Rënia e interesave të bonove të thesarit nuk u ndal as në ankandin e kësaj jave. Sipas të dhënave nga Banka e Shqipërisë, bonot me maturim 12 mujor u emetuan të martën me një interes mesatar të ponderuar 1.65%, me një tjetër rënie nga niveli 1.71% që ishte regjistruar në ankandin e mëparshëm. Ndryshe nga ankandet e mëparshme, ofertat në ankande nuk plotësuan të gjithë shumën prej 8.7 miliardë lekësh të shpallur për financim nga Ministria e Financave.

Sidoqoftë, interesat shënuan rënie për të trembëdhjetin ankand radhazi dhe që nga fillimi i këtij viti ato kanë rënë me mbi 1 pikë përqindje. Interesat e bonove kanë prekur nivelin më të ulët në dy vitet e fundit. Tregu financiar duket mjaft likuid, edhe sepse kreditimi i sektorit privat po ecën me ritme të ngadaltë. Bonot dhe obligacionet e qeverisë shqiptare janë alternativa e vetme e investimit për fondet e lira në lekë kreditimi i pakët e ka rritur kërkesën e bankave në ankandet e bonove.

Banka e Shqipërisë dha gjithashtu një sinjal të rëndësishëm në muajin qershor, duke ulur sërish normën bazë të interesit në minimumin historik prej 1%. Ulja e interesave të bonove nënkupton ulje të kostos së shërbimit të borxhit, për instrumentet që qeveria shqiptare ka emetuar ose rifinancuar gjatë pjesës së parë të këtij viti. Duke qenë se interesi i titujve qeveritarë ngelet një normë reference në tregun financiar, ajo reflektohet edhe në interesat e kredive afatgjata në lekë, që ndërtohen mbi bonot e thesarit plus një marzh fiks. Në rivlerësimin periodik të kësteve mbështetur në ecurinë e bonove, kredimarrësit që kanë hua me interesa të ndryshueshëm në lekë paguajnë këste më të ulët.

Raiffeisen Invest sh.a është shoqëria që hodhi bazat e tregut të fondeve të investimit në Shqipëri dhe e zhvilloi atë, falë bashkëpunimit dhe mbështetjes nga AMF. Pas suksesit të Fondit Prestigj dhe fondit Raiffeisen Invest Euro, RIAL i ofron investitorit shqiptar edhe një mundësi tjetër investimi në lekë, me qëllim diversifikimin e portofolit financiar nëpërmjet investimeve më afatgjata.

Objektivi i Fondit Raiffeisen Vizion është të maksimizojë kthimin total afat-mesëm për investitorët, duke synuar të ruajë kapitalin e tyre dhe të sigurojë likuiditet të mjaftueshëm.

Ky fond është i përshtatshëm për të gjithë investitorët, qofshin persona fizikë apo juridikë, të cilët kanë nevoja të ulëta likuiditeti dhe horizont investimi afatgjatë, të përgatitur të marrin përsipër rreziqet e listuara në prospektin e fondit kundrejt potencialit të një kthimi të kënaqshëm nga investimi.

Të gjithë investitorët e interesuar mund të drejtohen pranë degëve të Raiffeisen Bank për të investuar në fondin e ri. Shuma minimale e investimit fillestar në Fond është 30,000 Lekë. Kjo shumë mund të rritet me një vlerë e cila është minimalisht 10,000 Lekë.

“Krijimi i fondit Raiffeisen Vizion tregon angazhimin tonë të vazhdueshëm për ti ofruar publikut shqiptar një gamë të gjerë produktesh investimi, jashtë spektrit të produkteve bankare, në përputhje me profilin e tyre të rrezikut. Ky është fondi i tretë i investimit nën administrim të Raiffeisen Invest, i krijuar paralelisht me rritjen e ndërgjegjësimit dhe njohurisë mbi fondet e investimeve në Shqipëri. Si shoqëria lider në këtë treg, ne do të vazhdojmë të menaxhojmë asetet e investitorëve me profesionalizëm, integritet dhe transparencë, duke zbatuar praktikat më të mira të menaxhimit të aseteve dhe kontribuojmë për sofistikimin e tregut në tërësi. Në një mjedis normash të ulëta interesi, Raiffeisen Vizion do të jetë një alternativë shumë e mirë investimi” tha Edlira Konini, Drejtore e Përgjithshme e Raiffeisen Invest sh.a.

