Category: Lajme nga Emetuesit

Qeveria shqiptare do të organizojë këtë muaj një ankand për emetimin e obligacioneve në shumë e 100 milionë eurove.

Sipas të dhënave nga Ministria e Financave, obligacioni do të ketë maturitet dyvjeçar dhe do të ofrojë për investitorët një kupon fiks.

Obligacion i ri në euro mund të ketë si qëllim rifinancimin e obligacionit dyvjeçar në euro që u emetua në prill të vitit 2020, pas shpërthimit të pandemisë. Në atë rast, qeveria siguroi 100 milionë euro hua nëpërmjet emetimit të obligacioneve 2-vjeçare në tregun e brendshëm, me një kupon fiks prej 1.96%.

Obligacionet e qeverisë shqiptare në euro mund të jenë një alternativë e mirë për ata investitorë të cilët zotërojnë likuiditete të lira në valutë, për të synuar norma kthimi më të larta se ato që ofrojnë depozitat bankare.

Qeveria shqiptare ka aplikuar herë pas here në vitet e fundit ankande të letrave në vlerë në euro për të shfrytëzuar likuiditetin e lartë që ka ekonomia shqiptare në këtë valutë. Në fund të muajit shkurt të këtij viti, sektori bankar kishte afërsisht 5.5 miliardë euro depozita në valutën europiane. Depozitat në euro përbëjnë afërsisht 52% të totalit të depozitave bankare në vend.

Avantazh i obligacioneve në euro kanë qenë edhe normat përgjithësisht më të ulëta të interesit. Për shkak të politikave të Bankës Qendrore Europiane, mbajtja e tepricave të papërdorura të likuiditetit në euro ka bartur kosto për bankat tregtare dhe normat e interesit në këtë monedhë kanë qenë më të ulëta në raport me lekun.

Në ankandin e vitit 2020, qeveria shqiptare siguroi një kupon prej 1.96%, ndërsa kërkesa e paraqitur në ankand ishte tejet e lartë dhe arriti në rreth 160 milionë euro. Në momentin aktual, pritshmëria për rritje të normave të interesit ndoshta do të bëjë që çmimi i kërkuar nga investitorët të jetë më i lartë.

Specifikisht për bankat tregtare (që janë edhe blerësit kryesorë të obligacioneve të qeverisë në euro) normat e ulëta të kërkuara janë ndikuar edhe nga politikat e ndjekura nga Banka e Shqipërisë, që në dy vitet e fundit i ka lejuar t’i njohin këto insturmente me peshë rreziku 0, në përllogaritjen e treguesit të mjaftueshmërisë së kapitalit. Kjo nënkupton se bankave nuk iu është kërkuar mbulim me kapital rregullator për të investuar në këto instrumente. Kjo politikë ka favorizuar rritjen e investimeve të bankave në këto instrumente në dy vitet e fundit. Vlera e obligacioneve në valutë të huaj të qeverisë shqiptare në bilancet e sektorit bankar arriti në rreth 70 miliardë lekë ose pothuajse 580 milionë euro në fund të vitit të kaluar, në rritje vjetore me 54%.

Duke filluar nga viti 2022, Banka e Shqipërisë i ka shfuqizuar këto dispozita kalimtare dhe aktualisht çdo investim në obligacione në valutë të qeverisë shqiptare do të llogaritet me peshë rreziku. Nëse banka qendrore nuk zbaton përjashtime të reja, atëherë mundësitë e bankave për të investuar në këto instrumente do të jenë më të pakta dhe kosto në kapitalizim më e lartë. Në këto kushte, mund të jetë e pritshme që yield-et e kërkuara nga bankat të jenë më të larta.

Në ankandet e fundit, tregu ka shfaqur një tendencë për rritje të normave të interesit edhe në instrumentet në monedhën vendase. Kjo tendencë u ndikua ndjeshëm nga rritja e normës bazë të interesit nga Banka e Shqipërisë muajin e kaluar.

Në fund të vitit të kaluar, Ministria e Financave raportonte një borxh publik në vlerën e 1.38 trilionë lekëve, shumë e vlerësuar sa 78.15% e PBB-së. Borxhi publik në terma realë u zmadhua për të dytin vit radhazi dhe rritja e pritshme e normave të interesit pritet të rrisë ndjeshëm kostot e shërbimit të borxhit. Vitin e kaluar, qeveria pagoi afërsisht 36 miliardë lekë për interesa borxhi, shumë kjo afërsisht sa 2% e PBB-së.

