Agjencia e lajmeve, Reuters, i ka bërë jehonë bursës së parë private shqiptare. “Bursa e parë private shqiptare duhet të fillojë punën brenda këtij viti, pasi të ketë marrë “Ok” e bankës qendrore”, deklaron në intervistën për Reuters kreu ekzekutiv i Albanian Stock Exchange, Artan Gjergji.

Ai sqaroi për prestigjiozen se, qëllimi i kësaj burse është që të krijojë një treg kapitalesh në Shqipëri, vend që po has vështirësi me modernizimin çerek shekulli pas daljes nga izolimi i diktaturës.

Reuters shkruan se, pas pezullimit të Tirana Stock Exchange, ALSE u krijua nga një grup profesionistësh të tregut financiar në Shqipëri, të cilët morën mbështetjen e tre institucioneve financiare shqiptare, me në krye Credins.

“Ne duhet të jemi ligjërisht dhe teknikisht gati brenda Nëntorit dhe duhet të bëhemi operativ, me shpresë, brenda këtij viti, duke filluar të ftojmë bankat dhe brokerat që të tregtojnë, si fillim vetëm bono thesari”, deklaron Gjergji për Reuters.

“Duke filluar prej muajit Mars, pra përpara verës së ardhshme, ne do ti mirëpresim ata që të fillojnë të tregtojnë të gjitha llojet e tjera të aseteve në tregun e kapitaleve, përfshirë bonot korporative të kompanive shqiptare, të cilat do të kenë potencialin të listohen”, shtoi ai.

Sa i përket dështimeve të mëparshme të bursave në vendin tonë, Gjergji fajësoi mos tregtimin e aksioneve të kompanive që zotëroheshin nga shteti, sidomos në fillim të viteve 90-të.

Sipas tij, aktualisht, është koha më e mirë për të filluar me bursën, pasi paraja po kërkon alternativa të reja për tu investuar, duke qenë se normat e interesit për depozitat janë mjaft të ulta, bankat kanë likuiditet të tepërt dhe bizneset kanë nevojë  për financime të freskëta në një ekonomi që rritet.

“Të gjithë elementët ishin aty, vetëm bursa mungonte. Nuk do të jetë e lehtë, por ne kemi bërë pjesën më të madhe të punës, dhe bizneset kanë filluar të shfaqin interes për bursën”, deklaron Artan Gjergji për Reuters.

 

Autoriteti i Mbikëqyrjes Financiare prej dy ditësh ka qenë i angazhuar në trajnime intensive lidhur me mbikëqyrjen e tregjeve te kapitalit. Në një njoftim të vetë AMF bëhen me dije edhe detajet e ketij trajnimi dyditor që vjen si pjesë e projektit me Banken Boterore dhe mbështetjen e Sekretariatit Zviceran për Çështjet Ekonomike për forcimin e kapaciteteve.

Projekti ka nisur që në vitin 2016 dhe gjatë këtij viti ka pasur një vëmendje të veçantë tek tregjet e kapitalit për vetë zhvillimet e tij dinamike edhe në vendin tonë.

Sipas njoftimit, Autoriteti i Mbikëqyrjes Financiare në datat 19-20 shtator organizoi një workshop në nisje të trajnimeve të fazës së tretë të projektit “Forcimi i kapaciteteve mbikëqyrëse të Autoritetit të Mbikëqyrjes Financiare: Fokusi tek zhvillimi i tregut të kapitaleve”. Kjo fazë e tretë e projektit ka si objektiv kryesor kualifikimin profesional të specialistëve dhe ekspertëve në mbikëqyrjen dhe rregullimin e tregut të kapitaleve.

Në fjalën e mbajtur në këtë workshop, Nëndrejtorja Ekzekutive e AMF-së, Znj. Mimoza Kaçi theksoi se kjo fazë ka rëndësi të veçantë, pasi i ofron punonjësve të Autoritetit mundësinë për të thelluar njohuritë e tyre në rregullimin dhe mbikëqyrjen e një tregu me zhvillime dinamike në Shqipëri, siç është ai i letrave me vlerë dhe fondeve të investimeve. Gjithashtu Znj. Kaçi vlerësoi ekspertizën e dhënë nga dy ekspertët Znj. Sally Buxton dhe Z. Mark St. Giles, si edhe bashkëpunimin e frytshëm mes Bankës Botërore, Sekretariatit Zviceran për Çështjet Ekonomike (SECO) dhe ekipit pranë Ministrisë së Financave, për mbarëvajtjen e këtij projekti.