Bankat lokale po rriten më tej gjatë vitit 2018, duke u faktorizuar akoma më shumë brenda sistemit financiar, ndërsa bankat më të mëdha me kapital nga vendet e Eurozonës po e ulin ende pjesën e tyre të tregut. Sipas të dhënave nga Shoqata Shqiptare e Bankave, në mesin e këtij viti Banka Kombëtare Tregtare dhe Credins vazhduan rritjen me ritme të larta, ndërsa Raiffeisen dhe Intesa Sanpaolo u tkurrën më tej.

Në fund të qershorit, BKT zotëronte 402 miliardë lekë aktive ose sa 27.96% e totalit të aktiveve të sistemit bankar. Në një vit, pjesa e tregut të BKT është rritur me 1 pikë përqindje. Ndërkohë, Raiffeisen dikur banka e parë më e madhe në vend, është tkurrur më shumë dhe në mesin e këtij viti zotëronte 16.38% të aseteve të tregut, nga 17.93% që kishte një vit më parë.

Pas krizës dhe forcimit të kërkesave rregullatore për kapital nga rregullatorët e Eurozonës, Raiffeisen ka nisur një proces të reduktimit të përmasave të aktivitetit të saj në Shqipëri. Credins Bank ka forcuar më shumë pozitën si banka e tretë më e madhe në ved, me një total aktivesh prej 185 miliardë lekësh, ose sa 12.91% e aktiveve të sistemit.

Në një vit, Credins e ka rritur pjesën e saj të tregut me 1.1 pikë përqindje. Me ritmet e viteve të fundit, ka shumë të ngjarë që brenda një horizonti afatmesëm Credins të arrijë të bëhet banka e dytë më e madhe në vend. Më mbrapa gjendet Intesa Sanpaolo, që mban një pjesë tregu prej 10.92%, nga 11.25% që kishte një vit më parë.

Ndër bankat e Eurozonës, të vetmet që janë rritur në 12 muajt e fundit të mbuluar nga statistikat janë Societe Generale, që ka arritur në 5.92% të tregut dhe Alpha Bank, që zotëron 5.31% të aktiveve. Megjithatë, banka franceze ka vendosur të lërë Shqipërinë dhe sapo ka zyrtarizuar marrëveshjen për shitjen e kuotave të saj te banka hungareze OTP.

Union Bank, ABI Bank dhe Fibank vazhduan të rrisin pjesën e tyre të tregut, duke u konfirmuar secila me ambicie në rritje për të marrë një peshë më të madhe brenda sektorit bankar.

Ndërkohë, në rënie janë bankat që kanë transferuar pronësinë dhe janë drejt bashkimit me blerësit e rinj. Veneto Banka, që së shpejti do të shkrihet me Intesa Sanpaolo, ra në 1.38% të tregut, nga 1.8% që mbante një vit më parë. Edhe NBG Bank, e sapo blerë nga ABI Bank, e uli pjesën e saj të tregut në 2.54%, nga 2.83% që zotëronte vitin e kaluar.

Banka e Pireut në Greqi ka njoftuar zyrtarisht sot se ka hyrë në një marrëveshje me Grupin Balfin dhe Komercijalna Banka, për shitjen e aksioneve të degës së saj në Shqipëri, Tirana Bank.

Transaksioni thuhet në njoftim, është subjekt i kushteve, duke përfshirë miratimet rregullatore dhe të tjera nga autoritetet përkatëse në Komisionin Europian, Greqi dhe Shqipëri, si dhe Fondin Helenik të Stabilitetit Financiar.

Shuma totale në konsideratë arrin në 57.3 milionë euro për 98.83% të aksioneve të Bankës Piraeus në Tirana Bank.

