Category: Lajme nga Tregu

Normat më të favorshme të interesit tek fondet e investimit përvijuan në pjesën e dytë të vitit 2017 një interes të rritur të individëve për të zhvendosur paratë e tyre në këtë segment në vend të letrave me vlerë të qeverisë. Një situatë e tillë duket se ka vazhduar edhe në pjesën e parë të këtij viti ku sipas të dhënave zyrtare nga Autoriteti i Mbikqyrjes Financiare në periudhën janar-qershor 2017 ka pasur një rënie të vlerës absolute të transaksioneve krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë.

“Transaksioni i llojit B “Shitje nga portofoli i ndërmjetësit financiar” gjatë periudhës janar-qershor 2018, ka pasur një rritje prej 437 milionë lekë ose 17.88% krahasuar me periudhën janar-qershor 2017. Ndërkohë edhe numri i transaksioneve është rritur në masën 23.22%.

Transaksioni i llojit C “Blerje para afatit të maturimit” gjatë periudhës janar-qershor 2018, ka pasur ulje prej 185 milionë lekë ose 14.94% dhe gjithashtu, një ulje në numrin e transaksioneve në masën 12.96%, krahasuar me të njejtën periudhë të një viti më parë.

Vihet re një ulje në vlerë absolute e totalit të transaksioneve të llojit B dhe C të marra së bashku me rreth 252 milionë lekë, krahasuar me periudhën janar-qershor 2017” vlerëson AMF.

Të njëjtat të dhëna tregojnë se volumi i tregut sekondar të letrave me vlerë të qeverisë për periudhën janar-qershor 2018 u dominua në masën 90.60% nga transaksionet në instrumente afatshkurtër (bono thesari) dhe pjesa tjetër prej 9.40% ishin instrumente afatgjatë (obligacione).

Sipas AMF të dhënat statistikore të tregut me pakicë të letrave me vlerë të Qeverisë për periudhën janar-qershor 2018 flasin për një dominim të transaksioneve “Blerje në tregun primar” dhe “Shlyerje e vlerës nominale në maturim” përkatësisht me 57.18% dhe 29.68% kundrejt volumit të përgjithshëm.

Pjesëmarrja në tregun sekondar të letrave me vlerë të qeverisë, për këtë periudhë dominohet nga investitorët individualë, të cilët kryejnë 99.38% të të gjitha transaksioneve në këtë treg.

Normat e interesit të letrave me vlerë janë vënë viteve të fundit nën presion si rrjedhojë e politikës monetare lehtësuese të Bankës së Shqipërisë për të nxitur kreditimin, investimet dhe konsumin në vend. Kjo politikë është transmetuar tek interesat e depozitave më shumë, disi më e moderuar tek kredia por nuk i kanë shpëtuar as letrat me vlerë.

Ulja e fundit e normës bazë të interesit të lekut nga Banka e Shqipërisë u bë në fillim të qershorit duke e çuar atë në 1 për qind. Nëse ajo do të transmetohet sikurse pritet edhe tek interesat e letrave me vlerë do të vijojë tendenca për ti bëre ato më pak atraktive për investime.

Revista MONITOR

Ecuria e sistemit bankar, efektet e politikës monetare, pritshëmritë për inflacionin, projekti Tirana Approach dhe hyrja e aktorëve të rinj në sektorin bankar. Ishin këto disa nga çështjet që  Guvernatori i Bankës së Shqipërisë,  Gent Sejko, preku në një takim me përfaqësues të Fondit Monetar Ndërkombëtar të kryesuar nga  Jan Kees Martijn, Shefi i ri Misionit të Fondit Monetar Ndërkombëtar për Shqipërinë, në ambientet e Bankës së Shqipërisë.

Sipas njoftimit zyrtar të Bankës, ky takim u zhvillua në kuadër të shkëmbimit të vazhdueshëm të opinioneve dhe dialogut ndërinstitucional.

