Category: Lajmet me te fundit

Pas një rënieje të përkohshme në fillim të këtij muaji, yield-et e Bonove 12 mujore të thesarit në tregun primar iu kthyen sërish rritjes.

Në ankandin e kësaj jave, Bonot 12-mujore u shitën me një yield mesatar të ponderuar prej 2.26%, nga 1.95% që kishte qenë ky tregues në ankandin e mëparshëm.

Ky është niveli më i lartë regjistruar në periudhën pas pandemisë. Qeveria financoi 9 miliardë Lekë, ndërsa vlera totale e kërkesave të paraqitura në ankand ishte më e lartë, në vlerën e 10.6 miliardë Lekëve.

Yield-et e titujve qeveritarë në muajt e fundit kanë shënuar një tendencë në rritje, për shkak të inflacionit të lartë dhe pritshmërisë për një rritje të normave të referencës.

Rritja u shpejtua më tej pasi në muajin mars Banka e Shqipërisë vendosi të rrisë normën bazë të interesit nga 0.5% në 1%. Në ankandin e fillimit të muajit maj, yield-i mesatar i ponderuar shënoi një rënie të përkohshme, i ndikuar kryesisht nga një pjesëmarrës në ankand me shumë të madhe.

Por, ky faktor duket se ka qenë kalimtar dhe yield-et shumë shpejt i janë kthyer rritjes, në përputhje me pritshmëritë dhe me kursin që po tenton të përcjellë politika monetare e Bankës së Shqipërisë.

Zakonisht, tregu primar i titujve të qeverisë është segmenti i tregut që i ndjek më shpejt lëvizjet e normës bazë të interesit. Yield-et në përgjithësi kanë shënuar rritje, si për instrumentet afatshkurtra, ashtue dhe për ato afatgjata.

Mesazhet që ka dhënë politika monetare dhe pritshmëritë e lidhura me inflacionin e lartë përkohësisht ndikuan edhe në marrjen e pozitave pritëse nga investitorët dhe për disa ankande me radhë gjatë mujave mars dhe prill qeveria nuk arriti të siguronte të gjithë shumën e planifikuar për financim në tregun e brendshëm.

Kërkesa është përmirësuar gjatë muajit maj, por, ashtu siç pritej, investitorët kanë kërkuar yield-e më të larta për të blerë instrumentet e borxhit qeveritar.

Pas mbledhjes së fundit të Këshillit Mbikëqyrës, Guvernatori i Bankës së Shqipërisë, Gent Sejko, tha se, sipas skenarit bazë të parashikimeve, politika monetare do të ndjekë një proces normalizimi gjatë dy viteve të ardhshme.

Kjo nënkupton rritjen graduale të normës bazë të interesit, në masën e nevojshme për të shënjestruar objektivin ligjor të inflacionit prej rreth 3%.

Duke qenë se tregu i instrumenteve të borxhit qeveritar është segmenti me reflektimin më të shpejtë të lëvizjeve të normës bazë, është e pritshme që tendenca rritëse e yield-eve të vazhdojë më tej gjatë këtij viti.

Rritja graduale e yield-eve pritet të ndikojë në kohë edhe në rritjen e normave të interesit të depozitave dhe të kredive në Lekë. Interesi i kredive afatgjata në lekë zakonisht ndërtohet bazuar në interesin e Bonove dhe në një marzh fiks.

Rritja e yield-eve të Bonove pasqyrohet kështu automatikisht në interesin total të kredisë, në rivlerësimet periodike të parashikuara në kontratë./E.Shehu

Burimi: Revista Monitor

Ministria e Financave zhvilloi këtë javë rihapjen e dytë të ankandit të obligacioneve 15 vjeçare.

Ankandi konfirmoi edhe njëherë shtrëngimin e ndjeshëm të kërkesës së investitorëve dhe një rritje të fortë të normave të interesit.