Unicredit ka vepruar si këshilltar ekskluziv financiar i Pireut për transaksionin. Norton Rose veproi si këshilltar ligjor ndërkombëtar i Piraeus dhe Boga & Associates si këshilltar ligjor lokal i Pireut për Transaksionin, përfundon njoftimi zyrtar i bankës së Pireut.

Tirana Bank është banka e gjashtë më e madhe në vend. Sipas të dhënave të Shoqatës së Bankave, totali i aktiveve të bankës ishte rreth 80 miliardë lekë në fund të vitit 2017, ose rreth 5.3% e totalit të aktiveve në sistem. Banka ka 4.2% të stokut të kredive dhe 5.2% të depozitave dhe e kishte mbyllur vitin 2017 me një fitim prej 69 milionë lekësh. Numri i punonjësve ishte 439 në fund të vitit 2017, teksa banka ka 39 degë.

Kjo është banka e dytë me kapital grek që shitet, pasi NBG u ble në muajt e parë të këtij viti nga Abi bank. Abi Bank kishte shprehur interes edhe për blerjen e Tirana Bank.

Blerësit

Grupi Balfin, me interesa në tregti me pakicë, qendra tregtare, ndërtim, turizëm, miniera, është më i madhi në vend. Pjesë e Grupit Balfin janë Qendrat Tregtare TEG dhe QTU, kompania AlbChrome, Mane TCI, Green Coast Luxury Resort, Vala Mar Residences, Tirana Logistic Park, AgroCon Albania, si dhe rrjeti i dyqaneve Neptun në Shqipëri, Kosovë dhe Maqedoni; Jumbo në Shqipëri, Kosovë dhe Bosnjë; rrjeti i dyqaneve SPAR Albania, Fashion Group etj.

Të ardhurat e Grupit në Shqipëri në 2016-n ishin rreth 250 milionë euro, ndërsa në total arrijnë në rreth 600 milionë euro (jashtë vendit aktiviteti kryesor ështe në Vjenë, Maqedoni, Kosovë, Bosnjë – Hercegovinë etj.), sipas burimeve zyrtare nga grupi.

Pak kohë më parë, presidenti i saj, z. Samir Mane kishte shprehur interesin për tu diversifikuar në sektorin financiar. “Po qe se do të vijë një ofertë e mirë, dhe jemi duke parë, natyrisht që mund ta mendojmë edhe investimin në këtë fushë”, ka pohuar ai në një intervistë për Monitor rreth një vit më parë.

Komercijalna Banka, sipas faqes së saj të internetit u themelua në vitin 1955, si Bankë Komunale e qytetit të Shkupit, e specializuar për kredi për shtëpi dhe financim të veprimtarive ndërtimore. Në vitin 1965 u hap Dega e parë e Bankës në Shkup. Nga 1.1.1966, Banka Komunale u transformua në një lloj të përzier të bankës dhe morri një emër të ri: Komercijalna Banka –Investuese Shkup. Në vitin 1971, tre bankat kryesore në Republikën e Maqedonisë edhe atë Banka Ekonomike Shkup, Komercijalna Banka –Investuese në Shkup dhe Manastir, u integruan në një bankë e cila vepronte nën emrin Banka Ekonomike – Filiali Shkup. Kjo bankë ishte banka e parë që prezantoi llogaritë rrjedhëse për qytetarët. Në vitin 1989, u soll Ligji për bankat dhe institucionet tjera financiare dhe në vitin 1990 Banka u transferua në shoqërinë e parë aksionere në vend duke mbajtur emrin e tanishëm Komercijalna Banka AD Skopje.

Komercijalna Banka AD Skopje sot është një bankë universale me një gamë të gjerë të aktiviteteve bankare, duke filluar nga depozitat, dhënien e kredive për personat juridikë dhe fizikë, shërbime dhe mundësi për qarkullimin e pagesave në vend dhe jashtë vendit, ndërmjetësim në blerjen dhe shitjen e valutës së huaj, të letrave me vlerë, forfetime, etj, thuhet në faqen e saj.

