Moody`s vijon ta vlerësojë sektorin bankar mbi nivelin e ekonomisë shqiptare, në B2, nga B1 që vlerësohet ekonomia shqiptare në tërësi.

“Sektori bankar i Shqipërisë po përjeton një konsolidim thelbësor”, thuhet në raportin më të fundit të Moody`s të analizës vjetore të ekonomisë shqiptare.

Pjesë e strategjisë së konsolidimit theksohet edhe plani i shprehur tashmë i disa bankave për t`u larguar nga tregu vendas.

Moody`s vë theksin edhe te fakti se, duke pasur parasysh masën e tregut bankar të vendit, potenciali i hyrjes në këtë treg i një kompanie që nuk vjen nga ky sektor, pra pa eksperiencë, do të përbënte një burim rreziku.

Në raport nënvizohet dhe numri i lartë  i kredive me probleme, por edhe përmirësimi i cilësisë së aseteve, si pasojë e përmirësimit të kushteve ekonomike, ristrukturimit të kredive dhe fshirjes nga bilancet e bankave të kredive jo performuese.

Në tërësinë e tij, sistemi bankar vlerësohet si i mirëkapitalizuar dhe likuidit, ndërkohë që rritja e ngadaltë e kreditimit bie në sy.

Roel Korkuti/SCAN

Kreditë me probleme të sistemit bankar jashtë vendit janë rritur në gjysmën e parë të këtij viti. Sipas Bankës së Shqipërisë, në fund të qershorit raporti i kredive me probleme për portofolin e jo rezidentëve ka arritur në 5.6%, nga 3.9% që ishte në fund të vitit të kaluar.

Megjithëse ky raport ngelet më i ulët krahasuar me kredinë për rezidentët në Shqipëri, tendenca e kredive me probleme është e kundërt. Ndërsa raporti i kredive me probleme për rezidentët është në rënie, ai për jo rezidentët është në rritje. Kjo tendencë duket se ka ndikuar edhe qasjen e bankave, që e kanë frenuar kreditimin në këtë segment të tregut.

Në fund të gjashtëmujorit të parë, kredia për jo rezidentët ra me 11% krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar. Rritja e kredive me probleme për jo rezidentët mund të jetë pjesërisht pjesë e një cikli normal.

Kredia për jorezidentët ka njohur rritje gjatë katër viteve të fundit dhe përfaqëson një zhvillim relativisht të ri për sistemin bankar. Pjesërisht, ajo lidhet me zgjerimin e shpejtë të filialit të Bankës Kombëtare Tregtare në Kosovë.

Duke qenë kredi më e re në kohë, është e kuptueshme që edhe përkeqësimi i cilësisë të ndodhë më me vonesë, në raport me kredinë për rezidentët, që në vitet e fundit është spastruar ndjeshëm, përmes fshirjeve dhe formave të tjera.

Kredia për joreziedentët është kryesisht e përqendruara në pak banka të mëdha, që, gjatë viteve të fundit kanë kërkuar alternativa financimi në vendet e rajonit, duke pasur parasysh edhe kërkesën e dobët dhe problemet specifike të kreditimit të biznesit në Shqipëri.

Ersuin Shehu/SCAN

SCAN

Ndërsa qeveria po punon për paketën fiskale të vitit 2019 dhe në fund të muajit do të dalë me një draft final, një nga taksat që pritet të preken është ajo mbi dividentin, për të cilën aktualisht janë menduar dy variante, ulje në 8 ose në 10 për qind.

Po cili është propozimi i bizneseve?

Në një intervistë për TV SCAN, Kryetarja e Bashkimit të Dhomave të Tregtisë, Ines Muçostepa, shprehet se sipërmarrja është rakorduar dhe kërkon që tatimi mbi dividentin të ulet në 9 për qind.

Nga ana tjetër, bizneset amerikane kërkojnë që qeveria të mendojë edhe zerimin e kësaj takse, për ti dhënë mundësi sipërmarrjeve që të rrisin investimet dhe të hapin më shumë vende pune.

Aktualisht, norma e tatimit mbi dividentin është 15 për qind. Tatimi mbi dividentin është rritur po nga qeveria “Rama” në vitin 2014 nga 10 në 15 për qind, ndërsa aktualisht por mendohet një ulje nën këtë prag edhe si një formë “kompensimi’ për sipërmarrjet.