Nëndrejtorja Ekzekutive u shpreh se kjo fazë e kualifikimeve  profesionale për stafin e AMF-së vjen në momentin e duhur, paralelisht me ndryshimet strukturore në Autoritet, që synojnë të adresojnë më mirë zhvillimet në tregun e fondeve të investimeve dhe letrave me vlerë. Ky projekt, i nisur në vitin 2016, mbështetet nga Banka Botërore dhe financohet nga Sekretariati i Shtetit Zviceran për Çështjet Ekonomike (SECO).

Autoriteti i Mbikëqyrjes Financiare do të ketë në strukturën e re organizative një njësi të posaçme që do të monitorojë brokerat në sigurime. Detajet i bëri të ditura kreu i AMF, Ervin Koçi gjatë një takimi me brokerat e licencuar.

“Në strukturën e re organizative, do të ketë një njësi të posaçme për monitorimin e brokerave, e cila do të realizojë edhe inspektimet on-site dhe off-site për të mbikëqyrur veprimtarinë e brokerimit, duke pasur në vëmendje praktikat më të mira të vendeve të rajonit dhe të Evropës. Qëllim parësor i saj do të jetë mbrojtja sa më mirë e interesave të konsumatorëve” mësohet të jetë shprehur Koçi.

Sipas AMF nga veprimtaria e brokerimit, gjatë tremujorit të parë të vitit 2017, janë realizuar më shumë se 1.95 miliardë lekë prime të shkruara bruto, kryesisht të realizuara në sigurimin e detyrueshëm motorik.

Nga ana tjetër kreu i AMF ka vënë theksin tek synimi kryesor të AMF-së, për zgjerimin e pasurimin e tregut të sigurimeve me produkte sa më të përshtatshme për konsumatorin dhe punën që po bën AMF për hartimin e një strategjie afatgjatë për zgjerimin e tregjeve nën mbikëqyrje. Ai i ftoi shoqëritë e brokerimit për të dhënë kontributin e tyre për zhvillimin më tej të tregut të sigurimeve.

Gjatë takimit shoqëritë e brokerimit prezantuan problematikat dhe këndvështrimet e tyre në realizimin e punës së përditshme. Ata u shprehën të gatshëm për të rritur bashkëpunimin e mëtejshëm me Autoritetin, duke sjellë edhe propozime për ndryshime dhe shtesa në legjislacionin ekzistues, që do të ndikojë në funksionimin sa më të mirë të tregut dhe mbrojtjen e interesave të konsumatorëve. Ndër propozimet përfshiheshin edhe:

  • Klasifikimi i brokerave që veprojnë në treg, për kapacitetin dhe funksionimin e tyre, bazuar në raportimet periodike që ata sjellin në AMF;
  • Plotësimi i akteve nënligjore në mënyrë që të vendoset përfaqësimi i brokerit në kontratën e sigurimit, duke e krijuar kështu mundësinë për një mbrojtje më të mirë të konsumatorit.

Veprimtaria e brokerimit në Shqipëri, deri tani, është e drejtuar kryesisht tek sigurimet e Jo-Jetës, të cilat zënë mbi 98% të veprimtarisë së tyre dhe një përqindje fare të vogël e zë brokerimi për sigurimin e Jetës. Në treg janë të licencuar dhe operojnë 34 broker fizikë dhe 15 shoqëri brokerimi, duke përfshirë edhe 3 banka.

Bordi Drejtues i Autoritetit të Mbikëqyrjes Financiare licencoi të hënën bursën e parë private në Shqipëri “Bursa shqiptare e titujve – ALSE”.