Burimi: Revista Monitor

Të mërkurën Ministria e Financave zhvilloi ankandin e radhës të emetimit të obligacioneve 10 vjeçare.

Ankandi konfirmuan një interes të konsiderueshëm të investitorëve, por edhe qëndrueshmërinë e normave të interesit pavarësisht presioneve në rritje inflacioniste.

Kuponi ose norma fikse e interesit të obligacioneve rezultoi në nivelin 5.1%, me një rritje të lehtë nga niveli 5% i ankandit të mëparshëm të zhvilluar gjatë vitit 2021 dhe që ishte njëkohësisht edhe kuponi indikativ i ankandit. Nga 5 miliardë lekë që ishte shuma e shpallur për financim nga qeveria, në ankand u paraqitën kërkesa totale për një shumë prej pothuajse 7 miliardë lekësh. Në fund, Ministria e Financave vendosi të pranojë një shumë më të madhe se ajo e shpallur, për një shumë totale prej gati 5.5 miliardë lekësh. Vendimi për të emetuar një vlerë obligacionesh edhe më të lartë se parashikimi dhe për të pranuar më shumë kërkesa mund të ketë ndikuar në një rritje të lehtë të kuponit, por, nga ana tjetër, tregon se Ministria e Financave e ka gjykuar të kënaqshëm çmimin e kërkuar nga tregu për këto instrumente.

Pritshmëritë për një rritje graduale të normave të interesit, duke filluar nga viti 2022, janë një shtysë e rëndësishme drejt instrumenteve me afat të gjatë maturimi, për të shfrytëzuar kushtet ende të favorshme të tregut. Një qasje të ngjashme Ministria e Financave ka ndjekur shpesh në vitet e fundit në ankandet e instrumenteve afatgjata, duke financuar shuma më të larta se ato të shpallur paraprakisht. Instrumentet afatgjatë, me maturim mbi një vit, vitin e kaluar përbënin rreth 65% të stokut të borxhit të brendshëm të qeverisë qendrore, nga 51% që zinin në vitin 2013.

Obligacionet 10 vjeçare ngelen një nga instrumentet për fitimprurëse të investimit financiar në monedhën vendase dhe kjo e shpjegon pjesëmarrjen relativisht të lartë në ankand, pot ë kemi parasysh horizontin kohor mjaft afatgjatë të investimit. Kthimet e lartë në këto ankande tërheqin jo vetëm investitorët institucionalë, por edhe individët që kërkojnë kthime më të larta nga kursimet e tyre, në kushtet kur normat e interesit janë pranë niveleve më të ulëta historike. Për 9muajt e parë të vitit të kaluar individët investuan në obligacione 6.1 miliardë lekë ose rreth 50 milionë euro. Krahasuar me një vit më parë, vlera e investimeve të individëve në obligacione është rritur me 54%. Obligacionet përbëjnë rreth 47% të investimeve totale të individëve në tregun primar të letrave të borxhit qeveritar.

Ruajtja e niveleve të qëndrueshme të normave të interesit edhe për instrumentet afatgjata është një tregues i mëtejshëm se tregu financiar nuk percepton alarm nga nivelet në rritje të inflacionit. Edhe ankandet e instrumenteve me afate më të shkurtra maturimi në këtë periudhë kanë provuar një ecuri të qëndrueshme të yield-eve./E.Shehu

Burimi: Revista Monitor

Ka nisur në Bursën e Londrës procesi i emetimit të eurobondit të qeverisë shqiptare. Sipas burimeve nga tregu synimi është që të emetohet një shumë prej 700 milionë eurosh, me një afat maturimi deri në 10 vjet.

Mësohet se pritshmëritë janë pozitive dhe norma te jete brenda nivelit  3.5 deri 4%, sipas vlerësimeve aktuale por norma e nisjes zyrtarisht eshte mes 3.75%-4%. .

Deri në drekë do të zhvillohet i ashtuquajturi proces i “book”, që nënkuptom grumbullimin e urdhrave që jepen nga nënshkruesit e eurobondit, JP, Morgan, Societe Generale, Intesa SanPaolo, për llogari të investitorëve që duan të blejnë.