Dividenti është fitimi që një korporatë u shpërndan aksionerëve të saj.

Ka ndodhur që shitja e kompanive shumë të rëndësishme në Shqipëri të ketë dështuar për shkak të bilanceve të dyta dhe besueshmërisë së ulët të pasqyrave financiare.

Drejtuesi vendor i Deloitte për Shqipërinë, Maksim Caslli, dha të mërkurën një shembull konkret të rëndësisë së një raportimi financiar transparent në tërheqjen e investitorëve dhe zhvillimeve ekonomike.

Për këtë qëllim, Ministria e Financave në bashkëpunim me partner ndërkombëtarë ka ndërmarrë një projekt për reformimin e raportimit financiar.

Drejtori i Departamentit të Mbikëqyrjes në Bankën e Shqipërisë, Deniz Deralla, evidentoi se edukimi për raportimin financiar duhet të thellohet edhe te përdoruesit dhe sidomos te institucionet mbikëqyrëse dhe ato tatimore.

Sipas tij, në shumë raste organet tatimore refuzojnë të njohin aplikimin e standardeve ndërkombëtare të raportimit financiar nga bankat.

Një anketim i kryer nga kompania Deloitte tregoi se, në perceptimin e ekspertëve, cilësia e raportimit financiar është përmirësuar, por lë ende për të dëshiruar, sidomos në aspekte që lidhen me transparencën mbi metodat e administrimit të rrezikut apo në marrëdhëniet e biznesit me palët e lidhura.

Shqipëria pritet që në dy -tre javët e ardhshme të fillojë turin e saj lobues për eurobondin 500 milionë euro. Këtë e ka konfirmuar zëvendësministri i Financave Erjon Luçi për Raiffeisen Bank International raportoi Intellnews. Konfirmimi për hapin e radhës për të dalë në tregjet e kapitalit vjen vetëm pak javë pas zgjedhjes së ekipit që do të udhëheqë procesin. Në fillim të gushtit Ministria e Financave bëri me dije se kishte zgjedhur Citi, Banka IMI dhe Societe Generale si skuadrën rregulluese të përbashkët të transaksionit.

Eurobondi me një vlerë 500 milionë euro synon që të rifinancojë borxhin e jashtëm të qeverisë si dhe të ulë presionin në tregun e brendshëm finaniar. Zyrtarët kanë konfirmuar gjithashtu se të paktën 200 milionë euro do të shkojnë për të blerë një pjesë domethenëse të borxhit ekzistues nga eurobondi parardhës.

Analistët e tregjeve vlerësojnë se kushtet aktulalë të Shqiëprisë për Eurobondin mbetet të favorshme e lidhur kjo ngushtë me vlerësimin aktual nga agjencitë e riskut. Interesi i eurobonit të parë 450 milionë euro që maturohet në 2020 shfaqet në 1.5 për qind me në situatë më të favorshme sesa në vitin 2015.

S&P vlerësoi Shqipërinë me notën në B +/ B të analizës së renditjes së borxhit sovran afatshkurtër dhe afatgjatë të Shqipërisë, me perspektivë të qëndrueshme.

Eurobondi i kësaj radhe pritet të emetohet diku në fund të vitit 2018. Kjo do të jetë hera e tretë që Shqipëria del në tregjet e kapitalit. Në vitin 2010 ajo emetoi eurobondin e parë me vlerë 300 milionë euro ndëkrohë që më pas në 2015 do të regjistrohej dalja e dytë kur u emetuan 450 milionë euro me në kupton prej 5.75.

Shqipëria është e fundit në Rajon që del në tregjet e kapitalit këtë vit, ndërkohë që më herët me sukses kanë përfunduar këtë proces Maqedonia, Mali i Zi dhe Republika Serbe e Bosnjës (njëra nga dy entitetet e Bosnjë-Hercegovinës, tjetra është Federata e Bosnjës). Të treja kanë siguruar eurobonde me vlera të konsiderueshme

Maqedonia në janar emetoi një Eurobond me vlerë 7 vjeçare ntë këtij viti dhe me një normë interesi prej 3 për qind.  Kjo është norma më e ulët me të cilin ky shtet që doli për herë të shtatë në tregje ka siguruar ndonjëherë borxhin. Më herët interesat janë luhatur mes 3.9 dhe 9.8 për qind.