Yield-i mesatar i ankandit rezultoi 6.9%, në rritje të ndjeshme nga yield-i prej 5.84% i rihapjes së parë që ishte zhvilluar në muajin shkurt dhe 5.88% që kishte yield-i i ankandit të parë të këtyre obligacioneve, të zhvilluar në nëntor të vitit të kaluar.

Nga 2 miliardë lekë që ishte vlera e obligacioneve të nxjerra në shtije nga Ministria e Financave, në ankand u paraqitën kërkesa totale në vlerën e më pak se 1.27 miliardë Lekëve.

Për shkak të yield-eve të larta të kërkuara, Ministria e Financave përfundimisht vendosi të pranonte kërkesa për një shumë totale prej vetëm 785 milionë Lekësh. Kjo ndodhi sepse yield-et e kërkuara nga investitorët e tjera rezultuan edhe më të larta se ato të pranuara, deri në një nivel maksimal prej 7.65%.

Obligacionet 15 vjeçare janë titujt e borxhit më afatgjatë të emetuara ndonjëherë nga qeveria shqiptare dhe u emetuan për herë të parë në nëntor 2021. Ankandi i nëntorit 2021 kishte qëllim testimin e tregut, që reagoi mjaft pozitivisht.

Nga një miliardë lekë që kishte qenë shuma e shpallur e obligacioneve për shitje, në ankand u paraqitën kërkesa totale me vlerë mbi katër herë më të lartë, gjithsej 4.295 miliardë Lekë, ndërsa kuponi i obligacionit rezultoi 5.88%.

Pjesëmarrja e lartë dhe normat e favorshme të interesit bënë që Ministria e Financave ta rriste vlerën e obligacioneve të shitura edhe me 150 milionë Lekë të tjera, për një huamarrje totale prej 1.15 miliardë Lekësh.

Kërkesa e lartë që shfaq tregu e nxiti Ministrinë e Financave të organizonte dhe një rihapje të këtij ankandi, në muajin shkurt të këtij viti. Në rihapjen e muajit shkurt, nga dy miliardë lekë që kishte qenë shuma e shpallur e obligacioneve për shitje, në ankand u paraqitën kërkesa totale me vlerë 3.44 miliardë Lekë.

Në ankand u paraqitën 64 kërkesa konkurruese, nga të cilat u pranuan 41 të tilla. Yield-i i obligacionit rezultoi në nivelin 5.84%, Pjesëmarrja e lartë dhe normat e favorshme të interesit bënë që Ministria e Financave sërish të pranonte kërkesa për një shumë edhe më të lartë se ajo e shpallur, gjithsej 2.3 miliardë Lekë.

Megjithëse ankandi fillestar i nëntorit 2021 dhe rihapja e muajit shkurt rezultoi e suksesshme, kushtet e tregut së fundmi kanë ndryshuar ndjeshëm dhe pasiguria rreth investimeve afatgjata është rritur.

Kërkesa më e pakët dhe rritja e ndjeshme e yield-eve në rihapjen e kësaj jave të ankandit të obligacioneve 15 vjeçare e dëshmojnë më së miri këtë ndryshim. Në përgjithësi, gjatë dy muajve të fundit normat e interesit në tregun primar të letrave me vlerë të qeverisë kanë shfaqur një tendencë të qartë në rritje, ndërkohë që pjesëmarrja e investitorëve në ankande ka qenë më e ulët.

Rritja e shpejtë e inflacionit gjatë këtij viti dhe rritja e normave të interesit nga bankat qendrore e kanë shtuar ndjeshëm pasigurinë rreth investimeve afatgjata. Për këtë arsye, shumë investitorë kanë preferuar të presin rritjen e normave të interesit, para se të ndërmarrin investime të reja.

Në kushtet kur pritshmëritë ngelen për një rritje të mëtejshme të normave, investitorët po tentojnë të sigurojnë kthime më të larta, edhe për t’u mbrojtur nga një zhvlerësim eventual në kohë i instrumenteve ekzistuese./E.Shehu

Burimi: Revista Monitor