Balfin: Tirana Bank do të vijojë të operojë e pavarur 
Në një njoftim zyrtar, Grupi Balfin tha se “Balfin dhe Komercijalna kanë një histori të gjatë bashkëpunimi në Maqedoni, por ky është rasti i parë kur ky bashkëpunim shtrihet edhe në Shqipëri.
Transaksioni po i nënshtrohet proceseve të miratimit të rregullave në fuqi në legjislacionet përkatëse.
Tirana Bank do të vijojë të operojë e pavarur dhe e menaxhuar nga profesionistë me përvojë dhe e udhëhequr nga një bord ndërkombëtar, si dhe do t’i zgjerojnë më tej veprimtaritë e saj bankare në Shqipëri.
Tirana Bank ka qenë gjithnjë një bankë e rëndësishme në zhvillimet financiare të Shqipërisë, dhe është banka e parë private që u shfaq në tregun vendas. Me një reputacion dhe staf të shkëlqyer, Tirana Bank është një prej bankave më të mira në Shqipëri. Balfin dhe Komercijalna do të mbështeten te ky reputacion dhe te besimi i shfaqur nga klientët për t’i zgjeruar më tej veprimtaritë e bankës.
Grupi Balfin është një ndër grupet më inovatore dhe me të mëdha në rajonin e Ballkanit dhe ka një portofol të gjerë investimesh në shtete si Shqipëri, Maqedoni, Kosovë, Bosnje Hercegovinë, Mal të Zi, Austri, Holandë, Britani e Madhe dhe më gjerë.
Komercijalna është një bankë që ka fituar çmime në Maqedoni dhe zotëron një pjesë dominuese në sektorin e kredidhënies ndaj biznezeve të shitjes me pakicë si dhe në zhvillimin e produkteve të reja përmes internetit dhe platformave dixhitale. Me asete që kapin një vlerë totale prej 1.737 miliardë eurosh, Komercijalna është një prej bankave më të mëdha në Evropën Jug Lindore”, përfundon njoftimi i Balfin.

Banka e Shqipërisë ka publikuar projektligjin “Për shërbimet e pagesave në Republikën e Shqipërisë”. Ky projektligj synon të nxisë zhvillimin e shërbimeve të pagesave në vend dhe e përafron pjesërisht legjislacionin shqiptar me Direktivën PSD 2 të Parlamentit Europian.

Ndër risitë kryesore të kësaj direktive ishte detyrimi i bankave për t’u dhënë akses edhe kompanive të tjera të licencuara në shërbimet e llogarisë të pagesës. Kjo dispozitë reflektohet edhe në projektligjin e hartuar nga Banka e Shqipërisë.

Neni 30 i projektligjit parashikon se aksesi duhet të jetë i tillë që të lejojë këto institucione të ofrojnë shërbime të pagesave në llogaritë e klientëve të tyre. Një mundësi e tillë pritet të rrisë konkurrencën në tregun e shërbimeve të pagesave, çka do të ulte kostot dhe do të sillte më shumë përfitime për publikun e gjerë.

Banka e Shqipërisë nënvizon se hartimi i projektligjit adreson një sërë objektivash strategjikë, me qëllim krijimin e një tregu modern dhe gjithëpërfshirës të pagesave me vlerë të vogël në Shqipëri, mbështetur nga infrastruktura të sigurta dhe efikase pagesash, si dhe nga një gamë e gjerë instrumentesh e shërbimesh pagesash që plotësojnë nevojat e përdoruesve.

Transpozimi i direktivës së BE përbën gjithashtu dhe një nga detyrimet për t’u përmbushur nga Banka e Shqipërisë në kuadër të procesit të integrimit, si pjesë e kapitullit për lëvizjen e lirë të kapitalit të “Marrëveshjes së Stabilizim Asociimit” dhe në përafrimin me tregun e pagesave të Bashkimit Europian.

Société Générale ka hyrë në marrëveshje për të shitur paketën e saj kontrolluese të aksioneve në Société Générale Albania (SGAL) tek OTP Bank. Mbyllja e këtij transaksioni pritet të ndodhë në muajt e ardhshëm, subjekt i miratimeve nga autoritetet bankare dhe të konkurencës, dhe miratimit të palëve të tjera të lidhura, tha banka në një njoftim zyrtar.

