Category: Lajme nga Tregu

Raporti i kredive me probleme në fund të vitit të kaluar zbriti në 11.1%. Ky është niveli më i ulët që nga dhjetori i vitit 2010.

Duke komentuar uljen e kredive me probleme, Guvernatori i Bankës së Shqipërisë, Gent Sejko, tha të mërkurën se kjo është një dëshmi e përmirësimeve të ndjeshme të bëra nga sistemi bankar në vitet e fundit.

Guvernatori tha se, po të përjashtohet efekti i kursit të këmbimit dhe i fshirjes së kredive të humbura, portofoli i kredisë për sektorin privat do të rezultonte në rritje për vitin 2018.

Banka e Shqipërisë vlerëson se rritja e ekonomisë shqiptare u ngadalësua në tremujorin e fundit të vitit të kaluar, për shkak të rënies së prodhimit të energjisë elektrike. Megjithatë, ai tha se ky ngadalësim do të jetë i përkohshëm dhe u shpreh optimist se ekonomia shqiptare do të vazhdojë rritjen gjatë tre viteve të ardhshëm.

Në mbledhjen e të mërkurës, Këshilli Mbikëqyrës i Bankës së Shqipërisë mbajti të pandryshuar normën bazë të interesit në nivelin 1%.

Guvernatori tha se politika monetare do të vijojë të mbetet stimuluese, por intensiteti i stimulit do të përshtatet me shpejtësinë dhe qëndrueshmërinë e përmirësimit të aktivitetit ekonomik.

Gjithashtu, Këshilli Mbikëqyrës miratoi paraprakisht shitjen e 88.95% të aksioneve të Tirana Bank te grupi Balfin dhe banka maqedonase Komercijalna Banka, por me kusht që shitësi të marrë miratimin nga Fondi Grek i Stabilitetit Financiar.

Ersuin Shehu/SCAN

Fjala e të Bankës së Shqipërisë Gent Sejko

Të nderuar përfaqësues të medias,

Sot, në mbledhjen e tij të datës 6 shkurt 2019, Këshilli Mbikëqyrës i Bankës së Shqipërisë mori në shqyrtim dhe miratoi Raportin Tremujor të Politikës Monetare.

***

Informacioni i ri ekonomik dhe monetar i marrë në analizë, sugjeron se ekonomia shqiptare vijon të ndjekë një trend pozitiv zhvillimi. Kërkesa agregate ka vijuar të rritet në gjysmën e dytë të vitit të shkuar, duke sjellë rritjen e prodhimit, zgjerimin e punësimit dhe përmirësimin e ekuilibrave kryesorë ekonomikë dhe financiarë të vendit.

Politika jonë monetare ka vijuar të japë një kontribut pozitiv, nëpërmjet gjenerimit të një ambienti financiar me norma të ulëta interesi, si dhe nëpërmjet frenimit të presioneve mbiçmuese mbi kursin e këmbimit.

Banka e Shqipërisë vlerëson se informacioni i ri ka qenë përgjithësisht në përputhje me pritjet tona.

Inflacioni shënoi një rënie të lehtë në tremujorin e fundit të vitit 2018. Norma mesatare e tij zbriti në 1.8% gjatë tremujorit të katërt, kundrejt vlerës 2.2% të shënuar në tremujorin paraardhës. Kjo rënie pasqyroi goditje të përkohshme të ofertës dhe përcjellje më të plotë në inflacion të efektit frenues që vjen nga mbiçmimi i kursit të këmbimit. Ky efekt do të vijojë të jetë i pranishëm edhe gjatë gjashtëmujorit të parë të vitit 2019, por ai pritet të shuhet në periudhën pasuese.