Ky është një ndër zhvillimet më të rëndësishme në historinë e tregut financiar jobankar në Shqipëri. ALSE është e para bursë titujsh që vjen si nismë e sipërmarrjes private dhe me një projekt të qartë për të qenë funksionale dhe e suksesshme.

“SCAN” do të japë më shumë hollësi rreth bursës së parë private, pasi vendimi të jetë publikuar zyrtarisht nga Autoriteti i Mbikëqyrjes Financiare. Në vitet e fundit, po shfaqen sinjale të shumta se në tregun financiar ekziston një ofertë dhe kërkesë potenciale për instrumentet e bursës.

Shtrëngimi i kreditimit gjatë periudhës së krizës ka rritur te biznesi nevojën për të siguruar financime me instrumente alternative. Tashmë, janë disa kompani private që po aplikojnë huamarrjen përmes titujve të borxhit, si obligacionet apo dëftesat tregtare.

Nga ana tjetër, tregu kërkon alternativa me kthim më të lartë investimi, duke pasur parasysh se politika monetare stimuluese që po mbizotëron gjithë ekonominë europiane i ka ulur interesat e depozitave dhe titujve qeveritarë në minimumet historike.

Në mungesë të një burse, shumë individë kanë ndërmarrë investime në bursat online, duke punuar me ndërmjetës që jo gjithmonë kanë rezultuar të besueshëm. Hapja e bursës së parë private do të plotësojë më në fund boshllëkun e një tregu kapitalesh në ekonominë shqiptare.

Fondi Monetar Ndërkombëtar ka publikuar raportin e radhës për Shqipërinë ku analizohet situata ekonomike përgjatë vitit 2016, përmbushja e detyrimeve të palës shqiptare në programin e rimëkëmbjes ekonomike dhe pritshmëritë për pjesën e mbetur të vitit.  Sa i përket situatës ekonomike të vendit, FMN në raport evidenton se janë bërë hapa të rëndësishëm dhe se rritja ekonomike po përshpejtohet ndërsa borxhi publik vijon të shkojë në rënie.  Avancimi me reformat strukturore në sektorin e energjisë apo pensioneve nga qeveria vleresohen si hapa pozitivë ndërsa nuk lihet jashtë vëmendjes as miratimit i reformës në drejtësi që konsiderohet si një moment i rëndësishëm në avancimin e vendit në procesin integrues.  Megjithatë, në raport theksohet se prioritetet e radhës mbeten zbatueshmëria e reformave dhe ulja e nivelit të kredive joperformuese, që vlerësohen si risqet kryesore për ekonominë.   Sa i përket kreditimit të ekonomisë, në raport evidentohet se sistemi bankar mbetet solid dhe likuid megjithatë kreditimi i ekonomisë është ende nën potencial.  “Vështirësitë me zbatimin e kontratave dhe ekzekutimin e kolateralit në sistemin gjyqësor pengojnë kreditimin e ri, ndërkohë që kreditë joperformuese, edhe pse në rënie mbeten sërish në nivel të lartë duke arritur në 19.5 për qind të nivelit të kredive”. Veç analizimit të gjendjes ekonomike, Fondi Monetar Ndërkombëtar bën në këtë raport edhe disa parashikime. Sa i përket rritjes ekonomike,projeksionet janë që ajo të jetë në nivelin 3.4 për qind.  Kjo rritje pritet të mbështetet nga fluksi i investimeve të huaja direkte dhe nga kërkesa e brendshme. Sa i përket inflacionit, pritshmëritë janë që të ketë një rritje në gjysmën e dytë të vitit e mbështetur nga një rimëkëmbje graduale e çmimeve të karburanteve dhe ushqimeve.

Bursat e tregtimit  online, edhe pse një invesim me rrisk të lartë, arritën një vlerë tregu gjatë vitit të kaluar në rreth 1 milionë dollarë nëpërmjet 250 investitorëve. Lajmi bëhet i ditur nga Autoriteti i Mbikëqyrjes Financiare (AMF), i cili sqaron se kjo xhiro është realizuar vetëm nga dy shoqëritë e licensuara të brokerimit. Aksioner Insternational me licencë nga Autoriteti i Mbikëqyrjes Financiare dhe Stock International Albania me licencë nga Autoriteti i Mbikëqyrjes Financiare.

