Category: Lajme nga Emetuesit

Gazeta Scan

Ministria e Financave ka nisur zbatimin e projektit pilot për zhvillimin e tregut dytësor të obligacioneve. Projekti ka një sjellë një formë të re të tregtimit të obligacioneve 5-vjeçare. Në ankande marrin pjesë vetëm pesë banka, të përzgjedhura si ‘market makers’ apo zhvillues të tregut, vetëm me oferta konkurruese.

Më pas, këto obligacione tregtohen nga bankat zhvilluese, përmes një platforme elektronike. Investitorët e interesuar mund të blejnë obligacione përmes zhvilluesve të tregut.

Çdo ditë, Ministria e Financave dhe Banka e Shqipërisë publikojnë yield-in fiks të tregtimit të këtyre obligacioneve. Aktualisht, ky yield është 4.55%, ndërkohë që kuponi i emetimit të obligacioneve kishte qenë 5.3%.

Kjo mundëson të pasurit e një çmimi të mirëfilltë tregu për këto instrumente. Ky çmim orienton investitorët edhe për ankandet e ardhshëm të emetimit nga Ministria e Financave.

Mekanizmi synon të zhvillojë tregun dytësor, duke i bërë obligacionet instrumente më likuide dhe njëkohësisht të përcaktojë çmime më të drejta për titujt e borxhit publik. Ekzistenca e një normë reference të obligacioneve qeveritare do të orientojë në një të ardhme edhe instrumentet e borxhit privat.

Obligacionet e korporatave po emetohen prej vitesh, por me ofertë private, ndërsa hapja e bursës ka rritur pritshmëritë për emetimin e tyre me ofertë publike, por, mbi të gjitha, për tregtimin e tyre pas emetimit.

Fillimisht, ankandet e obligacioneve 5 vjeçare do të zhvillohen çdo muaj, ndërsa në vazhdim shpeshtësia do të jetë më e rrallë. Në fatin e gjatë, objektivi është që kjo formë tregtimi të shtrihet edhe në instrumentet e tjerë të borxhit qeveritar.

Revista Monitor

Qeveria siguroi një financim 7.6 miliardë lekë nga emetimi i një bonoje 12 mujore sot kundrejt një interesit 1.68 për qind. Interesi shënoi ulje 0.11 pikë përqindje në raport me ankandin e mëparshëm te datës 4 tetor dhe ulje 1.13 për qind në raport me ankandin e janarit të këtij viti.

Ulja e interesit erdhi për si rezultat i disa faktorëve ku mbi të gjitha shihet se ndikimin më të madhe e ka pasur emetimi i një Eurobondi në tregjet ndërkombëtare së fundmi me vlerë 500 milionë euro, pohojnë burimet nga tregu. Nga kjo shumë 350 milionë euro do të shkojnë për rifinancimin e Eurobondit aktual, ndërsa pjesa tjetër prej 150 milionë eurosh do të përdoret për financimin e deficitit buxhetor.

Në fakt kurba e interesave të borxhit qeveritar ka tendencë ulje në pjesën e dytë të çdo viti për shkak të uljes së fluksit të emetimeve të qeverisë. Afatet e maturimit që kërkojnë rifinancim janë të përqendruara në muajt e parë të vitit. Kërkesa më e lartë për emetim nxit interesa më të larta për gjysmën e parë të vitit, të cilat fillojnë e bien në gjysmën e dytë të vitit për shkak të intensitetit më të ulët për emetime.

Faktori i tjetër lidhet me interesin e lartë të tregut për të investuar në borxhin e qeverisë, për shkak te politikave shtrënguese qe po ndjekin bankat për kredidhënien. Në ankandin e fundit të bonove 12 mujore raporti i mbulimit ishte 1.3, çka do të thotë se bankat ofruan 10 miliardë lekë, kundrejt 7.6 miliardë lekëve që kërkoi qeveria.