Banka e Shqipërisë vlerëson se presionet e brendshme inflacioniste, afatmesme dhe afatgjata, janë drejt forcimit, sikundër ilustrohet nga treguesi i inflacionit bazë. Me gjithë luhatjet, ky tregues shfaq një tendencë graduale konvergimi drejt ekuilibrit. Kjo ecuri diktohet nga përmirësimi i mëtejshëm i pozicionit ciklik të vendit, i pasqyruar si në tendencën rënëse të normës së papunësisë, ashtu dhe në përmirësimin e shkallës së shfrytëzimit të kapaciteteve.

Sipas të dhënave të INSTAT-it, ekonomia shqiptare u rrit me prej 4.45%, gjatë tremujorit të tretë të vitit të shkuar. Kjo rritje është ushqyer nga zgjerimi i mëtejshëm i konsumit privat, investimeve dhe eksporteve, si dhe nga rritja vjetore e prodhimit të energjisë elektrike. Ajo është pasqyruar në zgjerimin e aktivitetit në sektorët e industrisë, shërbimeve dhe ndërtimit. Të dhënat e disponuara sugjerojnë se ekonomia ka vijuar të rritet edhe në tremujorin e katërt, ndonëse me një ritëm më të ngadaltë se ai i tremujorëve paraardhës. Analizat tona sugjerojnë se ky ngadalësim pasqyron një kontribut më të ulët të prodhimit të energjisë elektrike dhe pritet të jetë i përkohshëm.

Projeksionet tona afatmesme nuk kanë pësuar ndryshime të ndjeshme. Trendet aktuale të zhvillimit ekonomik dhe faktorët ekonomikë e financiarë mbështetës të tyre, sugjerojnë se si ekonomia dhe presionet inflacioniste do të vijnë në rritje gjatë periudhës në vijim.

Ndonëse paqartësitë dhe rreziqet mbeten të pranishme, ambienti i huaj shfaqet përgjithësisht i favorshëm për rritjen ekonomike në vend. Kërkesa në rritje e ekonomisë botërore vijon të favorizojë rritjen e eksporteve shqiptare dhe kostot e financimit mbeten relativisht të ulëta.

Paralelisht me të, miksi i politikave të brendshme mbetet stimulues.

Si pasojë e kursit stimulues të politikës monetare, normat e interesit të depozitave, kredive dhe letrave me vlerë të qeverisë, mbeten në nivele të ulëta historike. Po ashtu, situata e likuiditetit në tregjet financiare ka ardhur në përmirësim dhe primet e rrezikut kanë ardhur në rënie. Kursi i këmbimit u shfaq i qëndrueshëm gjatë muajit janar, në sajë të një balancimi më të mirë të kërkesës dhe ofertës për valutë, si dhe të reagimit të Bankës së Shqipërisë. Së fundmi, sektori bankar vijon të karakterizohet nga nivele të mira likuiditeti, kapitali dhe përfitueshmërie, ndërkohë që bilancet e tij vijojnë të përmirësohen. Në veçanti, raporti i kredisë me probleme zbriti në 11.1% në fund të vitit 2018, duke ilustruar trendin e qëndrueshëm të progresit të bërë në këtë drejtim.

Në përgjigje të tyre, kredia për sektorin privat ka shfaqur shenja rigjallërimi, ndonëse stoku i raportuar në rënie i saj vijon të pasqyrojë efektin e pastrimit të bilanceve nga kreditë me probleme dhe atë të kursit të këmbimit. Duke përjashtuar këto dy efekte, kredia për sektorin privat shënoi një rritje vjetore prej 5.9%, në fund të vitit 2018. Rritja e kredisë vijon të jetë më e shpejtë në segmentin e kredisë në lekë dhe në atë të kredisë për konsum. Ndërkohë, kredia për biznese shfaqi një rritje të shpejtë në muajin dhjetor, pavarësisht politikave më konservatore të kreditimit të aplikuara nga bankat në këtë segment.