Por ndërkohë në tregun shqiptar ka të paktë 10 subjekte të indifikuara që ofrojnë aktivitetin në mënyrë informale.  AMF sqaron se, investimi nëpërmjet platformave të tregtimit online përbën një risi në tregun shqitar. Por duke vlerësuar rrezikun që mbartin këto platforma , Autoriteti po synon rregullimin e  e veprimtarisë së subjekteve të licensuara.

Autoriteti sqapo seka rritur nivelin e bashkëpunimit me institucionet e huaja për shkëmbimin e informacionit.

Tani kur interesi real i depozitave në banka është në vlera negative, individët gjithnjë e më shumë po joshen nga forma të reja investimesh jo shumë të sigurta.

Shumë biznese dhe qytetarë po shohin bursat matanë vendit, si një mundësi për të shtuar vlerat e kursimeve të tyre, teksa pesimizmi për zhvillimet ekonomike në vend i ka larguar ata nga konsumi dhe investimet, duke nxitur edhe më tej prirjet për kursim.

Kompanitë që ndërmjetësojnë investimet në bursa dy vitet e fundit janë shtuar shumë. Duke ofruar produkte krejt të panjohura për shqiptarët me kulturë financiare që lë për të dëshiruar, shoqëritë e brokerimit me leje dhe pa leje me një treg ende të pazyrtarizuar dhe të parregulluar po ofrojnë në merimangën e tyre të marketingut qindra qytetarë, të cilët nuk janë të qartë ku po investojnë kursimet e tyre.

 

Kjo tendencë për të kanalizuar kursimet në forma të reja investimi vjen në një moment të papërshtatshëm, pasi tregu ndërkombëtar i kapitaleve është ndërlikuar nga ulja e çmimeve dhe paraqet më shumë risk se sa fitim.

Duke e parë investimin në bursë vetëm si fitim dhe jo si risk, shumë individë janë përfshirë në skemat e reja të ndërmjetësimit pa qenë të ndërgjegjshëm për atë që i pret.

Shoqëritë e brokerimit që po ndërmjetësojnë investimin e depozitave të shqiptarëve në bursa janë shtuar shumë, por vetëm tre të tilla kanë leje, Aksioner insternational Securites Brokerage sha., Stock international Albania dhe Platinium investment që ka marrë licencë si institucion financiar jo bankë nga Banka e Shqipërisë dhe dy të parat kanë marrë leje nga AMF, si shoqëri brokerimi në tituj për blerjen dhe shitjen e titujve me porosi të klientit në tregun e licencuar në territorin e Republikës së Shqipërisë. Por ndërsa vetëm tri kompani janë të licencuara, dhjetëra të tjera e kryejnë këtë shërbim pa asnjë autorizim të autoriteteve shqiptare. Risku i investimit në këto lloj skemash është 100% dhe për humbjen askush nuk mban përgjegjësi.

Këto forma investimi në botën e zhvilluar janë shumë të njohura, por tregjet e tyre të kapitaleve janë të zhvilluara, të mbikëqyrura dhe të rregulluara.

Ndërsa vetëm tri kompani janë të licencuara, dhjetëra të tjera e kryejnë këtë shërbim pa asnjë autorizim të autoriteteve shqiptare. Risku i investimit në këto lloj skemash është 100% dhe për humbjen askush nuk mban përgjegjësi.

BBordi i Autoritetit të Mbikëqyrjes Financiare, në mbledhjen e datës 30 Maj, ka shqyrtuar dhe më pas miratuar licencimin e “Credins Invest”, Shoqëri Administruese e Fondeve të Pensionit dhe Sipërmarrjeve të Investimeve Kolektive, si dhe miratoi Fondin e Investimit “Credins Premium”.

Credins Invest është shoqëria e dytë në tregun Shqiptar që licencohet për të administruar sipërmarrje investimesh kolektive dhe fonde pensioni vullnetar. Ndërsa “Credins Premium” është fondi i tretë i investimeve që licencohet në nivel kombëtar.

