëm për titujt në lekë, sepse për ato të denominuara në euro nuk ekziston mundësia e shlyerjes, në mungesë të sistemeve kombëtare të klerimit në monedhë të huaj.

Mbështetur në të dhënat e AMF-së, në fund të vitit 2019, vlera e obligacioneve me ofertë private të emetuara në Shqipëri arriti në 7.5 miliardë lekë. Rreth 53% e tyre janë të emetuara në lekë, çka i bën instrumente potenciale për t’u tregtuar në Bursën ALSE. Në gjysmën e parë të këtij viti, Bordi i AMF ka miratuar edhe prospekte të reja emetimi, për një vlerë totale prej rreth 1.5 miliardë lekësh.

Deri tani, promotorët e emetimit të obligacioneve me ofertë private në Shqipëri kanë qenë kryesisht bankat dhe institucionet financiare. Disa prej tyre i kanë përdorur këto instrumente kryesisht për nevoja të kapitalizimit, pasi ato njihen, në një masë të caktuar, si kapital rregullator i nivelit të dytë. Por, në disa raste, obligacionet janë përdorur si një metodë alternative e huamarrjes. Mundësimi i tregtimit të obligacioneve me ofertë private, në një treg të rregulluar, i bën potencialisht më likuide këto instrumente, përveçse krijon hapësira për zgjerimin e tregut edhe tek investitorët institucionalë.

Burimi: Revista Monitor

Ministria e Financave organizoi këtë javë një rihapje të ankandit të obligacioneve me maturim 10-vjeçar.

Ankandi me një kupon prej 5.22% tërhoqi interes të konsiderueshëm dhe qeveria financoi të plotë shumën e shpallur prej 3 miliardë lekësh, ndërsa kërkesat për blerje në ankand arritën në pak më shumë se 4 miliardë lekë. Në afatin e gjatë, tendenca e kuponit të obligacioneve 10-vjeçare ngelet në rënie.

Normat e interesit të instrumenteve të borxhit qeveritar mbeten në nivele të qëndrueshme. As kriza dhe rreziqet në rritje për ekonominë, as rritja e fortë e borxhit publik, nuk sollën rritje domethënëse të kostos së huamarrjes për qeverinë. Me sa duket, gjendja likuide e tregut financiar vendas dhe mungesa e alternativave të financimit ka bërë që çmimi i kërkuar për të financuar borxhin qeveritar të ngelet i ulët.

Pas tremujorit të dytë, që u shoqërua me një huamarrje shumë intensive, qeveria shqiptare e ka ulur gradualisht kërkesën për financim në tregun e brendshëm. Në tremujorin e tretë, huamarrja mesatare mujore (përfshi rifinancimet) ra në 26.6 miliardë lekë, nga 30.6 miliardë lekë që pati qenë në tremujorin e dytë. Mbështetur në kalendarin e emetimeve të Ministrisë së Financave, sasia e huamarrjes do të pësojë një tjetër ulje të lehtë në tremujorin e katërt të vitit, me 26.1 miliardë lekë në muaj.

Obligacionet 10-vjeçare janë aktualisht instrumenti më afatgjatë i borxhit që emeton qeveria shqiptare dhe aktualisht ofron kthimet më të larta mes gjithë formave të investimit financiar në monedhën vendase. Interesi për këto instrumente përgjithësisht është i lartë, sidomos nga investitorë institucionalë, sidomos fondet e pensioneve, por edhe ato të investimeve.

Vijojnë obligacionet 7-vjeçare, me një kthim 4.38% dhe ato 5-vjeçare, me kupton 3.7% në ankandin e fundit. Depozitat me kthimin më të lartë në sektorin bankar, ato me maturitet 60-mujor (5-vjeçar), kishin në gusht një interes mesatar prej 3.23%, ndërsa depozitat me afat më të shkurtër kanë kthime ndjeshëm më të ulëta. Fondet e investimit, sipas raporteve më të fundit të shoqërive administruese, arrijnë në pranë një kthimi vjetor 2.7%. Megjithatë, fondet e investimit zakonisht kanë avantazhin e të qenit investime më likuide. Investitori mund t’i shesë kuotat në çdo moment, pa penalitete./Ersuin Shehu

Burimi: Revista Monitor

Autoriteti i Mbikëqyrjes Financiare (AMF) ka nxjerrë së fundmi për konsultim publik me tregun dhe aktorët e tjerë të përfshirë një projektrregullore “Për formatin e pyetësorit të vlerësimit të përshtatshmërisë së klientit”.