Ministria e Financave shprehet se, kosto mesatare e portofolit të borxhit të brendshëm ka vijuar të ulet edhe përgjatë këtij viti për shkak të rifinancimit të titujve afatgjatë që maturohen me tituj me norma interesi më të favorshme.

Për sa i përket zhvillimeve në tregun primar, kërkesa për tituj shtetërorë mbetet ende jo shumë e diversifikuar dhe e bazuar kryesisht tek sektori bankar, por ka një rritje në drejtim të pjesëmarrjes së individëve.

 

Sipas të dhënave nga Banka e Shqipërisë, interesat e titujve qeveritarë kanë arritur një fazë stabilizimi, që ka përfshirë edhe titujt me afatin më të gjatë të maturimit. Obligacionet 10 vjeçare të qeverisë shqiptare u emetuan këtë javë me një kupon prej 6.8% dhe rezultoi i njëjtë me ankandin paraardhës, që ishte zhvilluar në fillim të muajit korrik.

Vlera e obligacioneve të emetuara këtë javë ishte 2 miliardë lekë, ndërsa shuma e kërkuar në ankande ishte ndjeshëm më e lartë, me 3.56 miliardë lekë. Kërkesa e investitorëve për titujt e qeverisë është e lartë, sidomos për ata më afatgjatë, që sigurojnë edhe kthime më të larta nga investimi.

Tregu rezultoi me interesa të qëndrueshme edhe për titullin me frekuencë më të shpeshtë emetimi, bonot 12 mujore. Në ankandin e kësaj jave, bonot 12 mujore u emetuan me një interes mesatar prej 1.7%, në rritje të papërfillshme nga niveli 1.67% i ankandit paraardhës.

Në veçanti, sistemi bankar është mjaft likuid dhe ngelet i interesuar për investime në titujt e qeverisë, edhe duke pasur parasysh ecurinë e dobët të kreditimit. Obligacionet janë gjithashtu një mundësi e mirë edhe për individët që nuk kanë planifikuar investime në një afat të gjatë dhe janë të interesuar kryesisht për përfitime sa më të larta nga kursimet e tyre. Në një mjedis me norma shumë të ulëta interesi, obligacionet qeveritare ngelen instrumenti ku investitorët mund të sigurojnë kthimet më të kënaqshme.

SCAN

Eurobondi i emetuar nga qeveria shqiptare në tregjet ndërkombëtare është blerë nga grupe të njohura ndërkombëtare si JP Morgan, Goldman Sachs, Aberdeen apo fondet e pensioneve të Finlandës e Francës.

Në daljen për mediat, ministri i Financave Arben Ahmetaj tha se kjo është dëshmi se këto kompani të njohura apo fondet e pensioneve të vendeve të zhvilluara europiane kanë besim te ekonomia shqiptare përderisa investojnë te eurobondi i Shqipërisë.

Ndërsa e konsideroi si sukses emetimin e eurobondit dhe nivelin e ulët të interesave, ministri tha se ky emetim do të ketë efekte pozitive edhe në tregun e brendshëm, përmes pasjes së likujditetit që sjell si efekt uljen e interesave, të bonove të thesarit e potencialisht edhe të kredisë. Sipas Ahmetajt, kursimi nga kjo lëvizje është potencialisht 10 miliard lekë.

SCAN

Banka Botërore vlerëson si të suksesshëm emetimin e eurobondit nga qeveria shqiptare. E pyetur nga mediat, kryeekonomistja e zyrës së Bankës Botërore në Tiranë, Hilda Shijaku, tha se tregjet financiare po tregojnë një besim në rritje te ekonomia shqiptare.

Sipas saj, ky emetim ishte në përputhje me strategjinë e menaxhimit të borxhit, përmes sigurimit të interesave më të ulët, me një maturitet më afatgjatë.

Në daljen e tretë në tregjet financiare ndërkombëtare, Shqipëria emetoi me sukses eurobonde në vlerën e 500 milionë eurove.