Drejtor i Përgjithshëm i Credins Bank, Maltin Korkuti, shprehet se “miratimi i Fondit të investimit Credins Premium, shënon një zhvillim të rëndësishëm në tregun financiar shqiptar, duke zgjeruar alternativat e investimeve për qytetarët shqiptarë.

Fondi Credins Premium do t’i ofrojë investitorëve shqiptarë mundësinë për të investuar kursimet në Lekë, duke përfituar menaxhim profesional të portofolit të aseteve, likuiditet të garantuar të fondeve dhe kthim të kënaqshëm nga investimi.

Credins Bank zotëron 76% të aksioneve të Shoqërisë Administruese. Fondi do të ofrohet nëpërmjet rrjetit të degëve të Credins Bank, që do të veprojë si agjent i Credins Invest.

Shoqëria, që do të administrojë Fondin e Investimit “Credins Premium” operon në treg që në vitin 2011 dhe ka nën administrim Fondin e Pensioneve “SiCRED Pensions”.

Në fund të tremujorit të parë të vitit 2016, “SiCRED Pensions” kishte 5,242 anëtarë, me një total asetesh prej 162 milionë Lekë, duke u renditur si fondi i dytë në treg, përsa i përket numrit të anëtarëve. Zgjerimi i aktivitetit të Shoqërisë Administruese është një siguri e shtuar për anëtarët e fondit të pensioneve në drejtim të mirëadminsitrimit të fondit të tyre.

Publikohen dokumentet mbi shpalljen e kërkesës për shprehje interesi për konsulencën e aktivitetit të tretë “Forcimi i kapaciteteve mbikëqyrëse dhe rregullimi i sektorit të fondeve të investimit dhe të letrave me vlerë”, të projektit “Forcimi i kapaciteteve mbikëqyrëse të Autoritetit të Mbikëqyrjes Financiare: Fokusi tek zhvillimi i tregut të kapitaleve”, financuar nga SECO
Projekti “Forcimi i kapaciteteve mbikëqyrëse të Autoritetit të Mbikëqyrjes Financiare: Fokusi tek zhvillimi i tregut të kapitaleve” synon të mbështesë AMF në forcimin e kapaciteteve të saj në mbikëqyrjen e tregut të fondeve të investimeve dhe tregjet e obligacioneve të korporatave dhe atyre të qeverisë vendore. Ky projekt do të zbatohet në një periudhë prej 36 muajsh. Projekti, me një kohëzgjatje prej 36 muajsh, ka filluar të zbatohet gjatë vitit 2016, dhe sipas marrëveshjes pritet të zgjasë deri më 31 Mars 2019.

  • Autoriteti i Mbikëqyrjes Financiare është institucioni përfitues dhe ekzekutues i projektit, i ngarkuar me përgjegjësinë për zbatimin dhe menaxhimin e tij të përditshëm;
  • Banka Botërore është nismëtarja e projektit dhe mbështet zbatimin e tij;
  • Sekretariati i Shtetit Zviceran për Çështjet Ekonomike (SECO) e financon projektin me një grant (Trust Fund Grant) që administrohet nga Banka Botërore;
  • Njësia për Financimet dhe Kontratat në Ministrinë e Financave është e ngarkuar me proceduren e prokurimeve

Në faqen e internetit të Organizatës së Kombeve të Bashkuara, seksioni për zhvillimin e biznesit, është publikuar njoftimi i përgjithshëm i prokurimit për projektin “Forcimi i kapaciteteve mbikëqyrëse të Autoritetit të Mbikëqyrjes Financiare: Fokusi tek zhvillimi i tregut të kapitaleve”, financuar nga SECO.

Guvernatori i Bankës së Shqipërisë, z. Gent Sejko, në cilësinë e Guvernatorit të Republikës së Shqipërisë në FMN, mori pjesë në Mbledhjet Vjetore të Fondit Monetar Ndërkombëtar (FMN) dhe të Grupit të Bankës Botërore (BB), të cilat u zhvilluan në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.

Këto mbledhje përfaqësojnë një forum të nivelit të lartë ku vendimmarrësit më të lartë të FMN-së dhe BB-së, së bashku me guvernatorët dhe ministrat e financave të vendeve anëtare të këtyre institucioneve ndërkombëtare financiare, mblidhen së bashku për të diskutuar zhvillimet më të fundit të ekonomisë botërore.