Politika fiskale ka vijuar të ndjekë një kurs konsolidues. Të dhënat fiskale sugjerojnë se deficiti buxhetor zbriti në 1.6% të PBB-së në fund të vitit 2018, duke qenë 0.4 pikë përqindjeje më i ulët se niveli i planifikuar. Në përputhje me të, edhe stimuli direkt fiskal në ekonomi ka qenë më i ulët se niveli i pritur. Nga ana tjetër, ulja e huamarrjes totale të sektorit publik, si dhe mbështetja në tregun e huaj për financimin e një pjese të madhe të saj gjatë vitit të shkuar, kanë rritur hapësirat për kreditimin e sektorit privat.

Në përputhje me këto trende, Banka e Shqipërisë vlerëson se ekonomia shqiptare do të vijojë të rritet gjatë tre viteve të ardhshme. Zgjerimi i kërkesës agregate do të sjellë rritje të mëtejshme të punësimit, duke krijuar premisa për rritje të pagave dhe të inflacionit të gjeneruar në vend. Paralelisht me të, frenimi i mbiçmimit të kursit të këmbimit do të reduktojë presionet dezinflacioniste të ardhura prej tij. Në përputhje me këtë skenar zhvillimesh, inflacioni pritet të kthehet në objektiv në gjysmën e dytë të vitit 2020.

Paralelisht me zhvillimet pozitive të pritura sipas skenarit bazë, Këshilli Mbikëqyrës konstaton se balanca e rreziqeve vijon të mbetet e shmangur në kahun e poshtë. Në veçanti, ambienti i jashtëm, ecuria e kursit të këmbimit dhe ritmi i rritjes së kreditimit, mund të shmangin inflacionin në kahun e poshtëm të pritjeve tona.

***

Duke gjykuar mbi këta faktorë, Këshilli Mbikëqyrës konstaton se kursi aktual stimulues i politikës monetare mbetet i përshtatshëm.

Në këto rrethana, ai vendosi:

•  të mbajë të pandryshuar normën bazë të interesit, në nivelin 1.0%;
•  të mbajë të pandryshuara normat e interesit të depozitës dhe kredisë njëditore, respektivisht në nivelet 0.1% dhe 1.9%.

Politika monetare do të vijojë të mbetet stimuluese edhe gjatë horizontit afatmesëm, ndonëse intensiteti i stimulit do të përshtatet me shpejtësinë dhe qëndrueshmërinë e përmirësimit të aktivitetit ekonomik.

Së fundi, Këshilli Mbikëqyrës gjen me vend të përsërisë thirrjen për vijimin e reformave strukturore, si instrumenti më i mirë për nxitjen e rritjes së qëndrueshme dhe afatgjatë të vendit.

Kuvendi ka hapur konkurrimin për kryetarin e Bordit të Autoritetit të Mbikëqyrjes Financiare më datë 9 janar 2019 dhe sot Komisioni i Ekonomisë dhe Financave ka konkluduar me seancat dëgjimore me kandidatët. Sipas njoftimit të Komisionit të Ekonomisë kanë paraqitur interes 4 kandidatura dhe secili prej kandidatëve ka paraqitur platformën e tij para deputetëve.

Në diskutimin e tij kryetari i Bordit të AMF-së Pajtim Melani që rikandidon për këtë pozicion u shpreh se gjatë kësaj periudhe ka intensifikuar eksperiencën në mbikëqyrjen dhe rregullimin e tregjeve financiare nëpërmjet prezantimeve dhe diskutimeve të ndryshimeve ligjore në tregjet e rregulluara, rregulloreve të miratuara, pjesëmarrjes në konferenca kombëtare dhe ndërkombëtare të organizuara në Evropë nga IOPS, nga Komisioni Për Letrat me Vlerë dhe Bursën(SEC) i SHBA, Banka Botërore, etj.

