Category: Lajmet me te fundit

Pas plotësimit të bazës ligjore dhe të infrastrukturës së tregtimit dhe pastregtimit, tashmë shoqëritë e regjistruara në Shqipëri do të kenë mundësi t’i ofrojnë tituj ose aksione publikut të gjerë në një treg të rregulluar, përmes rregullores së re të hartuar nga Autoriteti i Mbikëqyrjes Financiare, që detajon prospektin (materialin informues) përpara daljes në Bursë me ofertë publike.

Në zbatim të Ligjit të ri për tregjet e kapitalit, Autoriteti i Mbikëqyrjes Financiare ka hartuar dhe  ka nxjerrë për konsultim publik projektrrregulloren “Për formën dhe përmbajtjen e prospektit që publikohet kur titujt i ofrohen publikut dhe pranohen për tregtim në një treg të rregulluar”. Projektrregullorja, e hartuar me asistencën e ekspertëve të Bankës Botërore, në kuadër të harmonizimit me legjislacionin evropian, është përafruar me Rregulloren e BE 2017/1129 të Parlamentit dhe Këshillit Evropian.

Miratimi i rregullores detajon për herë të parë kërkesat e shoqërive të regjistruara në territorin e Republikës së Shqipërisë për të dalë në një treg të rregulluar (Bursë) me ofertë të hapur publike, duke kërkuar fonde nga qytetarët/investitorët. Për të realizuar këtë, shoqëria duhet të publikojë më parë një prospekt, sipas rregullave të përcaktuara, i cili miratohet nga Autoriteti.

Prospekti përfaqëson dokumentin që ofron informacion të plotë mbi shoqërinë që do të emetojë tituj ose do të ofrojë për publikun e gjerë aksione të saj, si edhe karakteristikat e tyre. Përmes këtij dokumenti, shoqëria i fton qytetarët të investojnë në titujt që po emeton apo të blejnë aksione të saj në një treg të rregulluar (bursë).

Rregullorja përcakton në mënyrë të detajuar të gjithë informacionin e nevojshëm që duhet të publikohet nga shoqëria, duke u mundësuar investitorëve të bëjnë një vlerësim mbi performancën dhe perspektivat e shoqërisë. Në këtë mënyrë, përpara se ata të ndërmarrin investimin, do të jenë të mirëinformuar për shoqërinë.

Një nga elementët e rëndësishme të prospektit është vlerësimi i faktorëve të rrezikut nga emetuesi, mbështetur në probabilitetin e shfaqjes së tyre dhe shkallën e pritshme të ndikimit të tyre tek emetuesi. Përshkrimi në mënyrë të plotë i faktorëve të rrezikut ndërgjegjëson investitorët e mundshëm se investimi në një titull të caktuar mund të shoqërohet edhe me risk.

Përpara procesit të miratimit, Autoriteti verifikon që prospekti përmban të gjithë informacionin e kërkuar, sipas kërkesave ligjore dhe rregullative. Në anën tjetër, Autoriteti nuk verifikon saktësinë apo vërtetësinë e informacioneve të paraqitura në prospekt. Çdo investitor ka përgjegjësi ekskluzive për vendimin e tij për të investuar në tituj, mbështetur në informacionin e ofruar në prospekt dhe nëse është i pasigurt për investimin mund të konsultohet me një profesionist të fushës.

Bazuar në rregulloren që pritet të miratohet nga Autoriteti, prospekti duhet të jetë i qartë, i plotë, i lehtë për t’u lexuar dhe kuptuar nga investitorët. Prospekti është i vlefshëm për 12 muaj nga miratimi i ofertës drejtuar publikut. Pas këtij afati, ky dokument është objekt miratimi sërish nga Autoriteti. Në këtë mënyrë, publiku do të jetë gjithmonë i informuar dhe për çdo përditësim të informacionit.

Burimi: Revista Monitor

Yield-et e Bonove të Thesarit shënuan një rritje të lehtë në ankandet e kësaj jave.