I dyti në treg ishte Mali i Zi që në prill të këtij viti njoftoi daljen në tregjet e kapitalit për 500 milionë euro. Investitorët e interesuar për ketë Eurobond ofruan një total prej 1.48 miliardë euro pra rreth 3 herë më shumë se interesi i Malit të Zi. Në fund qeveria vendosi të blinte vetëm 362 milionë euro me një interes mestatar 3.37 për qind dhe për të cilat ripagesa nis në 2019, 2020 dhe 2021.

Republika Serbe e Bosnjës nga ana tjetër njoftoi se në qershor mbylli daljen e saj në tregjet e kapitalit ku emetoi një Eurobond me vlerë 168 milionë euro për një afat 5 vjeçar. Kuponi me të cilin u sigurrua ky borxh ishte 4.75 për qind.

Asetet e fondeve të investimit kanë rënë për të dytin tremujor radhazi. Sipas të dhënave nga Autoriteti i Mbikëqyrjes Financiare, vlera e aseteve neto në fund të qershorit ishte 66.5 miliardë lekë, në rënie me 8.6% që nga fillimi i vitit. Tregu po pëson rënie jo vetëm në volume, por edhe në numër anëtarësh.

Në fund të qershorit, numri i anëtarëve ra në rreth 29 mijë, nga 31 mijë që ishte në fund të vitit të kaluar. Rënia e tregut i detyrohet një tendence reduktimi të përmasave të dy fondeve më të ëmdha, që menaxhohen nga Raiffeisen Invest.

Fondi në lekë, Raiffeisen Prestigj pësoi rënie të aseteve neto me 7.7%, ndërsa fondi në euro Raiffeisen Invest ra akoma më shumë me 15.6%. Përkundrazi, në rritje të ndjeshme është fondi i investimeve Credins Premium me 44% që nga fillimi i vitit, megjithëse kjo rritje ka ardhur nga një bazë e ulët.

Asetet e Credins Premium kanë kaluar pragun e 10 milionë eurove. Këtë vit ka nisur aktivitetin edhe fondi i investimeve Top Invest, por pjesa e tregut të fondit më të ri për momentin është e papërfillshme.

Pas një rritje të shpejtë në vitet e parë, fondet e investimit kanë hyrë në një fazë stanjacioni, të lidhur edhe me alternativat e kufizuara të investimit, të paktën për sa i takon mjeteve në lekë.

Këto fonde investojnë kryesisht në obligacione dhe bono të qeverisë shqiptare. Tregu ka nevojë për instrumente të reja dhe potencialet janë të mëdha, sidomos për obligacionet e korporatave, që prej vitesh emetohen me ofertë private.

Por, kufizimet rregullatore për momentin nuk i lejojnë fondet të investojnë në obligacionet e kompanive shqiptare.

Rënia e interesave të bonove të thesarit nuk u ndal as në ankandin e kësaj jave. Sipas të dhënave nga Banka e Shqipërisë, bonot me maturim 12 mujor u emetuan të martën me një interes mesatar të ponderuar 1.65%, me një tjetër rënie nga niveli 1.71% që ishte regjistruar në ankandin e mëparshëm. Ndryshe nga ankandet e mëparshme, ofertat në ankande nuk plotësuan të gjithë shumën prej 8.7 miliardë lekësh të shpallur për financim nga Ministria e Financave.

Sidoqoftë, interesat shënuan rënie për të trembëdhjetin ankand radhazi dhe që nga fillimi i këtij viti ato kanë rënë me mbi 1 pikë përqindje. Interesat e bonove kanë prekur nivelin më të ulët në dy vitet e fundit. Tregu financiar duket mjaft likuid, edhe sepse kreditimi i sektorit privat po ecën me ritme të ngadaltë. Bonot dhe obligacionet e qeverisë shqiptare janë alternativa e vetme e investimit për fondet e lira në lekë kreditimi i pakët e ka rritur kërkesën e bankave në ankandet e bonove.