Sipas tij, partnerët dhe organizmat ndërkombëtare kanë dhënë vlerësime pozitive për AMF-në gjatë viteve të fundit. FMN ka vlerësuar se “Autoriteti i Mbikëqyrjes Financiare ka bërë një progres rrënjësor lidhur me përmirësimin dhe adoptimin e kuadrit të ri rregullativ në lidhje me mbikëqyrjen e tregut të kapitaleve dhe fondeve, duke përmendur hartimin e rregulloreve të reja mbi administrimin e likuiditetit të fondeve të investimeve, transaksionet me palët e lidhura, etj.” Komisioni Evropian në raportet e progresit për vitin 2018 ka vlerësuar AMF në drejtim të funksionimit të plotë dhe eficent të Bordit duke theksuar se legjislacioni sekondar i miratuar nga AMF është në përputhje me direktivat Solvency I dhe II, ka progres me licencimin e Bursës së parë private e cila u bë efektive në shkurt 2018, ka filluar zbatimin strategjia për rritjen e besimit të konsumatorëve dhe investitorëve në tregjet e mbikëqyrura etj.

Tregjet financiare nën mbikëqyrjen e AMF kanë shënuar zhvillime pozitive me rritje mbi rritjen e ekonomisë në tërësi, me zgjerim të tregjeve financiare si në rastin e licencimit të shoqërisë “Bursa Shqiptare e Titujve ALSE” sh.a vetëm për veprimtarinë në titujt e Qeverisë të Republikës së Shqipërisë. Bursa ja ka arritur të kryejë transaksione për vitin 2018 në mbi 21 milionë euro në tregjet sekondare bonove dhe obligacioneve të thesarit dhe në një periudhë jo të largët shpresojmë të fillojë aktivitetin edhe në tregtimin e aksioneve dhe obligacioneve bashkiake dhe atyre të shoqërive private.

Të dhënat zyrtare tregojnë se në tregun e sigurimeve ritmi rritjes së primeve gjatë viteve 2015-2018 ka qenë në qenë në nivelin e 5-15 për qind ndërsa pagesa e dëmeve ka qenë me rritje 2.5 herë më të lartë.

AMF ka ndjekur një politikë të kujdesshme të mbikëqyrjes dhe rregullimit të Fondeve të Investimeve duke miratuar rregullore të përafruara me legjislacionin evropian kryesisht në drejtim të transparencës dhe menaxhimit të likuiditetit. Tregu i pensioneve private megjithëse ka patur një bazë të ulët në fillimet e veta, po rritet me shifra dyshifrore vit pas viti.

Objektivat kryesorë sipas tregjeve nën mbikëqyrje sipas z. Melani janë kryesisht:

1. Zhvillimi produkteve ekzistuese dhe të reja në tregun e sigurimeve dhe mbikëqyrjes me bazë risku me fokus mbrojtjen e të siguruarve, rritjen e dëmeve të paguara dhe plotësimi kuadrit rregullativ për zbatimin e sistemit “Bonus-Malus” dhe sigurimit të drejtpërdrejtë pas miratimit të ligjit të ri “Për sigurimet e detyrueshme motorike në sektorin e transportit.
2. Zhvillimit i tregut të kapitaleve nëpërmjet procesit të diskutimit të hapur me Komisionin e Ekonomisë, Bankën Botërore dhe FMN të paketës ligjore: a. P-ligjit “Për titujt” dhe p-ligjit “Për fondet e investimeve”, të draftuara nga ekspertët e projektit të BB në përputhje me direktivat e BE-së.
3. Pas licencimit të “Regjistri Shqiptar i Titujve ALREG” sh.a., dhe plotësimit të kuadrit rregullator për funksionimin e plotë të Bursës pritshmëritë janë që në vjeshtën e këtij viti të filloj tregtimi obligacioneve tregtare dhe duke parë ecurinë e zhvillimit të kërkesës dhe ofertës në treg vitin e ardhshëm(2020) Bursa të listoj për shitje-blerje aksionet e shoqërive tregtare dhe pse jo edhe obligacionet bashkiake si një instrument i rëndësishëm i zhvillimit të tregjeve financiare;
4. Zhvillimi kolonës II të pensioneve sipas praktikave më të mira dhe rekomandimeve të Bankës Botërore dhe së fundmi të misionit të FMN-së i cili thekson se kjo do të forconte sigurinë sociale, do te rriste kohezionin social dhe do të thellonte zhvillimin e tregut të kapitalit nëpërmjet instrumenteve financiarë.