Në deklaratën për shtyp të Komitetit Monetar e Financiar të FMN-së theksohet se trendi rritës i aktivitetit ekonomik global vijon, ndërkohë që përpiqemi të arrijmë rritje më të lartë, të qëndrueshme dhe me bazë të gjerë. Parashikimet po forcohen, me një përmirësim të dukshëm në investime, tregti, prodhim industrial, së bashku me rritjen e besimit. Megjithatë, rimëkëmbja nuk është ende e plotë, ndërsa inflacioni mbetet poshtë objektivit në pjesën më të madhe të ekonomive më të zhvilluara dhe rritja potenciale mbetet e dobët në shumë vende.

Komiteti mbetet thellësisht i angazhuar për të arritur një rritje ekonomike të fortë, të qëndrueshme, të ekuilibruar, gjithëpërfshirëse dhe që gjeneron punësim. Për këtë, ai rekomandon mbështetje për rimëkëmbjen dhe rigjallërim të perspektivave të rritjes, ruajtje të stabilitetit financiar, nxitje të përfshirjes dhe ndërtimin e besimit te institucionet si dhe bashkëpunim për përballimin e sfidave të përbashkëta.

Në këto mbledhje, Shqipëria u përfaqësua nëpërmjet një delegacioni të përbashkët me përfaqësues të lartë të Bankës së Shqipërisë dhe Ministrisë së Financave.

Gjatë pjesëmarrjes në këto mbledhje, Guvernatori i Bankës së Shqipërisë, z. Sejko, zhvilloi disa takime të rëndësishme me personalitete të njohura të fushës financiare ndërkombëtare, ndër të cilët veçojmë: nga FMN-ja me z. Tao Zhang, Zëvendësdrejtor i përgjithshëm i FMN-së, me z. Carlo Cottarelli, Drejtor Ekzekutiv për Shqipërinë, z. Poul Thomsen, Drejtor i Departamentit Evropian, zj. Anita Tuladhar, Shefe e Misionit të Fondit Monetar Ndërkombëtar për Shqipërinë; nga grupi i BB-së me: z. Cyril Muller, Zëvendëspresident i Bankës Botërore për Rajonin e Evropës dhe Azisë Qendrore, z. Patrizio Pagano, Drejtor Ekzekutiv për Shqipërinë; zj. Linda Van Gelder, Drejtore Rajonale për Ballkanin Perëndimor me qendër në Vjenë, zj. Johanna Jaeger, eksperte e lartë në sektorin financiar, z. Mario Guadamillas, Menaxher i Praktikave të Financave dhe Tregjeve.

Gjatë këtyre takimeve, Guvernatori Sejko bëri një ekspoze të situatës ekonomike dhe financiare shqiptare. Guvernatori theksoi se aktiviteti ekonomik në vend ka vijuar të shënojë përmirësim dhe shprehu angazhimin e Bankës së Shqipërisë për të dhënë të gjithë mbështetjen e duhur në kuadër të hapave që duhen ndërmarrë për të përshpejtuar aktivitetin e ardhshëm ekonomik të vendit. Nga ana e tyre, përfaqësuesit e FMN-së dhe BB-së vlerësuan pozitivisht rolin dhe politikën e ndjekur nga Banka e Shqipërisë, e cila ka kontribuar në zhvillimin dhe stabilitetin makroekonomik të vendit.

Për sa i përket sistemit bankar, Guvernatori u shpreh se sistemi shfaqet me tregues mjaft të mirë financiarë si dhe me një nivel të kënaqshëm kapitalizimi dhe likuiditeti. Disa nga çështjet më të rëndësishme që u diskutuan ishin nxitja e kreditimit, reduktimi i kredive me probleme, nisma në drejtim të deeuroizimit të ekonomisë, zhvillimi i tregut të kapitalit në vend si dhe ai i sistemit të pagesave.