Banka e Shqipërisë dha gjithashtu një sinjal të rëndësishëm në muajin qershor, duke ulur sërish normën bazë të interesit në minimumin historik prej 1%. Ulja e interesave të bonove nënkupton ulje të kostos së shërbimit të borxhit, për instrumentet që qeveria shqiptare ka emetuar ose rifinancuar gjatë pjesës së parë të këtij viti. Duke qenë se interesi i titujve qeveritarë ngelet një normë reference në tregun financiar, ajo reflektohet edhe në interesat e kredive afatgjata në lekë, që ndërtohen mbi bonot e thesarit plus një marzh fiks. Në rivlerësimin periodik të kësteve mbështetur në ecurinë e bonove, kredimarrësit që kanë hua me interesa të ndryshueshëm në lekë paguajnë këste më të ulët.

Raiffeisen Invest sh.a është shoqëria që hodhi bazat e tregut të fondeve të investimit në Shqipëri dhe e zhvilloi atë, falë bashkëpunimit dhe mbështetjes nga AMF. Pas suksesit të Fondit Prestigj dhe fondit Raiffeisen Invest Euro, RIAL i ofron investitorit shqiptar edhe një mundësi tjetër investimi në lekë, me qëllim diversifikimin e portofolit financiar nëpërmjet investimeve më afatgjata.

Objektivi i Fondit Raiffeisen Vizion është të maksimizojë kthimin total afat-mesëm për investitorët, duke synuar të ruajë kapitalin e tyre dhe të sigurojë likuiditet të mjaftueshëm.

Ky fond është i përshtatshëm për të gjithë investitorët, qofshin persona fizikë apo juridikë, të cilët kanë nevoja të ulëta likuiditeti dhe horizont investimi afatgjatë, të përgatitur të marrin përsipër rreziqet e listuara në prospektin e fondit kundrejt potencialit të një kthimi të kënaqshëm nga investimi.

Të gjithë investitorët e interesuar mund të drejtohen pranë degëve të Raiffeisen Bank për të investuar në fondin e ri. Shuma minimale e investimit fillestar në Fond është 30,000 Lekë. Kjo shumë mund të rritet me një vlerë e cila është minimalisht 10,000 Lekë.

“Krijimi i fondit Raiffeisen Vizion tregon angazhimin tonë të vazhdueshëm për ti ofruar publikut shqiptar një gamë të gjerë produktesh investimi, jashtë spektrit të produkteve bankare, në përputhje me profilin e tyre të rrezikut. Ky është fondi i tretë i investimit nën administrim të Raiffeisen Invest, i krijuar paralelisht me rritjen e ndërgjegjësimit dhe njohurisë mbi fondet e investimeve në Shqipëri. Si shoqëria lider në këtë treg, ne do të vazhdojmë të menaxhojmë asetet e investitorëve me profesionalizëm, integritet dhe transparencë, duke zbatuar praktikat më të mira të menaxhimit të aseteve dhe kontribuojmë për sofistikimin e tregut në tërësi. Në një mjedis normash të ulëta interesi, Raiffeisen Vizion do të jetë një alternativë shumë e mirë investimi” tha Edlira Konini, Drejtore e Përgjithshme e Raiffeisen Invest sh.a.

Bankat lokale po rriten më tej gjatë vitit 2018, duke u faktorizuar akoma më shumë brenda sistemit financiar, ndërsa bankat më të mëdha me kapital nga vendet e Eurozonës po e ulin ende pjesën e tyre të tregut. Sipas të dhënave nga Shoqata Shqiptare e Bankave, në mesin e këtij viti Banka Kombëtare Tregtare dhe Credins vazhduan rritjen me ritme të larta, ndërsa Raiffeisen dhe Intesa Sanpaolo u tkurrën më tej.

Në fund të qershorit, BKT zotëronte 402 miliardë lekë aktive ose sa 27.96% e totalit të aktiveve të sistemit bankar. Në një vit, pjesa e tregut të BKT është rritur me 1 pikë përqindje. Ndërkohë, Raiffeisen dikur banka e parë më e madhe në vend, është tkurrur më shumë dhe në mesin e këtij viti zotëronte 16.38% të aseteve të tregut, nga 17.93% që kishte një vit më parë.

Pas krizës dhe forcimit të kërkesave rregullatore për kapital nga rregullatorët e Eurozonës, Raiffeisen ka nisur një proces të reduktimit të përmasave të aktivitetit të saj në Shqipëri. Credins Bank ka forcuar më shumë pozitën si banka e tretë më e madhe në ved, me një total aktivesh prej 185 miliardë lekësh, ose sa 12.91% e aktiveve të sistemit.