“Takimi nisi me një ekspoze të Guvernatorit Sejko mbi zhvillimet kryesore ekonomike, me fokus të veçantë në sektorin financiar dhe atë bankar në Shqipëri. Guvernatori u shpreh se mjedisi makroekonomik është i qëndrueshëm dhe ofron kushte të përshtatshme për një rritje pozitive ekonomike. Të dhënat zyrtare tregojnë se ekonomia shqiptare u rrit me 4.45% në tremujorin e parë të vitit, rritje kjo e bazuar kryesisht në rritjen e prodhimit dhe të eksportit të energjisë elektrike. Ai theksoi se sektorët potencialë që pritet të luajnë një rol të rëndësishëm në rritjen ekonomike të vendit në të ardhmen janë zhvillimi i turizmit dhe i bujqësisë.

Duke u ndalur tek zhvillimet financiare në vend, Guvernatori Sejko theksoi se sistemi bankar shqiptar karakterizohet nga norma të larta likuiditeti dhe është i mirëkapitalizuar.

Guvernatori i kushtoi rëndësi të veçantë masave të ndërmarra nga Banka e Shqipërisë për ruajtjen dhe garantimin e stabilitetit të çmimeve në vend. Në këtë kontekst, ai njohu të pranishmit me vendimet e Bankës së Shqipërisë për inflacionin dhe kursin e këmbimit, ku theksoi se ndërhyrja e Bankës së Shqipërisë në tregun e brendshëm valutor ka dhënë efekte pozitive dhe është pritur pozitivisht nga agjentët e tregut.

Ruajtja e nivelit të inflacionit në 3% mbetet objektivi kryesor i Bankës së Shqipërisë dhe, në këtë drejtim, Guvernatori Sejko u shpreh se, sipas parashikimeve të Bankës së Shqipërisë, inflacioni pritet të kthehet në objektiv brenda vitit 2020. Banka e Shqipërisë po ndjek një politikë monetare lehtësuese e cila është transmetuar pozitivisht në tregje financiare.

Gjatë këtij takimi, Guvernatori i njohu përfaqësuesit e Fondit Monetar Ndërkombëtar dhe me rezultatet pozitive në kuadër të uljes së kredive me probleme. Të dhënat më të fundit tregojnë për një rënie të kredive me probleme në nivelin 13.3%, në muajin maj. Më tej ai i njohu dhe me projektin më të ri të Bankës së Shqipërisë në këtë drejtim, Tirana Approach, i cili synon t’u japë zgjidhje kredive me probleme për kredimarrësit e mëdhenj.

Një tjetër çështje me rëndësi e diskutuar gjatë këtij takimi ishte edhe konsolidimi i sistemit bankar dhe hyrja e aktorëve të rinj në treg. Guvernatori Sejko u shpreh se këto ndryshime po kryhen sipas ligjeve dhe rregulloreve në fuqi.

Modernizimi i sistemit të pagesave si dhe hyrja në fuqi e ligjit “Mbi rimëkëmbjen dhe ndërhyrjen e jashtëzakonshme në banka, në Republikën e Shqipërisë”, ishte një tjetër çështje e diskutuar në takim.

Nga ana e tij z. Martijn vlerësoi punën e bërë nga Banka e Shqipërisë dhe bashkëpunimin e frytshëm ndërmjet dy institucioneve. Ai gjithashtu theksoi se në sajë të politikave ekonomike dhe reformave strukturore të ndërmarra ndër vite, zhvillimet që vendi ka pësuar janë të dukshme.

Në përfundim, Guvernatori Sejko shprehu falënderimet e tij për mbështetjen e vazhdueshme teknike të dhënë nga Fondi Monetar Ndërkombëtar për Bankën e Shqipërisë” thuhet në njoftimin e BSH.

Pas marrjes së aprovimit nga Banka e Shqipërisë në 6 Qershor 2018, Banka Amerikane e Investimeve njoftoi sot mbylljen e suksesshme të transaksionit për blerjen e Bankës NBG Albania.

Banka NBG Albania operon në tregun shqiptar që prej vitit 1996 dhe është e njohur për kreditë inovative individuale. Banka ka një bazë të gjerë klientësh depozitues dhe shtrirje të rrjetit të degëve në qytetet kryesore të Shqipërisë.