Me pjesë të tregut afërsisht 6%, SGAL është banka e 5të më e madhe në tregun bankar shqiptar me aktivitet në të dy segmentet, retail dhe korporatë.

Gjatë muajve të ardhshëm, Grupi Société Générale dhe OTP Bank do të punojnë së bashku për të përftuar të gjithë autorizimet e nevojshme. Gjatë kësaj periudhe, Société Générale Albania do të vazhdojë t’iu shërbejë të gjithë klientëve retail dhe korporatë me të njëjtët standarde të larta ndërkohë që përgatiten për një tranzicion sa më të butë për klientët, duke siguruar stabilitetin e marrëdhënieve të tyre me bankën, përfundon njoftimi për shtyp i bankës.

Shitja

Në mars të këtij viti, mediat bullgare raportuan se Banka franceze Société Générale (SG) po tërheq biznesin e saj nga Europa Qendrore dhe Lindore, konkretisht në Bullgari, Shqipëri, Maqedoni, Mali i Zi, Serbi ketu

Këto tregje janë të mbingarkuara dhe jo tërheqëse në këtë moment, prandaj SG është duke u larguar prej tyre, veçanërisht pasi bankat nuk janë as në top 3 të këtyre vendeve.

Blerësi OTP Bank Group, me zyra qendrore në Hungari, është një nga ofruesit më të mëdhenj të shërbimeve financiare të pavarura në Europën Qendrore dhe Lindore, me një gamë të gjerë shërbimesh bankare për individët privatë dhe klientët e korporatave. Grupi OTP përfshin banking, dhënie shërbimesh në fushën e sigurimeve, pasurive të paluajtshme, factoring, leasing dhe menaxhim të aseteve, fondeve të investimeve dhe pensioneve ketu. Banka u shërben klientëve në 9 vende, Hungaria, Sllovakia, Bullgaria, Serbia, Rumania, Kroacia, Ukraina, Mali i Zi dhe Rusi. OTP Bank ka shprehur dhe më parë interes për Shqipërinë, kur konkurroi që të blinte Bankën e Kursimeve në fund të vitit 2003, që pas një gare të ashpër u mor në momentin e fundit nga austriakët e Raiffeisen.
Në Shqipëri, Societe Generale kishte një total aktivesh prej 81.4 miliardë lekësh në fund të vitit 2017, ose 5.6% e totalit të aktiveve në sistem, sipas të dhënave nga Shoqata e Bankave. Banka ka 8.5% të stokut të kredive dhe 6.2% të depozitave.

Banka Societe hyri në Shqipëri përmes blerjes së aksioneve të Bankës Popullore, në vitin 2007. Societe ka pasur një aktivitet pozitiv në vite, si në drejtim të treguesit të kredive me probleme, që ka qenë më i ulëti në sistem, ashtu dhe të treguesve të përfitueshmërisë (kthyeshmërisë nga kapitali dhe aktivet), teksa ka rritur pjesën e tregut në mënyrë të qëndrueshme.

Sistemi bankar regjistroi rezultat financiar në rritje gjatë tremujorit të dytë të vitit. Sipas të dhënave nga Banka e Shqipërisë, në fund të muajit qershor, fitimi progresiv i sistemit bankar kishte vlerën e 11 miliardë lekëve.

Fitimi i bankave është rritur me 2.3 herë krahasuar me tremujorin e parë. Ndërsa kundrejt gjysmës së parë të vitit të kaluar, fitimi ka pësuar një rënie të lehtë me 4%. Por, duke pasur parasysh se 2017 ishte një vit rekord për sa i takon fitimeve, duket se performanca financiare e sistemit bankar është mjaft e lartë edhe këtë vit.

Duhet nënvizuar se, sidoqoftë, fitimet ngelet shumë të përqendruara tek pak banka të mëdha, ndërsa për pjesën tjetër të bankave tregtare fitimet janë në vlera normale, ndërsa një pjesë e tyre janë edhe me humbje.