Në një vit, Credins e ka rritur pjesën e saj të tregut me 1.1 pikë përqindje. Me ritmet e viteve të fundit, ka shumë të ngjarë që brenda një horizonti afatmesëm Credins të arrijë të bëhet banka e dytë më e madhe në vend. Më mbrapa gjendet Intesa Sanpaolo, që mban një pjesë tregu prej 10.92%, nga 11.25% që kishte një vit më parë.

Ndër bankat e Eurozonës, të vetmet që janë rritur në 12 muajt e fundit të mbuluar nga statistikat janë Societe Generale, që ka arritur në 5.92% të tregut dhe Alpha Bank, që zotëron 5.31% të aktiveve. Megjithatë, banka franceze ka vendosur të lërë Shqipërinë dhe sapo ka zyrtarizuar marrëveshjen për shitjen e kuotave të saj te banka hungareze OTP.

Union Bank, ABI Bank dhe Fibank vazhduan të rrisin pjesën e tyre të tregut, duke u konfirmuar secila me ambicie në rritje për të marrë një peshë më të madhe brenda sektorit bankar.

Ndërkohë, në rënie janë bankat që kanë transferuar pronësinë dhe janë drejt bashkimit me blerësit e rinj. Veneto Banka, që së shpejti do të shkrihet me Intesa Sanpaolo, ra në 1.38% të tregut, nga 1.8% që mbante një vit më parë. Edhe NBG Bank, e sapo blerë nga ABI Bank, e uli pjesën e saj të tregut në 2.54%, nga 2.83% që zotëronte vitin e kaluar.

Banka e Pireut në Greqi ka njoftuar zyrtarisht sot se ka hyrë në një marrëveshje me Grupin Balfin dhe Komercijalna Banka, për shitjen e aksioneve të degës së saj në Shqipëri, Tirana Bank.

Transaksioni thuhet në njoftim, është subjekt i kushteve, duke përfshirë miratimet rregullatore dhe të tjera nga autoritetet përkatëse në Komisionin Europian, Greqi dhe Shqipëri, si dhe Fondin Helenik të Stabilitetit Financiar.

Shuma totale në konsideratë arrin në 57.3 milionë euro për 98.83% të aksioneve të Bankës Piraeus në Tirana Bank.

Unicredit ka vepruar si këshilltar ekskluziv financiar i Pireut për transaksionin. Norton Rose veproi si këshilltar ligjor ndërkombëtar i Piraeus dhe Boga & Associates si këshilltar ligjor lokal i Pireut për Transaksionin, përfundon njoftimi zyrtar i bankës së Pireut.

Tirana Bank është banka e gjashtë më e madhe në vend. Sipas të dhënave të Shoqatës së Bankave, totali i aktiveve të bankës ishte rreth 80 miliardë lekë në fund të vitit 2017, ose rreth 5.3% e totalit të aktiveve në sistem. Banka ka 4.2% të stokut të kredive dhe 5.2% të depozitave dhe e kishte mbyllur vitin 2017 me një fitim prej 69 milionë lekësh. Numri i punonjësve ishte 439 në fund të vitit 2017, teksa banka ka 39 degë.

Kjo është banka e dytë me kapital grek që shitet, pasi NBG u ble në muajt e parë të këtij viti nga Abi bank. Abi Bank kishte shprehur interes edhe për blerjen e Tirana Bank.

Blerësit

Grupi Balfin, me interesa në tregti me pakicë, qendra tregtare, ndërtim, turizëm, miniera, është më i madhi në vend. Pjesë e Grupit Balfin janë Qendrat Tregtare TEG dhe QTU, kompania AlbChrome, Mane TCI, Green Coast Luxury Resort, Vala Mar Residences, Tirana Logistic Park, AgroCon Albania, si dhe rrjeti i dyqaneve Neptun në Shqipëri, Kosovë dhe Maqedoni; Jumbo në Shqipëri, Kosovë dhe Bosnjë; rrjeti i dyqaneve SPAR Albania, Fashion Group etj.

