Gjatë datës 06.03.2020 në Bursën Shqiptare të Titujve ALSE rezultuan këto të dhëna:
Për informacion statistikor më të detajuar në lidhje me te dhenat e tregtimit të datës 06.03.2020 klikoni
Gjatë datës 03.03.2020 në Bursën Shqiptare të Titujve ALSE rezultuan këto të dhëna:
Për informacion statistikor më të detajuar në lidhje me te dhenat e tregtimit të datës 03.03.2020 klikoni
Për më shumë informacion rreth Raportit Statistikor të muajit Shkurt 2020 klikoni këtu
Treguesit e borxhit publik për vitin e shkuar tregojnë se stoku në total arriti 65.84% në fund të dhjetorit, me një rënie prej 2 pikë% në raport me fundin e vitit 2018. I kthyer në vlerë, borxhi publik ishte 1.11 trilionë lekë dhe pjesa më e madhe e këtij borxhi i takon atij të brendshëm 35.37%, ndërkohë që stoku i borxhit jashtë ishte 30.48%, raportoi Ministria e Financave dhe Ekonomisë.
Në vitin 2019, orientimi i qeverisë ka qenë drejt instrumenteve afatgjatë të borxhit si për sa u takon emetimeve në tregun e brendshëm, edhe atyre në tregun e jashtëm.
Në tregun e brendshëm, tek instrumentet afatshkurtër, vihet re se një rënie e mëtejshme e ankandeve në bono thesari 6-mujore ndërkohë që bonot 12-mujore kanë vijuar të mbeten pak a shumë në të njëjtat nivele. Tek instrumentet afatgjatë, në raport me vitin 2018, ka një rritje të dukshme të emetimeve në obligacione 10-vjeçare , atyre 5-vjeçare dhe 3-vjeçare, ndërsa në rënie në raport me një vit më parë janë obligacionet 2-vjeçare. Në instrumente afatgjatë, stoku i borxhit llogaritet 388 miliardë lekë, kurse një vit më parë ishte 370 miliardë lekë.
Parë në këndvështrimin e monedhës në të cilën është ky borxh i tregut të brendshëm rezulton që në lekë të jenë 582 miliardë lekë.
Tek mbajtësit e borxhit të brendshëm, të dhënat tregojnë se 62.22% i ka sektori bankar, me një rritje të pjesëmarrjes së tij në raport me vitin 2018 kur ishte mbajtës i 61.25% të borxhit. Individët kanë ulur praninë e tyre në përqindje, duke përfaqësues vetëm 13.41% të borxhit të brendshëm ndërkohë që një vit më parë, mbanin 15.15%. Në rritje ishin edhe institucionet financiare jobanka.
Në ndjekje të politikës monetare lehtësuese me një interes të normës bazë të lekut në një minimum historik 1%, trendi i interesave të letrave me vlerë ka qenë në rënie edhe në 2019-ën. Të dhënat e Ministrisë së Financave tregojnë se interesi për obligacionet 10-vjeçare ishte 5.39% kurse në vitin 2018 ishte 6.811%.
Norma më të ulëta ka pasur edhe për obligacionet 7-vjeçare, 5-vjeçare e kështu me radhë për secilin nga instrumentet.
Niveli i ulët i interesit shpjegon edhe rënien e interesit për të marrë pjesë në ankandet e letrave me vlerë të qeverisë.
Burimi: REVISTA MONITOR
Gjatë datës 27.02.2020 në Bursën Shqiptare të Titujve ALSE rezultuan këto të dhëna:
Për informacion statistikor më të detajuar në lidhje me te dhenat e tregtimit të datës 27.02.2020 klikoni
Obligacionet do të kenë maturim shtatëvjeçar dhe mund të konvertohen në aksione të zakonshme të Credins Bank.
Credins Bank e aplikon emetimin e borxhit të varur në formën e obligacioneve private prej afërsisht tetë vjetësh. Sipas pasqyrave financiare të bankës, në fund të muajit shtator 2019 totali i obligacioneve kishte vlerën e afërsisht 6.4 miliardë lekëve.
Megjithatë, një pjesë e mbajtësve të këtyre obligacioneve kanë zgjedhur t’i konvertojnë ato në aksione gjatë muajve në vazhdim, në kuadrin e rritjes së kapitalit të bankës që u miratua në tetor 2019.
Eksperienca e Credins Bank po ndiqet edhe nga banka të tjera. Vitin e kaluar, edhe Fibank miratoi emetim të obligacioneve me ofertë private në vlerën e dy milionë eurove, ndërsa në fillim të këtij viti, edhe Union Bank shiti dy milionë euro obligacione të këtij lloji.