Përtej këtij fakti, duke analizuar strukturën e të ardhurave dhe shpenzimeve në zërat kryesorë, duket se edhe këtë vit faktori më përcaktues në ruajtjen e fitimeve të larta është përmirësimi i cilësisë së aktiveve të bankave.

Gjatë gjysmës së dytë të këtij viti sistemi bankar ka arritur të rimarrë afërsisht shtatë miliardë lekë nga provigjionet e llogaritura më parë për humbje të mundshme nga kreditë apo instrumentet e tjerë financiarë.

Kjo nënkupton një klasifikim me rrezik më të ulët për aktivet në fjalë. Këtë vit sistemi bankar ka arritur të ulë në mënyrë të qëndrueshme raportin e kredive me probleme pranë nivelit të 13%.

Sipas Bankës së Shqipërisë, në fund të qershorit, raporti i kredive me probleme ishte 13.27%, nga 15.58% që ishte ky tregues një vit më parë.

Societe Generale Albania, banka e pestë më e madhe në sistemin bankar shqiptar është drejt finalizimit të shitjes tek banka hungareze OTP, në kuadër të një marrëveshjeje më të gjerë për shitjen e degëve të grupit francez Societe Generale në gjithë rajonin. Sipas burimeve të Monitor, dega në Shqipëri do të shitet së bashku me atë të Bullgarisë, ndërsa në negociata janë dhe në vende të tjera të rajonit.

Në mars të këtij viti, mediat bullgare raportuan se Banka franceze Société Générale (SG) po tërheq biznesin e saj nga Evropa Qendrore dhe Lindore, konkretisht në Bullgari, Shqipëria, Maqedonia, Mali i Zi, Serbi. Këto tregje janë të mbingarkuara dhe jo tërheqëse në këtë moment, prandaj SG është duke u larguar prej tyre, veçanërisht pasi bankat nuk janë as në top 3 të këtyre vendeve.

Blerësi OTP Bank Group, me zyra qendrore në Hungari, është një nga ofruesit më të mëdhenj të shërbimeve financiare të pavarura në Evropën Qendrore dhe Lindore me një gamë të gjerë shërbimesh bankare për individët privatë dhe klientët e korporatave. Grupi OTP përfshin banking, dhënie shërbimesh në fushën e sigurimeve, pasurive të paluajtshme, factoring, leasing dhe menaxhim të aseteve, fondeve të investimeve dhe pensioneve. Banka u shërben klientëve në 9 vende, Hungaria, Sllovakia, Bullgaria, Serbia, Rumania, Kroacia, Ukraina, Mali i Zi dhe Rusia.

OTP bank ka shprehur dhe më parë interes për Shqipërinë, kur konkurroi që të blinte Bankën e Kursimeve në fund të vitit 2003, që pas një gare të ashpër u mor në momentin e fundit nga austriakët e Raiffeisen.

Në Shqipëri, Societe Generale kishte një total aktivesh prej 81.4 miliardë lekësh në fund të vtit 2017, ose 5.6% e totalit të aktiveve në sistem, sipas të dhënave nga Shoqata e Bankave. Banka ka 8.5% të stokut të kredive dhe 6.2% të depozitave.

Banka Societe hyri në Shqipëri përmes blerjes së aksioneve të Bankës Popullore, në vitin 2007. Societe ka pasur një aktivitet pozitiv në vite, si në drejtim të treguesit të kredive me probleme, që ka qenë më i ulëti në sistem, ashtu dhe të treguesve të përfitueshmërisë (kthyeshmërisë nga kapitali dhe aktivet), teksa ka rritur pjesën e tregut në mënyrë të qëndrueshme.