REVISTA MONITOR

Elisabeta Dosku/SCAN

“Sektori bankar shqiptar është i mirë-kapitalizuar, likuid dhe me fitueshmëri”-thotë Fondi Monetar Ndërkombëtar në raportin më të fundit për vendin tonë, duke shtuar se, pavarësisht këtyre pikave të forta duhen më shumë përpjekje për të përmirësuar elasticitetin.

“Indikatorët e stabilitetit financiar janë përmirësuar, me normat mesatare të kapitalit dhe aseteve që kanë tejkaluar minimumet e rregullatorëve të vetë bankave”-thuhet më tej mes rreshtave. Likujditeti i sektorit bankar vlerësohet si shumë i lartë, por që vjen edhe si pasojë e dobësisë në kreditim.

FMN nënvizon edhe sfidat e sektorit bankar. Një ndër to është sfidë e re, pasi i referohet largimit të disa bankave europiane nga tregu vendas. Kjo gjë shton sfidat sa i përket supervizimit, thotë institucioni me bazë në Washington. FMN sqaron se, largimi ose plani për t`u larguar i tre bankave europiane nga Shqipëria në 2 vitet e fundit është rrjedhojë e strategjisë së tyre për t`u larguar nga rajoni i Europës jug-lindore dhe Ballkani.

Pronësia e bankave po kalon te vendasit si dhe te grupet jo-europiane, nënvizon institucioni.

FMN fokusohet edhe te bursa shqiptare. Zhvillimi i tregjeve të kapitalit do të forconte ndërmjetësimin financiar dhe mbështeste rritjen ekonomike të vendit.

Tregjet kapitale në Shqipëri po zgjerohen, por janë të limituara vetëm në tituj qeveritarë dhe për tregti të brendshme.

Roel Korkuti/SCAN

Volumi i tregut sekondar të letrave me vlerë të Qeverisë për vitin 2018 u dominua në masën 70.60% nga transaksionet në instrumente afatshkurtër (bono thesari) dhe pjesa tjetër prej 29.40% ishin instrumente afatgjatë (obligacione). Përsa i përket numrit të transaksioneve, 87.80% e të gjitha transaksioneve të tregut sekondar të letrave me vlerë të Qeverisë, i takojnë transaksioneve të kryera në bono thesari. 

Të dhënat statistikore të tregut me pakicë të letrave me vlerë të Qeverisë për vitin 2018 flasin për një dominim të transaksioneve “Blerje në tregun primar” dhe “Shlyerje e vlerës nominale në maturim” përkatësisht me 48.55% dhe 34.56% kundrejt volumit të përgjithshëm.

Pjesëmarrja në tregun sekondar të letrave me vlerë të Qeverisë për vitin 2018, dominohet nga investitorët individualë, të cilët kryejnë 98.85% të të gjitha transaksioneve në këtë treg.

Grafik: Letra me vlerë të Qeverisë për vitin 2018     

*

1. Blerje në tregun primar
2. Shitje nga portofoli i ndërmjetësit financiar
3. Blerje para afatit të maturimit
4. Vendosje e bonos si kolateral
5. Shlyerje e vlerës nominale në maturim

Dy grupet e transaksioneve B dhe C

Transaksioni i llojit B “Shitje nga portofoli i ndërmjetësit financiar” gjatë vitit 2018, ka pasur një rritje prej 484 milionë lekë ose 10.32% krahasuar me vitin 2017. Ndërkohë edhe numri i transaksioneve është rritur në masën 0.68%. 