Lidhur me nivelet e larta të euroizimit, Guvernatori Sejko prezantoi Memorandumin e Bashkëpunimit të nënshkruar nga Banka e Shqipërisë së bashku me Ministrinë e Financave dhe Autoritetin e Mbikëqyrjes Financiare, me të cilën po ndiqet një përqasje strategjike afatgjatë për deeuroizimin e ekonomisë, që nëpërmjet reduktimit të përdorimit të euros në ekonominë shqiptare do të mundësojë rritjen e efektivitetit të politikës monetare dhe forcimin e stabilitetit financiar në vend.

Gjatë diskutimeve, pjesëmarrësit nënvizuan se trajtimi i sfidave kryesore me të cilat përballet ekonomia shqiptare, si ruajtja e stabilitetit dhe vazhdimi e thellimi i mëtejshëm i reformave strukturore, mbeten të një rëndësie të veçantë për të përmirësuar klimën e biznesit dhe për të thithur sa më shumë investime të huaja në Shqipëri.

Gjatë takimeve të zhvilluara, Guvernatori Sejko shprehu falënderimet ndaj përfaqësuesve të FMN-së për asistencën e dhënë në vazhdimësi prej tyre ndaj Bankës së Shqipërisë dhe institucioneve të tjera në vend. Nga ana e tyre, përfaqësuesit e FMN-së veçuan dhe vlerësuan si mjaft pozitive rritjen e kapaciteteve profesionale në Bankën e Shqipërisë, si dhe pjesëmarrjen dhe kontributin e tyre në aktivitetet e organizuara nga FMN-ja.

Një tjetër takim mjaft i rëndësishëm ishte edhe ai i Komitetit Drejtues të Nismës së Vjenës. Gjatë tij, Guvernatori njohu të pranishmit lidhur me planin e veprimit ndërinstitucional dhe masave të ndryshme të Bankës së Shqipërisë në drejtim të uljes së kredive me probleme, si dhe nënvizoi se trajtimi i tyre ka qenë një ndër angazhimet kryesore të Bankës së Shqipërisë. Guvernatori Sejko shtoi se masat e ndërmarra, kanë dhënë efektet e tyre graduale dhe të qëndrueshme, duke bërë që raporti i kredive me probleme ndaj kredisë totale të zbresë në nivelin më të ulët që prej vitit 2011, dhe pritet të vazhdojë në këtë drejtim edhe në të ardhmen e afërt.

Gjithashtu, delegacioni pati rastin të zhvillojë takime dhe me homologë nga vende të ndryshme. Në këto takime u diskutua mbi zhvillimin e mëtejshëm të marrëdhënieve dypalëshe me qëllim thithjen e asistencës teknike për çështje specifike nga ana e Bankës së Shqipërisë.

Në kuadër të këtyre mbledhjeve, Guvernatori Sejko mori pjesë në takimin e Komitetit Ndërkombëtar Monetar e Financiar të FMN-së, si dhe në punimet e seminarit të G30. Gjithashtu, ai ishte pjesëmarrës në takimet e përbashkëta të ministrave dhe guvernatorëve të vendeve anëtare të disa konsistuencave të FMN-së.

Bursa e Tiranës është mbyllur përfundimisht, pa listuar asnjë kompani dhe pa tregtuar asnjë aksion gjatë gjithë jetës së saj prej 12 vitesh, duke dështuar në objektin e saj, atij të krijimi të një tregu kapitalesh në Shqipëri.

Sipas burimeve nga Ministria e Financave, pasi i ishte lënë tre muaj për të gjetur vetë të ardhurat për mbarëvajtjen e aktivitetit, së fundmi është firmosur shkresa e mbylljes së saj.
Bursa Tiranës u themelua në vitin 2002 në formën e shoqërisë aksionare, dhe ka funksionuar në përputhje me dispozitat e ligjit Nr.9901 dt. 14.04.2008 “Për tregtarët dhe shoqëritë tregtare” dhe të ligjit Nr.9879 dt.21.02.2008 “Për titujt”.