Shitblerjet e bankave

2018-a po rezulton një vit me shumë lëvizje në sistemin bankar. Në shtator, pritet që të përfundojë bashkimi i Intesa Sanpaolo Bank Albania (ISBA), me Banën Veneto, pas një procesi përthithjeje të ISBA në linjë me të njëjtën procedurë të bankave mëmë në Itali. Integrimi, sipas planit do të zbatohet nëpërmjet bashkimit të Veneto Banka Sh.a me Intesa Sanpaolo Banka Albania, bazuar në qasjen e kontabilitetit të “bashkimit të interesave”, duke qenë se të dyja kompanitë janë nën kontrollin e përbashkët të të njëjtit aksioner të vetëm.

Banka Amerikane e Shqipërisë (ABI) ka blerë Bankën Kombëtare të Greqisë (NBG Albania), një proces që është finalizuar tashmë.

Një tjetër bankë me kapital grek, Tirana Bank është në negociata finale për shitje dhe ka disa banka pretendente.

Krahas atyre që po shiten ka dhe interes për hyrje të reja. Banka më e madhe italiane, UniCredit, ka shprehur interes për të qenë e pranishme në Shqipëri gjatë dy viteve në vijim. Interesi është shprehur nga përfaqësuesit e UniCredit në një takim mes shoqatave të bankave të dy vendeve. UniCredit synon të jetësojë një plan të hershëm për të qenë e pranishme në Shqipëri por që nuk u realizua për shkak të krizës së bankave të viteve të fundit. UniCredit është ndër bankat europiane të prekur nga kriza, por që tashmë është rikuperuar.

Shqipëria do të dalë zyrtarisht për herë të tretë në tregjet e kapitalit këtë vit për të siguruar një Eurobond në vlerën 500 milionë euro duke provuar veten para investitorëve pas tre vitesh. Kuponi me të cilin vendi ynë siguroi borxhin e fundit në këto tregje ishte me një interes 5.75%.

Boshti që shërben për caktimin e interesit për borxhet në tregjet e kapitalit është besimi që transmeton vendi emetues që zakonisht është derivat i raporteve të rëndësishme. Së pari në analizë merren raportet e insitucioneve financiare ndërkombëtare si Banka Bortërore apo Fondi Monetar Ndërkombëtar. Po kështu merren raportet e agjencive të vlerësimit të kreditit Moody’s, Standard and Poor’s apo Fitch Rating e në vazhdim edhe një sërë elementësh të tjerë të kombinuar.

Viti 2018 duket të jetë një vit “ethesh” Eurobondi për një pjesë të mirë të vendeve të Ballkanit. Shqipëria eshte e fundit që del në tregjet e kapitalit ndëkrohë që më herët me sukses kanë përfunduar këtë process Maqedonia, Mali I Zi dhe Republika Serbe e Bosnjës( njëra nga dy entitetet e Bosnjë-Hercegovinës, tjetra është Federata e Bosnjës). Të treja kanë siguruar eurobonde me vlera të konsiderueshme.

Siparin e ngriti Maqedonia në janar e cila emetoi një Eurobond me vlerë 7 vjeçare ntë këtij viti dhe me një normë interesi prej 2.75%. Kjo është norma më e ulët me të cilin ky shtet që doli për herë të shtatë në tregje ka siguruar ndonjëherë borxhin. Më herët interesat janë luhatur mes 3.9 dhe 9.8%. Kërkesa e investitorëve për euroboondin maqedonas ishin 3.5 miliardë euro apo 7 herë më e madhe se oferta. Me këtë emetim Maqedonia në një deklaroi se do të plotësonte një pjesë të eurobondit të vjetër të saj që maturohej në dhejtor 2020 dhe që kishte një interes 4.8%. Kjo u cilësua si një lëvizje e zgjuar e qeverisë për të ulur borxhin dhe riskun e rifinancimit.

I dyti në treg ishte Mali i Zi që në prill të këtij viti njoftoi daljen në tregjet e kapitalit për 500 milionë euro. Investitorët e interesuar për ketë Eurobond ofruan një total prej 1.48 miliardë euro pra rreth 3 herë më shumë se interesi i Malit të Zi. Në fund qeveria vendosi të blinte vetëm 362 milionë euro me një interes mestatar 3.37% dhe për të cilat ripagesa nis në 2019, 2020 dhe 2021.