Duke komentuar këtë transaksion, Gregory Katz si përfaqësues i aksionerëve të ABI Bank u shpreh se “Kjo marrëveshje dëshmon besimin në mundësitë e tregut bankar shqiptar dhe në ekonominë shqiptare të një prej investitorëve më të mëdhenj amerikanë, në Shqipëri dhe rajon. Klientet e të dy bankave e kanë pritur shumë mirë këtë transaksion që do të mundësojë clirimin e sinergjive unike ndërmjet ABI Bank dhe NBG Albania. Këto sinergji të mundësuara nga një personel i specializuar dhe i dedikuar, do të krijojnë bankën “butik” më të madhe në Shqipëri. Banka Amerikane e Investimeve, gjatë dy viteve të fundit, është kthyer në një histori suksesi duke shënuar rritje rekord të nivelit të depozitave, fitimit, likuiditetit, dhe mjaftueshmërisë së kapitalit. Banka Amerikane e Investimeve shpreh vendosmërinë dhe përkushtimin ndaj cilësisë së lartë të shërbimit të klientëve”

Kerameus & Partners, Athinë, Greqi veproi si konsulent ligjor i ABI në këtë transaksion.

Nga viti 1993, NCH Capital është një prej investitorëve më të mëdhenj rajonalë. Shoqëritë e administruara nga NCH operojnë në Shqipëri që prej vitit 2007.  Në fushën e sektorit financiar dhe bankar NCH Capital ka një eksperiencë të gjatë në Rumani, Moldavi, Ukrainë, Letoni dhe Shqipëri.‎‎

Prononcim zyrtar i Autoritetit të Mbikëqyrjes Financiare

Çdo investim apo blerje produkti financiar pranë një shoqërie, apo subjekti të palicencuar mund të jetë objekt mashtrimi dhe spekulimi, paralajmëron Autoriteti i Mbikëqyrjes Financiare (AMF).

Sipas një prononcimi zyrtar të AMF për Monitor, këto kompani apo të tjera të palicencuara mund të lidhen me kompani që krijohen në territorin e R.SH. me aktivitet “call center” duke marketuar produkte dhe shërbime financiare për klientë jashtë ose brenda territorit të Republikës së Shqipërisë, të cilat mund të rezultojnë në skema “Ponzi” ose “brokera fantazmë”, ku pasi marrin fondet e investitorëve, zhduken.

 

Duke qenë se kohët e fundit ka shqetësim në lidhje me pastrimin e parave nga call center që funksionojnë si Forex, si e kryen Autoriteti i Mbikëqyrjes Financiare kontrollin ndaj këtyre kompanive?

Fillimisht do të donim të sqaronim se AMF licencon dhe mbikëqyr shoqëritë e brokerimit për transaksionet me titujt dhe jo për Forex. Tregu i Forex nuk është nën rregullimin e AMF. Por, duhet të jemi të qartë se sot, Direktivat e BE-së njohin si instrument financiar CFD (kontratën për diferencë), si një lloj instrumenti derivativ, që i jep mundësi investitorit një ekspozim ndaj ndryshueshmërisë së çmimeve, ku përfshihet edhe ndryshimi i çmimit të valutës.

Aktualisht, AMF ka licencuar 3 shoqëri brokerimi për blerjen dhe shitjen e titujve me porosi të klientit në tregun e licencuar në territorin e R.SH. dhe njëkohësisht këto shoqëri kanë të drejtën për të vepruar si Agjent i një brokeri të licencuar nga një Autoritet rregullator jashtë territorit të RSH.

Shoqëritë e licencuara janë: shoqëria “Eurotrade Securities” sh.a., shoqëria “Smartcom” sh.a. dhe shoqëria “Prodata Securities” sh.a. Theksojmë se, licencimi i këtyre subjekteve, bën që ato të jenë të detyruara të zbatojnë rregullat që lidhen me parandalimin e pastrimit të parave dhe financimit të terrorizmit dhe të kontrollohen nga Autoriteti dhe DPPPP lidhur me këtë çështje.
Autoriteti ka ngritur edhe një njësi të veçantë për çështjen e parandalimit dhe pastrimit të parave, si dhe bashkëpunon ngushtë edhe me Drejtorinë e Përgjithshme të Parandalimit të Pastrimit të Parave në kryerjen e inspektimeve të përbashkëta për këtë çështje.

Sa është numri i këtyre kompanive që operojnë në Shqipëri (të pa licencuarat) dhe çfarë masash po merr AMF për vendosjen në kontroll të tyre?

