Qeveria synon që në tre vitet e ardhshme nevoja e saj për financim të plotësohet kryesisht në tregun e brendshëm dhe me tituj afatgjatë duke ulur kështu ekspozimin e stokut të përgjithshëm të borxhit publik ndaj luajtjeve të kursit të këmbimit. Po kështu një përqendrim më i lartë në tituj me afat 3 dhe 5 vjeçar do të lehtësojë barrën e pagesave afatshkurtra të qeverisë. Në strategjinë afatmesme të menaxhimit të borxhit qeveria tregon edhe kursin që do të ndjekë huamarrja e përgjithshme në vitet 2021-2023.

“Mbulimi i nevojave të përgjithshme për financim të qeverisjes qendrore, në terma bruto do të bazohet në rreth 80% tek burimet e brendshme. Mbështetja e gjerë e huamarrjes kryesisht në tregun e brendshëm do të ketë për qëllim të mbështesë zhvillimin e tregut vendas të titujve shtetërorë, duke zhvilluar më tej projektin market maker për obligacionet 3 dhe 5 vjeçare reference, dhe njëkohësisht të kufizojë implikimet e treguesve makroekonomikë që mund të shkaktohen nga rritja e borxhit në valutë përtej kufijve të përcaktuar në analizat e qëndrueshmërisë së borxhit.

Megjithatë, pavarësisht mbështetjes së gjerë në burimet e brendshme, ritmet e rritjes së borxhit të brendshëm do të synohen të jenë në përputhje me ritmet e rritjes reale të ekonomisë vendase, për të shmangur efektet negative në ekonomi që mund të burojnë nga mbi-konsumimi i burimeve të brendshme” thuhet në strategji.

Sa i takon huamarrjes nga burimet e huaja qeveria pranon se eurobondet e emetuara vit pas viti kanë qenë një instrument efikas por ekspozimi vetëm ndaj monedhës euro duhet të rishikohet dhe të shkohet drejt diversifikimit duke testuar në vazhdim eurobondin në dollar. Në periudhën afatmesme, huamarrja nëpërmjet burimeve të huaja në terma bruto do të plotësojë mesatarisht deri në 20% të nevojave të përgjithshme për hua të qeverisjes qendrore.

“Instrumentet kryesore të huamarrjes së huaj do të jenë huatë nga kreditorët me natyrë shumëpalëshe dhe dypalëshe, të cilat do të financojnë projektet ekzistuese dhe projektet e reja zhvillimore, si edhe huatë në formën e mbështetjes buxhetore të akorduara nga institucionet financiare ndërkombëtare në kuadër të mbështetjes së vendit nga situata e krijuar nga përhapja e pandemisë Covid 19 si dhe në kuadër të mbështetjes së vendit në reformat e ndërmarra. Gjithashtu, huamarrja nëpërmjet instrumentit të Eurobond-it, është një ndër alternativat e përshtatshme për sigurimin e financimit nga tregjet ndërkombëtare. Për të ulur ekspozimin në valutën EUR mund të konsiderohet në vitet e ardhshme një emetim i mundshëm në USD (emetimet në këtë monedhë kanë patur një kërkesë më të lartë në vitin 2020). Kjo do të diversifikonte portofolin e instrumenteve, do të ulte riskun e kursit të këmbimit, megjithatë kjo do jetë në funksion edhe të nevojave për likuiditet në valutë të qeverisë” thuhet në dokument.

Ky i fundit përcakton edhe katër strategjitë e mundshme të menaxhimit të borxhit duke mbajtur parasysh edhe risqet. Dy prej strategjive cilësohen si bazë të cilat kanë edhe më shumë mundësi të materializohen sipas rastit ndërsa dy të tjera janë alternative.

Borxhi publik vlerësohet të ketë arritur në 80 për qind të PBB në fund të vitit 2020 edhe pse ende mbetet për tu parë shifra zyrtare. Këtë konfirmim e bën vetë qeveria në dokumentin e broxhit duke shtuar se pandemia e COVID-19 dhe tërmeti shtuan barrën.

Gjatë datës 11.02.2021 në Bursën Shqiptare të Titujve ALSE rezultuan këto të dhëna:

  • U ekzekutuan 2 transaksione në 2 tituj;
  • Transaksionet u ekzekutuan jashtë orarit zyrtar të Bursës (off-exchange);
  • Transaksionet e ekzekutuara ishin në Obligacion Thesari 10 Vjecar në LEK;
  • U tregtuan gjithsej një numër prej 574 njësi Obligacion Thesari 10 Vjecar në LEK;
  • Vlera e tregtimit në Obligacion Thesari 10 Vjecar ishte 53,886,120 LEK;

Për informacion statistikor më të detajuar në lidhje me te dhenat e tregtimit të datës 11.02.2021 klikoni këtu

Sektori financiar jobankar në vend i ka ndjerë më shumë efektet e krizës krahasuar me atë bankar.

Të dhënat e Bankës së Shqipërisë tregojnë se rritja e sektorit është frenuar gjatë vitit 2020 dhe në fund të tremujorit të tretë, totali i aktiveve arrit vlerën e 178.3 miliardë lekëve ose rreth 1.44 miliardë eurove.

Që nga fillimi i vitit, totali i aktiveve të tregut financiar jobankar është rritur me vetëm 0.3%. Tregu financiar jobankar përfshin fondet e investimit dhe pensioneve, kompanitë e sigurimeve, si edhe institucionet e tjera financiare, përfshi ato të kredidhënies, qirasë financiare, të dërgimit të parave, të këmbimit valutor, etj.