Sipas të dhënave nga Banka e Shqipërisë, Bonot me maturim 12-mujor u shitën me një yield mesatar të ponderuar prej 1.71%, nga 1.67% që kishte qenë ky tregues në ankandin e mëparshëm. Kërkesa për këto instrumente në tërësi rezultoi e lartë, për një shumë totale prej pak më shumë se 8 miliardë lekësh, ndërsa Ministria e Financave pranoi të shiste bono për 4.6 miliardë lekë, shumë kjo pak më e ulët se vlera e shpallur në ankand prej 5 miliardë lekësh.

Ndërkohë, Bonot me maturim tremujor u shitën me një yield mesatar të ponderuar prej 0.82%, nga 1% që kishte qenë i njëjti tregues në ankandin e fundit për të njëjtat instrumente. Ministria e Financave shiti rreth 850 milionë lekë Bono 3-mujore, përkundrejt një kërkese totale në vlerën e 1.2 miliardë lekëve. Edhe këto ankande konfirmuan se tregu shfaqet likuid dhe interesi për të investuar në instrumentet e borxhit qeveritar është në nivele të larta.

Rritja e lehtë e yield-eve për bonot 12 mujore, megjithatë, mund të interpretohet si një sinjal i parë se tregu po fillon të ndjekë orientimet e politikës monetare të dhëna nga Banka e Shqipërisë këtë muaj. Pas mbledhjes së datës 3 nëntor, Këshilli Mbikëqyrës vendosi ndryshimin e formës aktuale të ankandeve për marrëveshjet e riblerjes që nga fillimi i vitit të ardhshëm. Forma aktuale e ankandeve garanton injektimin e likuiditetit në sasi të pakufizuar dhe u adoptua në mars 2020, menjëherë pas fillimit të pandemisë. Gjithashtu, për herë të pare, Këshilli Mbikëqyrës në orientimin për tregjet paralajmëroi një tërheqje të stimulit monetar ose rritje të normave të interesit duke filluar nga viti 2022.

Rritja e papritur e çmimeve në tregjet ndërkombëtare në muajt e fundit e ka vendosur ekonominë përballë rrezikut të një vale të fortë inflacioniste. Në Eurozonë, inflacioni ka arritur nivelin 4.1%, ndërsa në SHBA ka kaluar nivelin e 5%. Në Shqipëri, për momentin, ndikimi është ende i kufizuar dhe, sipas Instat, inflacioni për muajin tetor ishte 2.4%. Megjithatë, analizat e Bankës së Shqipërisë parashikojnë një rritje të inflacionit gjatë tremujorëve në vazhdim. Pritshmëritë për inflacionin në të ardhmen e afërt maten kryesisht nëpërmjet Treguesit të Presioneve të Huaja Inflacioniste, që u rrit me 9.3% në terma vjetorë gjatë tremujorit të tretë 2021. Nga analizat historike, është konstatuar se ky tregues paraprin zhvillimet në komponentin e inflacionit të importuar me rreth 3-5 muaj. Rrjedhimisht, rritja e fortë e tij në tremujorin e tretë pritet të sjellë një kontribut në rritje të inflacionit të importuar sidomos duke filluar nga tremujori i parë i vitit të ardhshëm.

Deri tani, tregjet financiare po shfaqen të kujdesshme kundrejt rrezikut inflacionit. Megjithë rritjen e çmimeve, në përgjithësi normat e interesit në tregjet ndërkombëtare nuk kanë pësuar rritje domethënëse. Tregjet ende besojnë që vala e rritjes së çmimeve do të jetë kalimtare dhe do të stabilizohet vitin e ardhshëm, në përputhje me projeksionet e skenarit bazë të shumicë së bankave qendrore më të rëndësishme. Megjithatë, kjo rritje e çmimeve tashmë po reflektohet në orientimet e politikës monetare, ndaj tregjet duket se po përgatiten për afrimin e rritjes së normave të interesit.