Obligacionet janë instrumente borxhi që iu mundësojnë bankave më shumë stabilitet në kohë, sepse, ndryshe nga depozitat, ato nuk mund të shlyhen para maturimit. Megjithatë, në rastin e Credins Bank dhe Union Bank ato janë emetuar kryesisht me qëllimin për t’i përdorur si kapital rregullator.
Mbështetur në rregulloren e Bankës së Shqipërisë “Për kapitalin rregullator”, borxhi i varur njihet si kapital rregullator i nivelit të dytë. Ai mund të përdoret si pjesë e kapitalit rregullator për një vlerë deri në masën 33.3% të kapitalit të nivelit të parë.
Për blerësit, këto obligacione sigurojnë përfitime të kënaqshme në raport me normat aktuale të interesit në treg. Për shembull, në emetimin e radhës Credins Bank do të paguajë një kupon prej 5% për obligacionet në lekë, 3% për ato në euro dhe 3.5% për instrumentet në dollarë amerikanë.
Ndërkohë, Union Bank ka paguar një kupon prej 3.2% për obligacionet me maturim 3-vjeçar.
Deri më sot, këta tituj janë emetuar me ofertë private, çka do të thotë se ato i ofrohen klientëve të zgjedhur nga vetë emetuesi apo ndërmjetësi financiar. Por, rritja e numrit të kompanive që përdorin këto instrumente tregon se tregu financiar shqiptar po hedh hapat e para drejt zhvillimit të një tregu të kapitalit.
Hapja e bursës shqiptare të titujve ALSE për tregtimin e titujve të subjekteve private do të hapë mundësi të reja për emetimin dhe tregtimin e obligacioneve të shoqërive tregtare.
Në çdo ekonomi në zhvillim, huadhënia ka një rëndësi dhe rol të jashtëzakonshëm për zhvillimin dhe rritjen e kapaciteteve të saj. Në Shqipëri sektori bankar modern shënon pothuaj 28 vite nga krijimi i tij dhe aktualisht ai mbetet sektori më i rëndësishëm i sistemit financiar në Shqipëri, aktivet e së cilit zënë rreth 90% të tij, duke nënkuptuar njëkohësisht edhe rolin e dobët, ose jo-ekzistent të tregut të kapitaleve.
Admira Llazari (Mlika)
Drejtuese
Departamenti i Riskut të Kredisë
BANKA KOMBËTARE TREGTARE
Për të lexuar artikullin e plotë klikoni këtu
Burimi: Revista Bankieri Nr.34 Janar 2020
Ministria e Financave, edhe pse nuk gjeti konsulent për Eurobondin në dy procedura tenderimi të hapura njëra pas tjetrës, ka vendosur të vijojë paralel me një hallkë të re, që është ajo e gjetjes së bankave menaxhere (Joint Lead Manager).
Detyra e bankave menaxhuese është që të udhëheqin qeverinë në procesin e emetimit. Konkretisht, në kërkesën e saj, Ministria e Financave dhe Ekonomisë, sqaron se eurobondi që do të emetohet është 600 milionë euro dhe do të synohet një afat maturimi 7-10 vjet, detaje këto që Ministria i ka dhënë edhe gjatë kërkesës së saj për konsulentin. Mbetet ende e paqartë sesi do të veprojë qeveria, lidhur me konsulentin, një hallkë që nuk gjeti zgjidhje duke qenë se interesi i shfaqur ishte i ulët me pjesëmarrjen e vetëm një kompanie, çka nga Financat u argumentua se nuk përmbushte kushtin e konkurrencës që duhet në prokurime.
Bankat menaxhere të Eurobondit kanë si detyrë sigurimin e procesit të emetimit në emër të qeverisë shqiptare. Shërbimet për të cilat ato kanë detyrim direkt janë përgatitja e rekomandimeve të transaksionit e cila ka në thelb karakteristikat e emetimit në euro, përgatitjen e afateve të saktë të transaksionit në 2020, informacion në kohë reale mbi kushtet e tregut, organizmi dhe pjesëmarrja në Due Dilligence, rishikimi i prospektit, asistimi në përzgjedhjen e agjentit fiskal, atij të pagesës dhe listimit.
Një tjetër shërbim që duhet të ofrojnë bankat menaxhere është ai për strategjinë e marketingut, me fokus identifikimin e investitorëve kyçë në transaksion, organizmi i i road show-ve, përgatitja dhe prezantimi i materialit që bëhet në road show, vendosja e bondeve tek investitorët, koordinimi dhe shërbimet formale që garantojnë sukses të transaksionit.
Bankat menaxhere të interesuara duhet që të përfshijnë në ofertën e tyre dy aspekte ku, së pari, ofertën teknike dhe së dyti, atë financiare. Aplikimet duhet të dorëzohen brenda orës 16:00 të datës 4 mars, ndërkohë që hapja e tyre do të bëhet në 16:15.