Objekti i veprimtarisë së Bursës së Tiranës sh.a ishte krijimi i një tregu kapitalesh apo titujsh duke krijuar një sistem tregtimi me anë të të cilit “ofertat për shitje, blerje apo këmbim të titujve kryhen apo pranohen rregullisht; oferta apo kërkesat kryhen rregullisht kur janë oferta apo kërkesa të paracaktuara apo janë te pritshme, që rezultojnë drejtpërdrejt apo tërthorazi në bërjen apo pranimin e ofertave për shitje, blerje, apo këmbim të titujve ose; jepet informacion rregullisht lidhur me çmimet dhe shpërblimet që persona apo grupe të veçanta propozojnë apo presin të shesin, të blejnë apo të këmbejnë tituj”.

Pse nuk funksionoi bursa

Ndërsa në shtetet e rajonit, zhvillimi i tregut të kapitale u mbështet nga shteti, me shumë vende që realizuar shitjen e ndërmarrjeve shtetërore përmes bursës, në Shqipëri forma e zgjedhur e privatizimit ishte përmes ankandeve, tendenave, apo bonove të privatizimit.
Nga ana tjetër, biznesi vendas ishte i pamaturuar për të kaluar në një stad më të lartë, atë të sigurimit të financimit përmes ofertave publike në bursë, teksa informaliti i lartë (puna me dy bilance, që sillte mosdeklarimin real të të ardhurave) ishte një tjetër pengesë që shoqëritë t’i drejtoheshin bursës.

Shpresa e vetme për kompanitë shqiptare për të siguruar financime përmes tregut të kapitaleve tashmë mbetet vetëm plani për një bursë rajonale.
Bursa e Tiranës ka kryer aktivitet vetëm për një kohë të shkurtër pas vitit 2002, duke qenë agjen i qeverisë në tregun sekondar të letrave me vlerë, por edhe ky funksion i kaloi Bankës së Shqipërisë.

Studimi, pse nuk u zhvillua tregu i kapitaleve, shanset për bursë rajonale

Tanimë janë pjekur kushtet për zhvillimin e sektorit financiar jobankar në Shqipëri. Ky është një nga konkluzionet e një studimi të fundit të Alma Hasanaj, zv.president e Aksioner International Securities Brokerage sh.a. Në këtë studim, znj. Hasanaj është përpjekur të analizojë pikat e forta dhe të dobëta, mundësitë dhe kërcënimet e tregut të letrave me vlerë dhe Bursës së Tiranës. Referuar studimit në fjalë, Hasanaj analizon se, me gjithë përpjekjet e vazhdueshme, Bursa e Tiranës (BT) nuk ka arritur të bëhet tërheqëse për biznesin vendas. Kjo ka ardhur për disa arsye si: a) papjekuria dhe “frika” e biznesit për t’u listuar në BT; b) roli jombështetës i politikave të ndjekura nga Donatorët; c) mungesa e vullnetit politik për zhvillimin e BT.

Studimi thekson edhe rolin e qeverisë shqiptare, e cila mund të kishte bërë më tepër në drejtim të zhvillimit të tregut të kapitaleve nëpërmjet 1) Listimit të ndërmarrjeve shtetërore në bursë, duke përfshirë BT në privatizimin e ndërmarrjeve shtetërore, ashtu siç ka ndodhur në të gjitha vendet e Europës Lindore që kanë ngjashmëri me Shqipërinë; 2) Caktimit të BT si “agjent” të qeverisë për emetimin e letrave me vlerë të borxhit publik në tregun primar; dhe 3) Krijimit të incentivave nxitëse për kompanitë, që listohen në BT.

Por, në fund, studimi konkludon se ekonomia e Shqipërisë ka nevojë imediate për zhvillimin e tregut të kapitaleve dhe çdo vonesë e mëtejshme do të sillte jëkosto reale. Gjithashtu rekomandohet që të shikohet mundësia për zgjerimin e aktivitetit në rrafshin gjeopolitik në rajon, Maqedoni, Kroaci, Kosovë, Serbi dhe Mal të Zi, sepse krijimi i Bursës së rajonit do të ishte një faktor shumë pozitiv për zhvillimin e rajonit, si dhe kompanitë shqiptare do të kishin mundësi të rrisnin fondet përmes tregtimit të aksioneve.

Lëvizje te postimet