Maturiteti i eurobondeve të emetuara arriti në 7 vjet, nga pesë vjet që kishte qenë në emetimet e mëparshme, ndërsa kuponi ishte 3.55% në rënie të ndjeshme krahasuar me dy emetimet e mëparshme.

Ersuin Shehu/SCAN

Operacioni i emetimit të Eurobondit deri më tani po jep sinjale pozitive, të paktën nëse analizojmë ofertat që kanë ardhur për kërkesën e blerjes e pjesës së pashlyer të borxhit të marrë nga emetimi i mëparshëm.

Në fund të muajit të kaluar, Shqipëria u listua zyrtarisht në tregjet ndërkombëtare të kapitalit për operacionin e blerjes mbrapsht (buy-back) të Eurobondit të lëshuar në vitin 2015. Afati përfundimtar për paraqitjen e ofertave për blerjen pas të borxhit ishte data 1 Tetor 2018.

Sipas dokumenteve të Bursës së Londrës, të zbardhura nga SCAN, qeveria synonte të blinte një shumë maksimale prej 200 milionë eurosh, me një ofertë prej 109.75% të vlerës së principalit që maturohet në vitin 2020. Po në fakt, oferta që i ka ardhur palës shqiptare është për 311 milionë euro.

Në këto kushte, pala shqiptare që ka vendosur të blejë vetëm 200 milionë euro nga borxhi i eurobondit ekzistues, mund të negociojë për kushte më të favorshme, duke përfituar në këtë mënyrë edhe për emetimin e eurobondit të ri, proces që ka nisur sot e mbyllet me 9 tetor 2018. Manaxherët e autorizuar nga shteti shqiptar të kësaj marrëveshjeje janë Banca IMI, Citigroup dhe Societe Generale.

SCAN

Shqipëria do të dalë për herë të tretë këtë të martë për të siguruar hua në tregjet financiare ndërkombëtare. Emetimi i të martës do të jetë më i madhi i tentuar ndonjëherë nga Shqipëria, për një vlerë totale prej 500 milionë eurosh.

Në vitin 2010, qeveria shqiptare emetoi me sukses eurobonde në vlerën e 300 milionë eurove, me një kupon prej 7.5%, ndërsa në vitin 2015 shuma e emetuar arriti në 450 milionë euro dhe kuponi zbriti në 5.75%. Tendenca e normave të interesit për obligacionet shqiptare ka qenë pozitive, edhe falë rënies së përgjithshme të normave të interesit në tregjet financiare. Pritshmëritë e Ministrisë së Financave janë për të siguruar norma më të ulëta interesi në emetimin e të martës. Vendimi për të dalë sërish në tregjet financiare lidhet sidomos me qëllimin për të siguruar huamarrje të re para se normat e interesit t’i kthehen rritjes, çka pritet të ndodhë në vitet në vijim. Risia tjetër e emetimit është përpjekja për zgjatjen e pjesshme të maturitetit në shtatë vjet, nga pesë vjet që kanë qenë dy emetimet e para.

Obligacionet në euro apo eurobondet janë letra borxhi afatgjatë në monedhën e përbashkët europiane. Titujt e huamarrjes në euro janë instrumente likuide, që investitorët të cilët i zotërojnë mund t’i tregtojnë lirshëm në bursa. Një tregtim i tillë pothuajse nuk ekziston për obligacionet në lekë, për arsyen e vetme se tregu dytësor dhe bursa në Shqipëri ende janë të pazhvilluara. Tregtimi dytësor, në fakt, përbën një lloj barometri në kohë për vlerën reale të tregut të këtyre instrumenteve dhe besimin që emetuesi gëzon në tregje.

SCAN

Qeveria shqiptare ka realizuar me sukses eurobondin e tretë në tregjet ndërkombëtare.

Referuar të dhënave të Thomson Reuters, oferta ka qenë mjaft e lartë, në rreth 1.25 miliardë euro, nga 500 milionë euro që kërkonte qeveria shqiptare.