Ekspertët vlerësojnë se nëse qeveria emeton me sukses Eurobondin e katërt në shumën e deklaruar prej 600 milionë euro shuma totale e borxhit të huaj në formën e Eurobondit do të shkonte nga 750 milionë Euro, në 1.15 miliardë Euro.
Për herë të fundit, Shqipëria doli në tregjet e kapitalit në vitin 2018 kur u emetuan 500 milionë euro me një kupon fiks prej 3.55% dhe afat maturimi 7-vjeçar. Në Eurobonin e tretë, bankat menaxhuese ishin Banca IMI, Citi (B&D), Societe Generale.
Në vitin 2010, kur Shqipëria shënoi daljen e saj të parë në tregjet e kapitalit për të marrë një Eurobond me vlerë 300 milionë euro, arriti të siguronte një interes në kupon fiks prej 7.5% dhe një afat maturimi 5-vjeçar.
Sigurisht ky është një interes i lartë nëse e shohim në raport me sot, por për të qenë realistë duhet të sjellim në vëmendje që në atë kohë, Shqipëria testoi veten për herë të parë në këto ujëra, ndërkohë që situata e përgjithshme nuk ishte e favorshme. Jemi pothuajse në vitet kur kriza ekonomike ishte ende evidente dhe tregjet e kapitalit ishin ndikuar në mënyrë direkte.
Dalja e dytë e Shqipërisë ishte më 5 nëntor 2015 për 450 milionë euro. Kuponi fiks i siguruar në këtë dalje ishte 5.75% me 5 vjet maturim.
Burimi: REVISTA MONITOR
Banka Amerikane e Investimeve do të hyjë së shpejti edhe në tregun financiar jo bankar. Në mbledhjen e datës 27 shkurt, Bordi Drejtues i Autoritetit të Mbikëqyrjes Financiare pritet të licencojë shoqërinë më të re administruese të sipërmarrjeve të investimeve kolektive, ABI Invest.
ABI do të bëhet grupi i dytë financiar që hyn në tregun e fondeve të investimeve brenda pak muajsh, pas grupit Albsig, që në fund të vitit të kaluar licencoi shoqërinë administruese, Albsig Invest, së bashku me fondet e investimeve dhe pensioneve private që kompania do të administrojë.
Deri në fund të vitit 2019, në tregun e fondeve të investimeve ishin operative tre shoqëri administruese, Raiffeisen Invest, Credins Invest dhe WVP Fund Management Tirana.
Sidomos për subjektin më të madh në treg, Raiffeisen Invest, menaxhimi i fondeve të investimit deri tani ka rezultuar një aktivitet fitimprurës, falë pjesës së lartë të tregut që kjo kompani zotëron, përmes dy fondeve në lekë dhe një fondi investimesh në euro.
Në fund të vitit 2019, tregu i fondeve të investimeve kishte një vlerë neto të aseteve prej rreth 67 miliardë lekësh ose 550 milionë eurove. Tregu regjistroi një rritje modeste të vlerës së aseteve, me 1%.
Prej disa vitesh, tregu duket se ka arritur një fazë ngopjeje, por, pavarësisht nga kjo, së fundmi ai po tërheq investitorë të rinj. Hyrja e subjekteve të tjerë mund të zgjerojë bazën e investitorëve, që deri më sot nuk e ka kaluar shifrën 30 mijë. Gjatë vitit 2019, kthimet e fondeve në lekë patën një tendencë në rënie.
Të paktën në monedhën vendase, tregu nuk ofron alternativa të tjera investimi, veç bonove dhe obligacioneve të qeverisë shqiptare. Ky është një factor që pengon diversifikimin e portofolit të investimit dhe nuk lejon sigurimin e kthimeve më tërheqëse për investitorët.
Shpresat për t’i dhënë një shtysë të mëtejshme tregut tani janë kryesisht te Bursa Shqiptare e Titujve (ALSE). Listimi në bursë i kompanive private, për të tregtuar titujt e tyre të borxhit ose të kapitalit, do të zgjeronte spektrin e instrumemteve financiarë në treg, duke sjellë edhe potenciale të mëtejshme rritjeje për fondet e investimit.
Në emisionin e mbrëmjes së sotme “Argument” nga Enio Civici është diskutuar për Bursën. Ky instrument financiare shumë i përdorur në ekonominë globale është, pak i njohur për vendin tonë.
Në historinë financiare të vendit tonë nuk ka pasur kurrë një bursë tërësisht funksionale, pavarësisht përpjekjeve të para që u bënë në vitet e pluralizmit, pas përmbysjes së regjimit.