Të ardhurat e Grupit në Shqipëri në 2016-n ishin rreth 250 milionë euro, ndërsa në total arrijnë në rreth 600 milionë euro (jashtë vendit aktiviteti kryesor ështe në Vjenë, Maqedoni, Kosovë, Bosnjë – Hercegovinë etj.), sipas burimeve zyrtare nga grupi.

Pak kohë më parë, presidenti i saj, z. Samir Mane kishte shprehur interesin për tu diversifikuar në sektorin financiar. “Po qe se do të vijë një ofertë e mirë, dhe jemi duke parë, natyrisht që mund ta mendojmë edhe investimin në këtë fushë”, ka pohuar ai në një intervistë për Monitor rreth një vit më parë.

Komercijalna Banka, sipas faqes së saj të internetit u themelua në vitin 1955, si Bankë Komunale e qytetit të Shkupit, e specializuar për kredi për shtëpi dhe financim të veprimtarive ndërtimore. Në vitin 1965 u hap Dega e parë e Bankës në Shkup. Nga 1.1.1966, Banka Komunale u transformua në një lloj të përzier të bankës dhe morri një emër të ri: Komercijalna Banka –Investuese Shkup. Në vitin 1971, tre bankat kryesore në Republikën e Maqedonisë edhe atë Banka Ekonomike Shkup, Komercijalna Banka –Investuese në Shkup dhe Manastir, u integruan në një bankë e cila vepronte nën emrin Banka Ekonomike – Filiali Shkup. Kjo bankë ishte banka e parë që prezantoi llogaritë rrjedhëse për qytetarët. Në vitin 1989, u soll Ligji për bankat dhe institucionet tjera financiare dhe në vitin 1990 Banka u transferua në shoqërinë e parë aksionere në vend duke mbajtur emrin e tanishëm Komercijalna Banka AD Skopje.

Komercijalna Banka AD Skopje sot është një bankë universale me një gamë të gjerë të aktiviteteve bankare, duke filluar nga depozitat, dhënien e kredive për personat juridikë dhe fizikë, shërbime dhe mundësi për qarkullimin e pagesave në vend dhe jashtë vendit, ndërmjetësim në blerjen dhe shitjen e valutës së huaj, të letrave me vlerë, forfetime, etj, thuhet në faqen e saj.

Balfin: Tirana Bank do të vijojë të operojë e pavarur 
Në një njoftim zyrtar, Grupi Balfin tha se “Balfin dhe Komercijalna kanë një histori të gjatë bashkëpunimi në Maqedoni, por ky është rasti i parë kur ky bashkëpunim shtrihet edhe në Shqipëri.
Transaksioni po i nënshtrohet proceseve të miratimit të rregullave në fuqi në legjislacionet përkatëse.
Tirana Bank do të vijojë të operojë e pavarur dhe e menaxhuar nga profesionistë me përvojë dhe e udhëhequr nga një bord ndërkombëtar, si dhe do t’i zgjerojnë më tej veprimtaritë e saj bankare në Shqipëri.
Tirana Bank ka qenë gjithnjë një bankë e rëndësishme në zhvillimet financiare të Shqipërisë, dhe është banka e parë private që u shfaq në tregun vendas. Me një reputacion dhe staf të shkëlqyer, Tirana Bank është një prej bankave më të mira në Shqipëri. Balfin dhe Komercijalna do të mbështeten te ky reputacion dhe te besimi i shfaqur nga klientët për t’i zgjeruar më tej veprimtaritë e bankës.
Grupi Balfin është një ndër grupet më inovatore dhe me të mëdha në rajonin e Ballkanit dhe ka një portofol të gjerë investimesh në shtete si Shqipëri, Maqedoni, Kosovë, Bosnje Hercegovinë, Mal të Zi, Austri, Holandë, Britani e Madhe dhe më gjerë.
Komercijalna është një bankë që ka fituar çmime në Maqedoni dhe zotëron një pjesë dominuese në sektorin e kredidhënies ndaj biznezeve të shitjes me pakicë si dhe në zhvillimin e produkteve të reja përmes internetit dhe platformave dixhitale. Me asete që kapin një vlerë totale prej 1.737 miliardë eurosh, Komercijalna është një prej bankave më të mëdha në Evropën Jug Lindore”, përfundon njoftimi i Balfin.

Lëvizje te postimet