Transaksioni i llojit C “Blerje para afatit të maturimit” gjatë vitit 2018, ka pasur një rritje prej 694 milionë lekë ose 27.00% dhe gjithashtu, një rritje në numrin e transaksioneve në masën 0.10%, krahasuar me vitin 2017.

Vihet re një rritje në vlerë absolute e totalit të transaksioneve të llojit B dhe C të marra së bashku me rreth 1,177 milionë lekë, krahasuar me vitin 2017.

AMF

Pjesa më e madhe e borxhit të jashtëm të Shqipërisë është e përqendruar në tre monedha kryesore, euro, dollarë dhe yen.  53.9 % e borxhit shtetëror është borxhi i brendshëm ndërsa 46.1 % e tij është borxhi i jashtëm. E sa i përket borxhit të jashtëm, pjesa më e madhe e tij (29.9 % e totalit të borxhit) është e përqendruar në monedhën euro.  Ndërkohë, 10.8 përqind e borxhit në total është e përqendruar në dollarë, 1.8 përqind në yen japonez dhe 3.6 % në monedha të tjera.

“Portofoli i borxhit shtetëror në monedhë të huaj gjatë viteve të fundit ka pasur tendencë diversifikimi në drejtim të uljes së peshës së monedhës euro dhe rritjes së peshës së monedhave të tjera. Pavarësisht këtij zhvillimi, portofoli i borxhit të jashtëm vazhdon të jetë i përqendruar në mbi 60 % në monedhën euro duke e bërë atë të ndjeshëm ndaj luhatjeve të kësaj monedhe.

Megjithatë përqendrimi i lartë i borxhit në monedhën euro gjatë viteve të fundit nuk ka krijuar kosto shtesë për shkak të mbiçmimit të monedhës vendase dhe për shkak të lëvizjes së kursit të këmbimit euro/lek përgjithësisht në drejtim të kundërt me kursin usd/lek duke neutralizuar efektet e njeri tjetrit” shkruhet në strategjinë e menaxhimit të borxhit publik 2019-2021.

Strategjia parashikon se niveli i borxhit në valutë në raport me totalin e borxhit të qeverisjes qendrore gjatë periudhës afatmesme pritet të shoqërohet me një rritje të moderuar duke qendruar ndjeshëm nën kufirin strategjik prej 55 %.

SCAN

Qeveria ka miratuar Strategjinë Afatmesme të Menaxhimit të Borxhit për periudhën 2019-2021, e cila është botuar në Fletoren Zyrtare që synon reduktimin e kostove të borxhit në terma afatgjatë, përmes uljes së ekspozimit ndaj risqeve si dhe zhvillimin e tregut të titujve shtetërore.

Por në strategji është parashikuar që disa nga rreziqet kryesore që mund të kenë ndikim në borxhin publik janë risku i rifinancimit, për shkak të nivelit të lartë të titujve që rifinancohen në periudhë afatshkurtër; risku i normave të interesit për shkak të nivelit ende të lartë të borxhit afatshkurtër, risku nga kursi i këmbimit ku synohet ruajta e raportit të stokut të borxhit shtetëror në valutë në raport me totalin e borxhit shtetëror; risku i likujditetit dhe risku operacional.

Në strategji thuhet se nëse financat publike do të vijojnë të ndjekin rrugën e konsolidimit fiskal duke i dhënë mundësi vendit të mbajë ose përmirësojë vlerësimin e riskut të kreditit, ritmet e rritjes ekonomike do të përshpejtohen në 4.5 për qind në vitin 2021, kursi i këmbimit të monedhës vendase ndaj monedhës Euro mund të rikthehet gradualisht në nivelin 130 Eur/Lek, dhe niveli i borxhit të qeverisjes qendrore në raport me PBB do të vijojë të ndjekë trajektoren rënëse të nisur nga viti 2016 dhe në këto kushte ,parashikohet që të arrijë në nivelin 60 për qind në fund të periudhës afatmesme.