Burimi: Revista Monitor

Banka e Shqipërisë mbështet vendimin e qeverisë për të dalë në tregjet europiane për një Eurobond të ri, por kërkon më shumë kujdes në vazhdim me rritjen e huamarrjes së huaj.

Guvernatori Gent Sejko, tha të premten në Komisionin Kuvendosr të Ekonomisë dhe Financave se plani financimit nga Eurobondi është i arsyeshëm, në kushtet e niveleve të larta të deficitit dhe huamarrjes së synuar nga qeveria.

Sipas tij, financimi tërësor i këtyre deficiteve në tregun e brendshëm financiar do të sillte rritje të normave të interesit dhe reduktim të fondeve në dispozicion të kreditimit të sektorit privat. Por, në horizontin afatmesëm dhe afatgjatë, Banka e Shqipërisë këshillon adoptimin e një përqasjeje më ambicioze për reduktimin e borxhit të huaj. Ky objektiv duhet të shkojë në linjë me objektivin primar të reduktimit të nivelit të borxhit publik në tërësi.

“Megjithatë, Banka e Shqipërisë gjen me vend të theksojë se trendi rritës i huamarrjes së huaj dhe asaj të denominuar në valutë, ekspozon borxhin publik jo vetëm ndaj rrezikut të normave të interesit por dhe ndaj rrezikut të luhatjeve të pafavorshme të kursit të këmbimit.

Për këtë arsye, Banka e Shqipërisë gjykon se struktura e financimit të deficitit dhe të borxhit duhet të synojë një mbështetje më të madhe në tregjet dhe monedhën vendase në afatin e mesëm dhe të gjatë. Kjo përqasje do të reduktonte probabilitetin dhe intensitetin e goditjeve të mundshme në të ardhmen,” tha Sejko.

Projektbuxheti i vitit 2022 parashikon një deficit buxhetor prej rreth 101 miliardë lekësh ose 5.4% të PBB-së. Ky deficit parashikohet të financohet në masën 50 miliardë lekë nga huamarrja e brendshme dhe 51 miliardë lekë nga financimi i huaj. Financimi në tregun e brendshëm parashikohet të sigurohet nëpërmjet emetimit të letrave me vlerë.

Ndërkohë, financimi i huaj pritet të sigurohet në vlerën 25 miliardë lekë nga projektet e mbuluara nga financimi i huaj, rreth 17.5 miliardë lekë nga mbështetja buxhetore e partnerëve ndërkombëtarë dhe pjesa e mbetur prej 8.5 miliardë lekësh nga fondet e siguruara nga emetimi pritur i një Eurobondi në tregjet ndërkombëtare gjatë vitit 2021.

Eurobondi në vlerën e 700 milionë eurove, ose rreth 85 miliardë lekëve do të ndahet në rreth 34.1 miliardë lekë për mbulimin e pagesave të borxhit të huaj gjatë vitit 2021, 42.5 miliardë lekë për mbulimin e pagesave të borxhit të huaj në vitin 2022 dhe 8.5 miliardë lekë për financimin e deficitit buxhetor gjatë vitit 2022.

Në drejtim të menaxhimit të huamarrjes, Banka e Shqipërisë ka sugjeruar rishikimin e dispozitave të parashikuara në nenin 10 të Projektligjit për Buxhetin e vitit 2022, të cilat kufizojnë huamarrjen në tregjet e brendshme financiare – të destinuar për financimin e deficitit buxhetor – në nivelin maksimal prej 50 miliardë lekësh, dhe e reduktojnë këtë huamarrje për maksimalisht gjysmën e sasisë së të ardhurave të mundshme të privatizimit të përftuara gjatë vitit.

Gjithashtu, banka qendrore sugjeron vijimin e punës për zgjerimin dhe diversifikimin e mëtejshëm të bazës së investitorëve në tregun e brendshëm. Ky objektiv duhet përmbushur, ndër të tjera, nëpërmjet vijimit të programit të përmirësimit të funksionimit të tregut dytësor, çka rrit interesin e investitorëve vendas.

Burimi: Revista Monitor