Investimi në instrumente financiare është investim me rrezik, sidomos investimi në CFD paraqet rrezik të lartë. Për këtë arsye, shoqëritë që veprojnë në tregun e titujve duhet të jenë shoqëri që përmbushin kriteret e përcaktuara nga legjislacioni në fuqi në lidhje me kapitalin, mënyrën e organizimit, rregullat e veprimtarisë, si dhe duhet të punësojnë njerëz me integritet dhe profesionalizëm. Ndër rregullat që duhet të respektojë shoqëria, rëndësi të veçantë kanë rregullat për njohjen e klientit, mënyrën e komunikimit me klientin dhe transparenca e vazhdueshme për produktet dhe shërbimet financiare që ofrohen.

Edhe kur shoqëria vepron në rolin e Agjentit të brokerit të huaj të licencuar kërkohet që në njoftimet publike apo reklamat e publikuara në mjetet e komunikimit në masë dhe në mjetet e komunikimit elektronik të deklarojë dukshëm rrezikun që mbart tregtimi në CFD.
Një veprimtari e palicencuar dhe e pambikëqyrur, i ekspozon investitorët ndaj kostove të fshehura dhe detyrimeve të tjera, të cilat, në mungesë të transparencës së nevojshme nga ana e subjektit ndërmjetësues, mund të jenë të mëdha. Çdo investim apo blerje produkti financiar pranë një shoqërie, apo subjekti të palicencuar mund të jetë objekt mashtrimi dhe spekulimi.

AMF, gjithashtu, ndjek me vëmendje paralajmërimet e publikuara nga Autoritetet Mbikëqyrëse homologe për ekzistencën e brokerave apo platformave të palicencuara. Këto kompani apo të tjera të palicencuara mund të lidhen me kompani që krijohen në territorin e R.SH. me aktivitet “call center” duke marketuar produkte dhe shërbime financiare për klientë jashtë ose brenda territorit të Republikës së Shqipërisë, të cilat mund të rezultojnë në skema “Ponzi” ose “brokera fantazmë”, ku pasi marrin fondet e investitorëve, zhduken.

Sipas Ligjit “Për AMF”, Autoriteti ka si objekt rregullimin e veprimtarisë së subjekteve të licencuara, nëpërmjet hartimit të akteve të Autoritetit, të parashikuara nga ky ligj dhe nga ligjet e fushës, si dhe mbikëqyrjen e tregut të titujve, sigurimeve, skemave të pensioneve vullnetare dhe veprimtari të tjera financiare që mbikëqyren, të cilat rregullohen e funksionojnë në përputhje me ligjet në fuqi.

Në lidhje me kompanitë e palicencuara, AMF është në dijeni të fenomenit dhe për këtë, ka njoftuar zyrtarisht të gjitha organet e tjera ligjzbatuese, për të bërë investigimet përkatëse në lidhje me çështjen në fjalë dhe me disa prej tyre ka shkëmbim interaktiv informacioni.
Gjithashtu, AMF ka tërhequr vazhdimisht vëmendjen e investitorëve për të marrë shërbime financiare nga shoqëri të licencuara, nëpërmjet paralajmërimeve të publikuara në website-n e AMF.

Skema

Këto kompani apo të tjera të palicencuara mund të lidhen me kompani që krijohen në territorin e R.SH. me aktivitet “call center” duke marketuar produkte dhe shërbime financiare për klientë jashtë, ose brenda territorit të Republikës së Shqipërisë, të cilat mund të rezultojnë në skema “Ponzi” ose “brokera fantazmë”, ku pasi marrin fondet e investitorëve, zhduken.

 

Përse AMF mori vendimin që të licencojë disa prej kompanive që operojnë në Forex, edhe pse ato veprojnë në tregjet e huaja (në tregun vendas operacionet janë minimale ose zero)?