Ky proces pritet të vazhdojë deri në drekë. Më pas ka një periudhë kur nuk jepet më info dhe përcaktohet cmimi, i cili mund të shpallet brenda ditës së sotme të punës dhe ka shumë pak mundësi që të shtyhet edhe për nesër.

Ky është eurobondi i pestë i qeverisë shqiptare. Dalja e parë ishte në vitin 2010, me vlerë 300 milionë euro. Ajo arriti të siguronte një interes në kupon fiks prej 7.5% dhe afat maturimi 5-vjeçar.

Dalja e dytë e Shqipërisë ishte më 5 nëntor 2015, për 450 milionë euro. Kuponi fiks i siguruar në këtë dalje ishte 5.75%, me maturim 5-vjeçar.

Dalja e tretë në 2018 për Shqipërinë në tregjet e kapitalit shënoi një interes më të favorshëm se Eurobondet e mëparshme. Nga kjo dalje u emetuan 500 milionë euro, me një kupon fiks prej 3.50% dhe afat maturimi 7-vjeçar.

Në qershor të 2020-s, Shqipëria regjistroi daljen e katërt, ku u emetuan 650 milionë euro, me një ofertë nga investitorët rreth 3.2 miliardë euro, me kupon 3.5%, interes 3.625% dhe maturim 7-vjeçar.

Luhatja e interesave në emetimet e eurobondeve gjatë viteve ka qenë e lidhur me kushtet në tregjet ndërkombëtare në momentet përkatëse.

Burimi: Revista Monitor

Qeveria shqiptare realizoi të hënën emetimin e parë të obligacioneve me maturitet 15 vjeçar.

Ankandi kishte synim testimin e tregut për tituj borxhi me afate më të gjata maturimi dhe të dhënat e ankandit tregojnë se ky testim rezultoi i suksesshëm. Nga 1 miliardë lekë që kishte qenë shuma e shpallur e obligacioneve për shitje, në ankand u paraqitën kërkesa totale me vlerë mbi katër herë më të lartë, gjithsej 4.295 miliardë lekë.

Në ankand u paraqitën 48 kërkesa konkurruese, nga të cilat u pranuan vetëm nëntë. Kuponi i obligacionit ishte 5.88%, nivel më i ulët se kuponi indikativ prej 6.2% që ishte paraqitur para ankandit nga Ministria e Financave. Yield-et e ofruara nga pjesëmarrësit në ankand ishin në intervalin mes 5.2% dhe 7%. Pjesëmarrje e lartë dhe normat e favorshme të interesit bënë që Ministria e Financave ta rriste vlerën e obligacioneve të shitura edhe me 150 milionë lekë të tjera, për një huamarrje totale prej 1.15 miliardë lekësh.

Obligacionet 15 vjeçare janë titujt e borxhit më afatgjatë të emetuara ndonjëherë nga qeveria shqiptare. Ato mund të jenë një alternativë e mirë sidomos për investitorët institucionalë që synojnë rritjen e kthimeve të portofolave afatgjata, si për shembull fondet e pensionit.

Emetimi me sukses i instrumenteve edhe më afatgjata, si obligacionet 15 vjeçare, përfaqësojnë një sinjal i rritjes së besimit të tregut te qeveria si subjekt huamarrës.

Qeveria shqiptare po ndjek një strategji të zgjatjes graduale të maturitetit mesatar të borxhit publik, me qëllim shfrytëzimin sa më shumë të periudhës me norma të ulëta interesi, por edhe për të ulur rreziqet e lidhura me rifinancimin. Në opinionin e saj për buxhetin e vitit të ardhshëm, edhe Banka e Shqipërisë u shpreh në mbështetje të objektivave të Ministrisë së Financave dhe Ekonomisë për zgjatjen e mëtejshme të strukturës së maturimit të borxhit publik. Në fund të tremujorit të tretë të këtij viti, borxhi afatgjatë, me maturim mbi një vit, përbënte mbi 67% të stokut të borxhit të brendshëm, nga më pak se 49% që zinte në fund të vitit 2013. Mes instrumenteve afatgjata, vlerën më të lartë në strukturën e borxhit të brendshëm e kanë obligacionet 5 vjeçare, me 16.9% të totalit, të ndjekura nga obligacionet 10 vjeçare me 15.3%.