Ndërsa borxhi në valutë në raport me totalin e përgjithshëm pritet të shoqërohet me një rritje të moderuar, por duke qendruar nën kufirin strategjik prej 55 për qind. Referuar parashikimeve që normat e interesit gjatë tre viteve do të shoqërohen me rritje graduale, vlerësohet se kostot e borxhit shtetëror në vlerë abslolute gjithashtu do shoqërohen me rritje dhe mund të shkojnë deri në 45 mld lekë deri në fund të vitit 2021 , ndërsa në vlerë relative pritet të jenë të qëndrueshme duke mbajtur nën kontroll riskun fiskal dhe aftësinë paguese të qeverisë.

Elisabeta Dosku/SCAN

Kuvendi i Shqipërisë ka miratuar sot me votat e pozitës 5 anëtarë të rinj të Këshillit Mbikëqyrës të Bankës së Shqipërisë, duke i dhënë fund ngërçit dy mujor të mosfunksionimit të këtij Këshilli për shkak të mungesës së kuorumit.

Pesë anëtarët e rinj të përzgjedhur janë Ridvan Bode, Artan Hoxha, Suela Popa, Luljeta Minxhozi, Edlira Luçi. Nuk është votuar ende kandidatura e Arben Malajt, i cili nuk ishte i pranishëm në seancën dëgjimore në Komisonin e Ekonomisë pak ditë më parë për shkak se ishte jashtë vendit dhe nuk ka prezantuar platformën, si rrjedhojë nuk mund të bëhet ende votimi në Kuvend.

Në total, Këshilli Mbikëqyrës ka nëntë anëtarë, por vetëm gjashtë prej tyre u kishte mbaruar mandati. Tre anëtarët e tjerë janë Gent Sejko, që është aktualisht dhe guvernator i Bankës së Shqipërisë, Natasha Ahmetaj, që është zv/guvernatorja e dytë e Bankës së Shqipërisë dhe z.Tonin Kola.

Me këtë kompozim të ri, Këshilli Mbikëqyrës paraqitet i mirëformatuar dhe me rritje cilësore në drejtim të fushës fiskale. Ai ka në përbërje dy ish ministra financash që kanë shërbyer si të tillë në të dy kahet. Z.Bode ka shërbyer si ministër financash në periudhën 1996-1997 dhe nga shtatori 2005 deri në shtator 2013 gjatë kohës së qeverisjes së Partisë Demokratike. Z.Malaj ishte ministri i financave të socialistëve në periudhën 1997-1998 dhe 2003-2005.

Edhe në fushën bankare, anëtarët e Këshillit kanë përvojë të konsiderueshme. Guvernatori aktual u zgjodh dhjetor 2014 dhe erdhi pas një përvoje të gjatë në bankat e nivelit të dytë. Edhe Natasha Ahmetaj është e ardhur nga sistemi bankar. Përvojë në sistemin e pagesave ka edhe Suela Popa, e cila ka qenë drejtoreshë e Agjencisë së Zhvillimit Bujqësor dhe Rural, ose Agjencisë së Pagesave, që menaxhonte fondet e bujqësisë.

Nuk mungojnë në këtë Këshill as akademikët.  Edlira Luçi është pedagoge e njohur, shefe e departamentit te Financës tek Fakulteti i Ekonomisë, Universiteti i Tiranës. Artan Hoxha dhe Luljeta Minxhozi vijnë gjithashtu nga akademia, i pari në fushën juridike dhe e dyta në atë ekonomike.

I vetmi koment që do të mund të bënim në këtë rikompozim të Bordit të BSh, do të ishte mungesa e një emri të një ekonomisti të mirëfilltë me eksperiencë direkte në fusha të rëndësishme të fokusit të BSH si politika monetare, kontrolli i inflacionit apo edhe mbikëqyrja e kursit të këmbimit, por gjithësesi, gjykojmë se kemi të bëjmë me një rritje të nivelit përfaqësues në kompozimin e ri.