Edhe për Malin e Zi ky ishte interesi më i ulët me të cilin u sigurua një Eurobond në tregun e kapitalit.

Republika Serbe e Bosnjës nga ana tjetër njoftoi se në qershor mbylli daljen e saj në tregjet e kapitalit ku emetoi një Eurobond me vlerë 168 milionë euro për një afat 5 vjeçar. Kuponi me të cilin u sigurrua ky borxh ishte 4.75%. Kjo ishte hera e parë që Republika Serbe e Bosnjës debutante në tregjet e kapitalit dhe një peshë të konsiderueshme të përqindjes së saj e mban pikërisht ky fakt. Kërkesa fillestare ishte për të paktën 200 milionë euro në bursën e Vjenës.

Ministria e Financave ka përzgjedhur bankat që do të udhëheqin procesin e emetimit të eurobondit në tregjet e kapitalit. Komisioni i posaçëm i ngritur për këtë proces ka përzgjedhur Citi, Banka IMI dhe Societe Generale si skuadrën rregulluese të përbashkët të transaksionit. Për herë të fundit Shqipëria doli në tregjet e kapitalit në vitin 2015 kur emetoi 450 milionë eurove për 5 vjet me një kupton prej 5.75%,  ndërkohë që në 2010 emetoi eurobondin e parë me vlerë 300 milionë euro.

Ministria e Financave dhe Ekonomisë bëri me dije se nga data 10 Korrik-26 Korrik 2018, Komisioni Përzgjedhës i përbërë nga përfaqësues të institucionit, shqyrtoi të gjitha propozimet me shkrim të marra në kontekstin e Kërkesës për Propozime nga bankat. Këto të fundit erdhën pas shpalljes që bëri vetë Ministria në 22 qershor për kërkesë propozime në kontekstin e emetimit të Eurobondit dhe të ri-blerjes së detyrimeve ekzistuese të Shqipërisë në lidhje me përzgjedhjen e rregulluesit kryesor.

Tre bankat

Citi Grup është një nga grupet më të mëdha në fushën e shërbimeve financiare në botë me qendër në Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Ky grup ka udhëhequr gjatë këtij viti edhe daljen e Nigerisë në tregjet ndërkombëtare për një eurobond.

Banka IMI është banka e investimeve e Intesa Sanpaolo, grupi kryesor bankar italian me prezencë në shumë vende të botës përfshirë Shqipërinë.

Societe Generale është një nga grupet më të mëdha bankarë në Europë me qendër në Francë me prezencë edhe në Shqipëri.

Kriteret e përzgjedhjes

Përzgjedhja e tre bankave si rregullues të transaksionit u bë në bazë të disa kritereve. Së pari përvoja në transaksione të ngjashme, përvoja në treg dhe kapaciteti për të siguruar fondet e kërkuara: Komisioni i Përzgjedhjes i kushtoi vëmendje përvojës së ekipit të propozuar, kredencialeve të bankave në transaksione të ngjashme me fokus në rajonin e Europës Qendrore dhe Lindore, në aftësitë tregtare të bankës si dhe në angazhimin e saj ndaj vendit.

Së dyti risqet e ndryshme të secilit propozim: Komisioni i Përzgjedhjes vlerësoi, ndër të tjera, përshkrimin e dinamikës bazë të tregjeve të obligacioneve të tregjeve në zhvillim, cilësinë e rekomandimeve në lidhje me emetimin e obligacioneve të parashikuara dhe menaxhimin e detyrimeve, rekomandimet në lidhje me strategjinë e marketingut.

Së treti komisionet, interesat dhe çdo faktor tjetër që mund të ndikojë në koston e përgjithshme.

Referuar ftesës që qeveria u dërgoi bankave u bë me dije se synohet që shuma e Eurobondit që do të emetohet do të jetë 500 milionë. Ministria e Financave dhe Ekonomisë nënvizonte se synon “i) emetimin e një Eurobondi në 2018 në tregjet ndërkombëtare të kapitalit; dhe (ii) blerjen e një pjese të Eurobondit ekzistues që maturohet deri në vitin 2020”.

Lëvizje te postimet