Sinjalet për një rritje të inflacionit deri tani nuk e kanë trazuar shumë tregun financiar dhe nuk po reflektohen në ndonjë tendencë në rritje të yield-ve. Ankandi i obligacioneve 15 vjeçare ishte një konfirmim i mëtejshëm. Megjithatë, rritja e çmimeve ka filluar të vërë në lëvizje mekanizmin e vendimmarrjes së politikës monetare.

Në fillim të këtij muaji, Këshilli Mbikëqyrës i Bankës së Shqipërisë për herë të parë vendosi kufij të përcaktuar kohorë për tërheqjen e stimulit monetar, duke u shprehur se normalizimi mund të fillojë gjatë tremujorëve të ardhshëm. /E.Shehu

Burimi: Revista Monitor

Qeveria shqiptare do të zhvillojë sot një ankand të ri të emetimit të obligacioneve me maturim 10- vjeçar.

Shuma e obligacioneve të nxjerra në shitje nga Ministria e Financave është 5 miliardë lekë, ndërsa kuponi indikativ (orientues) për investitorët është 5%.

Në ankandin e fundit të obligacioneve me maturim 10-vjeçar, që ishte zhvilluar në muajin janar të këtij viti, kuponi i obligacioneve 5-vjeçare kishte qenë 5.38%.

Kuponi indikativ më i ulët në raport me ankandin e fundit reflekton edhe një tendencë në rënie të mëtejshme të yield-eve të insturmenteve të borxhit të qeverisë në muajt e fundit. Pavarësisht nga kjo tendencë, obligacionet 10- vjeçare janë sot alternativa më e leverdisshme për ata investitorë që synojnë investimet afatgjata, me kthime sa më të larta.

Aktualisht, obligacionet 10-vjeçare janë alternativa më të fitimprurëse mes instrumenteve financiare në tregun vendas, nëse përjashtojmë disa obligacione të kompanive tregtare, të cilat shiten me ofertë private dhe mundësia për të investuar e publikut të gjerë është e kufizuar. Për këtë arsye, edhe interesi për të investuar në këto instrumente zakonisht është i lartë. Në ankandin e fundit të obligacioneve 10-vjeçare, nga 3.5 miliardë lekë që ishte vlera e obligacioneve të nxjerra në shitje nga Ministria e Financave, kërkesat totale të paraqitura në ankand kaluan vlerën e 6.5 miliardë lekëve.

Në rastin e obligacioneve, çdo individ mund të marrë pjesë në ankand, nëpërmjet shoqërive komisionere të licencuara nga Autoriteti i Mbikëqyrjes Financiare (AMF). Sipas udhëzimit të Ministrisë së Financave për ankandet e obligacioneve, shuma minimale e lejuar për pjesëmarrje në ankandet e obligacioneve në Lekë është 500 mijë lekë. Investitorët për shuma deri në 50 milionë lekë mund të paraqiten me kërkesa konkurruese ose jokonkurruese, por çdo kërkesë vlera e së cilës kapërcen shumën 50 milionë lekë klasifikohet si kërkesë konkurruese pavarësisht subjektit pjesëmarrës në ankand. Kërkesat jokonkurruese pranohen me yield-in mesatar të kërkesave të pranuara konkurruese.

Shuma e ofruar e obligacioneve ndahet me 20% për kërkesat jokonkurruese dhe 80% për kërkesat konkurruese. Në rast se shuma totale e kërkesave jokonkurruese nuk e plotëson masën 20%, atëherë diferenca e paplotësuar ofrohet për kërkesat konkurruese. Në rastin kur shuma totale e kërkesave jokonkurruese e kalon kufirin e përcaktuar të 20%, atëhere mbi këtë shumë zbatohet pro rata (përpjestimi). Në rast se shuma e kërkesave konkurruese të kërkuara nuk e plotëson masën 80%, atëherë diferenca e paplotësuar u ofrohet kërkesave jokonkurruese.

Sipas AMF-së, për vitin e kaluar individët realizuan blerje të obligacioneve në tregun primar për një vlerë prej 6.9 miliardë lekësh ose rreth 56 milionë eurosh. Krahasuar me një vit më parë, këto investime u rritën me 51%. /E.Shehu

Burimi: Revista Monitor