GAZETA MONITOR

Një plan strategjik për reformimin e sektorit të energjisë në Shqipëri ka përfshirë në brendësi të tij një seri iniciativash të rëndësishme duke nisur nga zgjidhja përfundimtare për borxhet tek listimi i kompanisë së shpërndarjes në bursë apo trajtimi që do të bëhet për shtresat vulnerabël. Plani i miratuar në mbledhjen e qeverisë vetëm pak ditë më parë përcakton qartësisht detyrimet që ka secili nga aktorët e tregut si përsa u përket kompanive publike ashtu edhe rregullatorit që në këtë rast është Enti Rregullator i Energjisë.

Listimi i OSHEE në bursë

Dokumenti i miratuar jep ndër të tjera detaje për atë që është folur shumë shpesh rreth listimit të OSHEE në bursë. Për të shkuar drejt kësaj duhet që fillimisht sipas qeverisë të bëhet ristrukturimi i plotë i shpërndarjes që ka nisur nga marsi 2018. Ndarja ligjore e OSHEE-së si dhe ndarja e plotë funksionale sipas dokumentit do të zbatohen sa më shpejt që të jetë e mundur, brenda periudhës së parë. Kjo do të përfshijë marrëveshjet përfundimtare dhe operacionale midis të gjitha kompanive të reja, duke përfshirë, por jo kufizuar në, ndarjen e aseteve, shpërndarjen e pagesave të prapambetura dhe borxhet mes kompanive të ardhshme.

“Do të përmbajë gjithashtu një strategji për ofertën publike, potencialisht që do të çonte në një privatizim të plotë të kompanisë furnizuese me një investitor strategjik që lehtësonte zbatimin e transformimit në një kompani biznesi private dhe konkurruese dhe një ofertë të pjesshme për publikun shqiptar për një pjesë minoritare të kompanisë DSO (operatori i sistemit të transmetimit), me Këshillin e Ministrave të Shqipërisë duke ruajtur kontrollin mbi biznesin e rregulluar” thuhet në plan.

Lidhur me vlerësimin e kompanive të reja dhe ndarjen e aseteve dokumenti i miratuar në qeveri nënvizon se procesi do të kryer nga një auditor i pavarur.

Borxhet që institucionet publike i kanë kompanive të energjisë

Institucionet publike në vetvete nuk kanë dalluar për një qasje të rregullt në pagesën e faqturave të energjisë. kjo ka bërë që borxhet që ato kanë kryesisht ndaj OSHEE të jenë të larta. Plani për reformimin e sektorit duket se ka parashikuar edhe një pikë lidhur me zgjidhjen e këtij ngërçi duke kërkuar të gjejë një zgjidhje për vendosjen në binarë të pagesave nga institucionet publike. Për këtë është krijuar edhe një grup pune i dedikuar.

“Grupi ndërministror i punës, i krijuar tashmë për këtë qëllim, do të finalizojë një marrëveshje që rregullon trajtimin e ardhshëm të të gjitha borxheve të pagueshme, ndërmjet kompanive shtetërore që lidhen me sektorin e energjisë elektrike, përfshirë subjektet publike me detyrime për energjinë elektrike.

Përveç marrëveshjes, do të hartohet dhe miratohet një plan veprimi i cili do të sigurojë angazhimin për pagesën e faturave të energjisë elektrike nga të gjitha subjektet publike, duke përfshirë ato buxhetore dhe jobuxhetore. Plani i veprimit duhet të përmbajë objektivat e pagesave të sektorit publik, si dhe të përcaktojë një procedurë zgjidhjeje të ngërçit/dështimit (fall-back procedure) kur subjektet e sektorit publik mund të demonstrojnë paaftësi (pamundësi) për të përmbushur objektivat e pagesës dhe ta raportojnë këtë te subjekti superior përkatës. Një strategji për përmirësimin e nivelit të pagesave nga subjektet publike duhet ta përmbyllë planin e veprimit” thuhet në plan.

GAZETA MONITOR