Yieldi përfundimtar i këtij eurobondi është 3.55%, shumë më i ulët krahasuar me interesin prej 5.75% të paguar për eurobondin 450 milionë euro, të emetuar në vitin 2015. Përpara se ankandi të mbyllej interesi i pritshëm ishte nga 3.6%-3.7%.

Data e maturimit të këtij eurobondi të tretë prej 500 milionë euro, është 9 nëntori i vitit 2025. Huaja e marrë përmes Eurobondit do të përdoret për të plotësuar nevojat e buxhetit për financim, por edhe për të shlyer përpara kohe 200 milionë euro borxhe të marra përmes Eurobondit të emetuar në 2015, që në kushtet e marrjes me interesa më të ulëta, do të rezultojë në uljen e kostove të borxhit në buxhetin e shtetit dhe qytetarëve.

SCAN

Në raportin e plotë të Moody`s mbi analizën vjetore të ekonomisë shqiptare, të siguruar ekskluzivisht nga `Scan`, agjencia prestigjioze e vlerësimit të kreditit flet edhe për eurobondin dhe daljen e qeverisë shqiptare në tregjet ndërkombëtare. Sipas agjencisë, eurobondet e kaluara, dhe sidomos ai i vitit 2015, prej 700 milionë eurosh ka ndihmuar tej mase, sidomos në forcimin e strukturës së borxhit. Kjo ka ardhur edhe për shkak të normave më të favorshme të interesit.

Eurobondi i vitit 2015 ka ndihmuar edhe në zgjatjen e profilit të maturimit të borxhit të Shqipërisë thotë më tej Moody`s. Por, agjencia e vlerësimti të kreditit, nuk ngurron të cekë edhe eurobondin më të ri të qeverisë shqiptare, atë prej 500 milionë eurosh.

Eurobondi i ri i qeverisë do të ndihmonte në krijimin e një muri mbrojtës për ekonominë dhe financat, si dhe për para-financimin e pagesave të vjetra të borxhit, thuhet më tej në njoftimin e agjencisë prestigjioze të vlerësimit të kreditit, Moody`s.  Borxhi i ri i qeverisë shqiptare nga tregjet ndërkombëtare do të jetë mëse i mjaftueshëm për të siguruar likuiditet të mjaftueshëm.

SCAN Magazine

Interesat e obligacioneve 5 vjeçare të qeverisë shqiptare ranë përsëri në ankandin zhvilluar këtë javë. Sipas të dhënave nga Ministria e Financave, obligacionet u emetuan me një yield mesatar prej 4.74%, në rënie prej nivelit 4.86% të ankandit pararendës në muajin gusht.

Rënia e mëtejshme e interesave të borxhit qeveritar dëshmon një treg që ngelet i stabilizuar dhe mjaft likuid. Sinjalet dhe orientimet e dhëna nga Banka e Shqipërisë në politikën monetare po përcillen më së miri në tregjet financiare.

Në mesin e këtij viti, Banka qendrore thelloi kursin stimulues të politikës monetare, përmes uljes së normës bazë të interesit në minimumin e ri historik prej 1%. Gjithashtu, Këshilli Mbikëqyrës paralajmëroi se nuk pritet të ketë rritje të interesave të paktën deri në mesin e vitit të ardhshëm.

Nga ana tjetër, presionet e pakta mbi likuiditetin e sistemit financiar e favorizojnë transmetimin e kësaj politike. Kreditimi i ekonomisë ngelet në stanjacion dhe vlera e portofolit është afërsisht në nivelet e vitit 2011.

Në kushtet kur tregu i kredisë për sektorin privat nuk po tërheq më shumë financime, kërkesa e institucioneve financiare për titujt qeveritarë ngelet e lartë.

Nga dy miliardë lekë obligacione të shpallura për shitje nga Ministria e Financave, shuma e kërkuar arriti në pothuajse katër miliardë lekë.