Rregullorja, e hartuar bazuar mbi ligjin e ri për tregjet e kapitalit, merr rëndësi pasi vlerësimi i përshtatshmërisë është një nga detyrimet kryesore të shoqërive që operojnë në tregun e titujve në drejtim të mbrojtjes së investitorëve.

Shoqëritë nëpërmjet testit të përshtatshmërisë, që realizohet nëpërmjet pyetësorëve në aneksin e rregullores së hartuar nga Autoriteti, vlerësojnë kuptueshmërinë e investitorit për instrumentat financiare, përpara se investitori t’i hyjë një investimi që mund të rezultojë me risk të lartë për të, ose i papërshtatshëm për shkak të njohurive të tij të pamjaftueshme.

Në rastin kur shoqëria jep rekomandime ose këshilla për investime ose kryen aktivitetin e administrimit të portofolit, vlerësimi i përshtatshmërisë së klientit (investitorit) bëhet i plotë, duke u mbështetur në informacionin për njohuritë dhe përvojën e klientit, gjendjen e tij financiare si dhe informacionin për objektivat e investimit të klientit dhe tolerancën e riskut. Në këtë mënyrë shoqëria ofron rekomandime apo ndërmerr vendime të përshtatshme në emër të klientëve, në përputhje me profilin e tyre.

Në mungesë të informacionit apo mospërshtatshmërisë së klientit, shoqëria nuk ofron shërbime të këshillimit apo administrimit të portofolit.

Në rastin kur shoqëria ofron shërbime investimi që konsistojnë në marrjen, transmetimin dhe/ose ekzekutimin e urdhërave për llogari të klientëve joprofesionistë, përshtatshmëria e klientit mbështetet në njohuritë dhe eksperiencën e tij në fushën e investimeve për instrumentin apo shërbimin e ofruar.

Në bazë të vlerësimit të informacionit të marrë nga klienti, nëpërmjet pyetësorit, shoqëria vlerëson nëse instrumenti apo shërbimi është ose jo i përshtatshëm për këtë klient. Nëse klienti vijon me kërkesën për ekzekutimin e urdhërit, atëherë shoqëria e paralajmëron klientin se papërshtatshmëria e tij ndaj shërbimit apo instrumentit financiar e ekspozon ndaj rreziqeve që nuk janë në përputhje me njohuritë dhe përvojën e tij.

Shoqëria që operon në tregun e titujve nuk përgatit testin e përshtatshmërisë në rastin e ofrimit të shërbimit të marrjes dhe transmetimit dhe/ose ekzekutimit të urdhrave për llogari të klientit për instrumentat financiare jokomplekse si: tituj të emetuar nga Qeveria e RSH, instrumenta të tregut të parasë, aksione dhe obligacione të tregtuara në treg të rregulluar, kuota në sipërmarrje të investimeve kolektive me pjesëmarrje të hapur me ofertë publike.

Instrumente komplekse konsiderohen: të gjitha llojet e instrumenteve derivative me kushtin që këto të jenë të transferueshme, si obligacione të nënrenditura (borxh i varur), produktet e strukturuara,  kontratat për diferencë, instrumente të tjera, që kanë një strukturë komplekse dhe të vështirë për t’u kuptuar nga ana e klientit. Për këto instrumente, shoqëria që operon në tregun e titujve përgatit testin e përshtatshmërisë në rastin e ofrimit të shërbimit të marrjes dhe transmetimit dhe/ose ekzekutimit të urdhrave për llogari të klientit.

Burimi: Revista Monitor

Lëvizje te postimet