Bursa i jep mundësinë qytetarëve të investojnë në kompani shtetërore dhe private, duke i detyruar ato të jenë më transparente me publikun dhe aksionarët e saj. Shpesh ky instrument cilësohet si instrument i ekonomive të zhvilluara dhe shoqërohet me nevojën për një edukim të caktuar financiar. Por, si parashikohet e ardhmja e këtij instrumenti në Shqipëri? Pikërisht për këtë kanë folur dy të ftuarit në studio Artan Gjergji dhe Maksim Caslli.
Pyetur nga moderatori Civici për kuptimin e Bursës, z.Gjergji ka shpjeguar se ajo është një treg ku zhvillohet shitja dhe blerja e një titulli financiar. Vendi ku investitori dhe bizneset që kanë nevojë për fonde bashkohen:
“Bursa në shpjegimin më të thjeshtë është një treg financiar që bën bashkë kërkesën dhe ofertën për të gjetur financim në një treg të lirë. Mënyra se si kjo bëhet është nëpërmjet letrave me vlerë, e cila ndryshe nga “miti” i zakonshëm nuk është në formën e një bono privatizimi. Letrat me vlerë apo titulli në kuptimin financiar është një kontratë ligjore, e cila lidhet mes dy palëve për të financuar një produkt. Ky treg është për ata që kanë fonde të lira dhe duan t’i investojnë për të marrë një normë kthimi më të lartë. Kemi palën që kanë nevojë për fonde si bizneset dhe qeveria dhe njerëz që duan të investojnë, pasi mbajtja e parasë në xhep ka gjithashtu koston e saj. Gjithë këtë tablo e bashkon së bashku bursa.”
Ndërkohë, eksperti tjetër Maksim Caslli theksoi se Bursa ka nevojë për likuiditet në një ekonomi dhe edukimin e nevojshëm financiar:
“Tregu financiar është fjalë më e gjerë se bursa. Bursa ka nevojë për persona që emetojnë letra me vlerë dhe njerëz që investojnë. Bursa është një institucion ose treg, i cili bën të mundur që blerësit dhe shitësit e këtyre instrumenteve financiare shkëmbejnë me njëri-tjetrin. Që të ekzistojë bursa duhet të qarkullojë paraja fizike në ekonomi, pra të ketë likuditet. Ne e kemi diçka të tillë. Bursa që ekzistonte më përpara, nuk kishte likuiditet në treg. Bursa ka nevojë dhe për kulturën financiare që shoqërohet bashkë me të. Bursa është edhe rrezik, pasi ne investojmë tek diçka dhe ndoshta norma e kthimit nuk plotësohet.”
Por kush janë format më të njohura financiare të investimit në Shqipëri. Eksperti Caslli e ka shpjeguar se ato janë depozita dhe bonot e thesarit:
“Dy instrumentet më të njohura padyshim janë bonot e thesarit dhe depozitat që janë mjaft të ngjashme, duke i përshkruar si instrumente financiare të thjeshta. Te Banka rrisku i investimit është nëse ajo do të falimentojë dhe ka më pak rreziqe. Nëse blihen bono thesari merr përsipër riskun e qeverisë shqiptare, pra nëse shteti nuk i menaxhon dot shpenzimet dhe shkon drejt falimentimit si Greqia atëherë humbet paratë.”
Ndërkohë, Artan Gjergji ka shpjeguar se Shqipëria tashmë ka një institucion të licencuar me fonde private që mund të operojë mjaft mirë bursën e titujve shqiptarë:
“Banka e Shqipërisë dhe Autoriteti Mbikëqyrës Financiar kanë dhënë miratimin e tyre për të licencuar Bursën Tregtare të Titujve Shqiptarë. Për herë të parë kemi kemi një institucion të licensuar, kemi një softuer të mrekullueshëm dhe do të jetë i pari institucion jo-bankar ku mund të listohen kompanitë.”
Por që kjo të funksionojë zoti Caslli shpjegoi se është shteti ai që duhet të ndërmarrë shembullin i pari, duke listuar kompanitë, duke rritur dhe besimin e publikut:
“Qeveria ose shteti duhet të arrijnë në konkluzionin se a ja vlen ta incetivojë tregun apo jo. A është kjo diçka e mirë për ekonominë. Unë personalisht besoj se po. Duhet që shteti, i cili është vendimmarrës për shumë kompani, të fillojë e para listimin e kompanive. Shqipëria nuk ka pasur histori bursash. Jemi në një situatë paradoksale ku kompanitë shtetërore janë më pak të gatshme për tu listuar, por nëse shteti nuk bën hapin e parë, privati nuk do ta ndjekë. Kompanitë shtetërore ndikojnë dhe tek rritja e besueshmërisë së publikut, që ky instrument të bëhet më i besueshëm.”
Për të parë intervistën e plotë klikoni këtu
