Shqip

Rezerva valutore e Bankës së Shqipërisë preku një rekord të ri në fund të muajit nëntor 2021.

Statistikat tregojnë se rezerva arriti shumën e pothuajse pesë miliardë eurove, niveli më i lartë i shënuar ndonjëherë. Vetëm gjatë muajit nëntor, rezerva valutore u zmadhua me gati 780 milionë euro.

Ndikimin kryesor e ka dhënë Eurobondi prej 650 milionë eurosh i emetuar në muajin nëntor në Bursën e Londrës. Eurobondi ishte faktor kryesor në rritjen me pothuajse 19% të rezervës valutore në një muaj. Megjithatë, efekti i Eurobondit pritet të jetë i përkohshëm, sepse, sipas informacionit të Bankës së Shqipërisë, pjesa dërrmuese e fondeve do të përdoren për shlyerjen e detyrimeve të borxhit të jashtëm të maturuar.

Një rritje e ngjashme e lartë e rezervës valutore erdhi edhe në qershor 2020, sërish si rezultat i Eurobondit të emetuar në atë kohë.

Me përjashtim të faktorëve me ndikim jo të zakonshëm, siç është emetimi i Eurobondeve, zmadhimi i rezervës valutore bëhet kryesisht nëpërmjet ankandeve të blerjes së valutës në tregun vendas. Mbështetur në të dhënat e mbledhura nga “Monitor” vitin e kaluar Banka e Shqipërisë bleu rreth 117 milionë euro në tregun e brendshëm valutor. Por, madhësia e rezervës valutore ndikohet edhe nga ecuria e vlerës së tregut të instrumenteve në të cilat është investuar pjesërisht rezerva valutore, si, për shembull, obligacionet apo metalet e çmuara (kryesisht ari).

Në pjesën dërrmuese, rezerva valutore mbahet në depozita dhe obligacione që në fund të nëntorit 2021 përbënin mbi 90% të vlerës së rezervës valutore. Pjesa e mbetur konsiston kryesisht në të drejta tërheqjeje (SDR) në Fondin Monetar Ndërkombëtar dhe në rezerva të arit.

Sipas valutave, struktura e rezervës valutore dominohet nga euroja, që përbën më shumë se 65% të vlerës totale të saj. Në vitet e fundit, Banka e Shqipërisë ka diversifikuar më tej përbërjen e rezervës sipas valutave të ndryshme. Që nga viti 2020, banka qendrore ka përfshirë në rezervën valutore edhe monedhën kineze dhe atë australiane, përveç euros, dollarit amerikan dhe jenit japonez. Duke qenë se në vitet e fundit kthimet nga investimet në euro kanë qenë në nivele shumë të ulëta ose negative, diversifikimi i rezervës sipas valutave ka qenë i nevojshëm edhe për të përmirësuar kthimet nga investimi.

Qëllimi kryesor i rezervës valutore është mbulimi i nevojave emergjente që mund të ketë ekonomia për valutë të huaj. Por, ajo mund të përdoret edhe si instrument rregullues në raste të çregullimit të kursit të këmbimit ose në funksion të objektivave ligjorë të Bankës së Shqipërisë, për ruajtjen e stabilitetit të çmimeve dhe stabilitetit financiar. Madhësia e rezervës valutore vlerësohet mëse e mjaftueshme në raport me objektivat kryesorë të saj, një nga të cilët është mbulimi i katër muajve importe. Për 11 muajt e vitit 2021, vlera mesatare mujore e importeve ishte rreth 535 milionë euro. Vlera e rezervës valutore në fund të muajit nëntor do të ishte e mjaftueshme për të mbuluar rreth 9.3 muaj importe./E.Shehu

Burimi: Revista Monitor

Pas plotësimit të bazës ligjore dhe të infrastrukturës së tregtimit dhe pastregtimit, tashmë shoqëritë e regjistruara në Shqipëri do të kenë mundësi t’i ofrojnë tituj ose aksione publikut të gjerë në një treg të rregulluar, përmes rregullores së re të hartuar nga Autoriteti i Mbikëqyrjes Financiare, që detajon prospektin (materialin informues) përpara daljes në Bursë me ofertë publike.

Në zbatim të Ligjit të ri për tregjet e kapitalit, Autoriteti i Mbikëqyrjes Financiare ka hartuar dhe  ka nxjerrë për konsultim publik projektrrregulloren “Për formën dhe përmbajtjen e prospektit që publikohet kur titujt i ofrohen publikut dhe pranohen për tregtim në një treg të rregulluar”. Projektrregullorja, e hartuar me asistencën e ekspertëve të Bankës Botërore, në kuadër të harmonizimit me legjislacionin evropian, është përafruar me Rregulloren e BE 2017/1129 të Parlamentit dhe Këshillit Evropian.

Miratimi i rregullores detajon për herë të parë kërkesat e shoqërive të regjistruara në territorin e Republikës së Shqipërisë për të dalë në një treg të rregulluar (Bursë) me ofertë të hapur publike, duke kërkuar fonde nga qytetarët/investitorët. Për të realizuar këtë, shoqëria duhet të publikojë më parë një prospekt, sipas rregullave të përcaktuara, i cili miratohet nga Autoriteti.

Prospekti përfaqëson dokumentin që ofron informacion të plotë mbi shoqërinë që do të emetojë tituj ose do të ofrojë për publikun e gjerë aksione të saj, si edhe karakteristikat e tyre. Përmes këtij dokumenti, shoqëria i fton qytetarët të investojnë në titujt që po emeton apo të blejnë aksione të saj në një treg të rregulluar (bursë).

Rregullorja përcakton në mënyrë të detajuar të gjithë informacionin e nevojshëm që duhet të publikohet nga shoqëria, duke u mundësuar investitorëve të bëjnë një vlerësim mbi performancën dhe perspektivat e shoqërisë. Në këtë mënyrë, përpara se ata të ndërmarrin investimin, do të jenë të mirëinformuar për shoqërinë.

Një nga elementët e rëndësishme të prospektit është vlerësimi i faktorëve të rrezikut nga emetuesi, mbështetur në probabilitetin e shfaqjes së tyre dhe shkallën e pritshme të ndikimit të tyre tek emetuesi. Përshkrimi në mënyrë të plotë i faktorëve të rrezikut ndërgjegjëson investitorët e mundshëm se investimi në një titull të caktuar mund të shoqërohet edhe me risk.

Përpara procesit të miratimit, Autoriteti verifikon që prospekti përmban të gjithë informacionin e kërkuar, sipas kërkesave ligjore dhe rregullative. Në anën tjetër, Autoriteti nuk verifikon saktësinë apo vërtetësinë e informacioneve të paraqitura në prospekt. Çdo investitor ka përgjegjësi ekskluzive për vendimin e tij për të investuar në tituj, mbështetur në informacionin e ofruar në prospekt dhe nëse është i pasigurt për investimin mund të konsultohet me një profesionist të fushës.

Bazuar në rregulloren që pritet të miratohet nga Autoriteti, prospekti duhet të jetë i qartë, i plotë, i lehtë për t’u lexuar dhe kuptuar nga investitorët. Prospekti është i vlefshëm për 12 muaj nga miratimi i ofertës drejtuar publikut. Pas këtij afati, ky dokument është objekt miratimi sërish nga Autoriteti. Në këtë mënyrë, publiku do të jetë gjithmonë i informuar dhe për çdo përditësim të informacionit.

Burimi: Revista Monitor