Autoriteti merr në shqyrtim kërkesën e të gjitha kompanive dhe licencon të gjitha ato që përmbushin të gjitha kërkesat përkatëse ligjore.
Theksojmë se miratimi nga AMF i shoqërisë që vepron në emër dhe për llogari të një shoqërie të huaj brokerimi (edhe kur klientët janë jashtë vendit) siguron se kjo shoqëri brokerimi e huaj është e licencuar nga Autoriteti kompetent përkatës. Në praktikën e vet, AMF komunikon në çdo rast me Autoritetin homolog përkatës dhe vetëm pas marrjes së opinionit, nga ky Autoritet vijon me procedurën e miratimit.
Gjithashtu, pavarësisht se disa kompani promovojnë produkte CFD Forex për klientë jashtë vendit, fakti që ato janë krijuar dhe veprojnë në territorin e RSH, veprimtaria e tyre pa licencë dhe e pakontrolluar nga autoritetet ndikon negativisht në imazhin e Shqipërisë.

---

[1] CFD / Contract For Difference: Kontrata për ndryshimet në çmim: Ky term i referohet produkteve që përfshihen në transaksionet në FOREX. CFD-të janë strukturuar në mënyrë që të pasqyrojnë lëvizjen dhe ndryshimet në kohë reale të cmimeve të instrumentave të cilat këto CFD përfaqësojnë-sqarim i Monitor.

Banka e Shqipërisë ka përgatitur një projekt të ri për zgjidhjen e çështjes së kredimarrësve të mëdhenj me probleme, që kanë ekspozime në disa banka të sistemit. Projekti, i paralajmëruar që vitin e kaluar si “Qasja e Tiranës” apo “Tirana Approach”, parashikon ngritjen e një platforme të përbashkët mes bankave, për trajtimin e këtyre rasteve.

Projekti parashikon që trajtimi i përbashkët i këtyre rasteve nga bankat të marrë formë të detyrueshme, ndërkohë që më parë kjo bëhej në bashkëpunim mes bankave, por pa një mekanizëm që ta rregullonte ligjërisht këtë proces.

Rregullorja e Bankës së Shqipërisë parashikon angazhimin e detyrueshëm të të gjitha bankave në këtë platformë të përbashkët dhe të drejtën e autoritetit mbikëqyrës për të marrë sanksione ndaj bankave jo bashkëpunuese.

Çështja e kredimarrësve të mëdhenj, me ekspozime në disa banka, ka qenë një ndër pikat kryesore të strategjisë për uljen e raportit të kredive me probleme. Një pjesë e rasteve janë zgjidhur me ristrukturim, një pjesë me marrjen në pronësi të aseteve nga bankat kredituese, ndërsa një pjesë e kreditorëve të këqij janë dërguar në proces falimenti.

Platforma “Tirana Approach” do të synojë kryesisht të çojë drejt zgjidhjes rastet e mbetura, që sipas të dhënave jozyrtare nga Banka e Shqipërisë janë më pak se dhjetë. Rregullorja e propozuar nga Banka e Shqipërisë iu është dërguar për konsultim bankave tregtare dhe pritet të miratohet brenda muajit shtator.

Sipas statistikave të Bankës së Shqipërisë, raporti i kredive me probleme gjatë gjysmës së parë të këtij viti është stabilizuar pranë nivelit 13.5%, ndërsa objektivat operacionale janë për ta ulur pranë nivelit 10% deri në fund të vitit 2018.

SCAN TV 

Këshilli Mbikëqyrës i Bankës së Shqipërisë u njoh dhe analizoi zhvillimet e fundit në tregjet financiare, me fokus të veçantë në mbiçmimin e shpejtë të kursit të këmbimit. Pasi vlerësoi ndikimin e pritur të tij në ecurinë e inflacionit në afatin e mesëm, si dhe përshtatshmërinë e qëndrimit të politikës monetare për arritjen e objektivit të stabilitetit të çmimeve, Këshilli Mbikëqyrës i Bankës së Shqipërisë vendosi:

1. Të ulë normën bazë të interesit me 0.25 pikë përqindje në nivelin 1.00%
2. Të ulë normën e interesit të depozitës njëditore në Bankën e Shqipërisë me 0.15 pikë përqindje, në nivelin 0.10%
3. Të ulë normën e interesit të kredisë njëditore në Bankën e Shqipërisë me 0.35 pikë përqindje, në nivelin 1.90%
4. Të ndërmarrë operacione të blerjeve të valutës në tregun e brendshëm valutor.

SCAN

Sot më 01.06.2018, në ambjentet e Bursa Shqiptare e Titujve ALSE u organizua takimi me eksperten e Bankës Botërore zj. Adriana Tanasoiu, e cila po asiston Autoritetin e Mbikëqyrjes Financiare për studimin e tregut në lidhje me depozitarin qëndror të titujve në Shqipëri. Zj. Tanasoiu është një eksperte me experiencë të gjatë në industrinë e tiujve, për shkak të anagzhimit të saj disa dhjetra vjecar si drejtuese e lartë e Depozitarit Qendror të Titujve në Rumani.

Gjatë takimit, u bisedua në lidhje me mundesitë e procesit të klerimit dhe shlyerjes së titujve që tregtohen në Bursën ALSE, duke u fokusuar jo vetëm tek depozitari i titujve të Qeverisë (AFISaR) që administrohet nga Banka e Shqipërisë, por edhe për rëndësinë e ekzistencës së një depozitari tjetër i cili të administrojë procesin e regjistrimit, klerimit dhe shlyerjes së transaksioneve në tituj të emetuar nga biznesi (aksionet, obligacionet e korporatave, letrat tregtare etj.). Në takim një vend i vecantë iu dha edhe skemës së klerimit dhe shlyerjes së fondeve cash nëpërmjet sistemit AIPS të administruar nga Banka e Shqipërisë.

Fondi Monetar Ndërkombëtar, në përfundim të Monitorimit të Parë të kryer pas Përfundimit të Programit me Shqipërinë, ka vlerësuar ecurinë e ekonomisë shqiptare. Raporti nënvizon se ekonomia shqiptare ka vazhduar të rritet, duke shënuar një rritje reale të Prodhimit të Brendshëm Bruto prej 3.8% gjatë vitit 2017.

Në analizën e tregjeve financiare jobankare, raporti i Fondit Monetar Ndërkombëtar vlerëson pozitivisht punën e bërë nga AMF dhe thekson se “Autoriteti i Mbikëqyrjes Financiare ka bërë një progres rrënjësor lidhur me përmirësimin dhe adoptimin e kuadrit të ri rregullativ në lidhje me mbikëqyrjen e tregut të kapitaleve dhe fondeve, duke përmendur hartimin e rregulloreve të reja mbi administrimin e likuiditetit të fondeve të investimeve, transaksionet me palët e lidhura, etj.

Autoriteti është i angazhuar për plotësimin e gjithë rekomandimeve të lëna nga Raporti i Fondit Monetar Ndërkombëtar lidhur me:

• Kuadrin rregullator për menaxhimin e krizave për fondet e investimeve, që aktualisht në bashkëpunim edhe me Ministrinë e Financave dhe Bankën e Shqipërisë është drejt përfundimit;
• Krijimin e kuadrit të nevojshëm ligjor dhe rregullator për instrumentet e reja, për bursën e sapo licencuar, sipas standardeve më të mira ndërkombëtare.

Për të lexuar raportin e plotë të Bordit Ekzekutiv të Fondit Monetar Ndërkombëtar, ju lutem klikoni këtu

Autoriteti i Mbikëqyrjes Financiare organizoi të enjten konferencën kombëtare për edukimin financiar. Në aktivitet u prezantuan punime të studentëve dhe profesionistëve rreth çështjeve që lidhen me tregjet nën mbikëqyrjen e AMF. Në fjalën e tij, kryetari i Bordit Drejtues, Pajtim Melani, tha se edukimi financiar është investimi në i sigurt për një rritje ekonomike afatgjatë. Ai iu bëri thirrjeve kompanive të sistemit financiar të investojnë më shumë te promovimi i edukimit.

Drejtori i përgjithshëm ekzekutiv, Ervin Koçi, nënvizoi edhe njëherë se edukimi financiar është një nga prioritetet e punës së Autoritetit. Njohja më e mirë e tregjeve financiare është parakusht për zhvillimin, por edhe për stabilitetin e tyre. Që prej vitit të kaluar, AMF ka miratuar dhe ka nisur zbatimin e strategjisë “Për rritjen e besimit të konsumatorit dhe investitorit te tregjet nën mbikëqyrje” Kjo strategji po synon sidomos zgjerimin e njohurive të studentëve dhe të rinjve rreth tregjeve financiare.