Grupet kryesore të aseteve të institucioneve financiare jobankare janë letrat me vlerë të borxhit, për një total prej 64 miliardë lekësh, të ndjekura nga huatë me rreth 37 miliardë lekë dhe depozitat e mbajtura në banka, me një vlerë prej rreth 35 miliardë lekësh.

Grupi i aseteve që është prekur më shumë nga kriza janë pikërisht huatë, që kanë pësuar rënie me rreth 5% që nga fillimi i vitit. Huaja në sektorin financiar jobankar lidhet kryesisht me sektorin e mikrofinancës në vend, që i vuajti më shumë efektet e krizës në raport me bankat. Këto institucione nuk pranojnë depozita dhe nuk kanë akses në instrumentet e likuiditetit të Bankës së Shqipërisë. Kjo bëri që një pjesë e tyre të përballeshin me probleme likuiditeti, për shkak të shtyrjes së kredive, por edhe shtrëngimit të aksesit në financim. Një situatë e tillë solli frenim të ndjeshëm të ofertës për kredi, gjatë tremujorit të dytë dhe të tretë të vitit. Gjithashtu, mund të supozohet se ky sektor ka vuajtur më shumë edhe nga rënia e kërkesës, sepse në përgjithësi financon pjesën më pak të konsoliduar dhe të formalizuar të ekonomisë.

Investimi i sektorit financiar në bono dhe obligacione gjithashtu ngeli në stanjacion, me një rritje prej vetëm 0.8% që nga fillimi i vitit. Këto instrumente në pjesën dërrmuese zotërohen nga fondet e pensionit dhe ato të investimeve, dhe më pak nga kompanitë e sigurimeve dhe institucionet e tjera financiare. Sipas Autoritetit të Mbikëqyrjes Financiare (AMF), asetet neto të fondeve të investimit në fund të shtatorit ishin 66.8 miliardë lekë, pothuajse në të njëjtin nivel me fillim e vitit. Fondet e investimit ngelen segmenti kryesor për nga madhësia në tregun financiar jobankar. Ndërkohë, tregu i pensioneve private vazhdoi rritjen me ritme të kënaqshme, me 18.5% që prej fillimit të vitit. Megjithatë, tregu i pensioneve private ka përmasa mjaft të vogla, me vetëm 3.4 miliardë lekë asete neto.

Kriza e frenoi rritjen edhe në tregun e sigurimeve, ku sipas AMF në fund të shtatorit 2020 totali i aktiveve ra në 34.3 miliardë lekë, 1.1% më pak krahasuar me fillimin e vitit. Për të gjithë vitin 2020, primet e shkruara pësuan rënie me rreth 5.7%. Tregu u godit ndjeshëm te produktet e lidhura me lëvizjen ndërkufitare të njerëzve, por edhe nga pezullimi i punës në disa sektorë të industrisë. / E.Shehu

Burimi: Revista Monitor

Në një intervistë për televizionin kombëtar KLAN të datës 07.02.2021, Drejtori Ekzekutiv i Bursës Shqiptare të Titujve ALSE, z. Artan Gjergji tha se bazuar në statistikat zyrtare të Autoritetit të Mbikëqyrjes Financiare për 9-mujorin e vitit 2020, vihet re një konsolidim i dukshëm i pozitës financiare të Shoqërive të Administrimit të fondeve (Asset Management Companies), të cilat kujdesen për kursimet e qytetarëve të investuara në këto produkte financiare.

“Ky fenomen ka ardhur kryesisht për shkak të tre faktorëve – tha z. Gjergji, që kanë të bëjnë me

  1. konsolidim të këtyre institucioneve pas një dekade vështirësish për të mbijetuar në një treg modest si nga pikëpamja e alternativave të investimit aq edhe nga pikëpamja e edukimit financiar tek publiku,
  2. rritjen e vazhdueshme dhe të qëndrueshme të numrit të qytetarëve të cilët vazhdojnë të alokojnë një pjesë të kursimeve të tyre në drejtim të fondeve të pensioneve dhe investime si një alternativë me norma kthimi më të larta se depozitat bankare, si dhe
  3. rritjen e vlerave që këta qytetarë vendosin të alokojnë. Një pjesë e këtyre vlerave që alokohen bëhen edhe të nxitura nga përjashtimet fiskale që kanë investimet në skemat e pensioneve”.

Gjithashtu, z. Gjergji tërhoqi vëmendjen drejt kujdesit që duhet të kenë qytetarët në raport me rrezikun e investimeve ku ekspozojnë kursimet e tyre. Depozitat kanë një risk relativisht më të ulët se sa fondet, por nga ana tjetër fondet sjellin një normë kthimi shumë herë më të lartë, ndërkohë që kanë një nivel risku jo të lartë. E megjithatë – shton z. Gjergji – në industrinë e investimeve është shumë e rëndësishme t’u besosh profesionistëve të cilat duhet të jenë të licensuar dhe të mbikëqyrur nga entet rregullatore në vend, për të mos u bërë pre e skemave mashtruese, të cilat me zhvillimin e teknologjisë së informacionit, por dhe rrjeteve sociale na dalin përpara. Në kohën e përdorimit të lartë të internetit, qytetarët duhet të jenë të kujdesshëm që të verifikojnë licensimin e subjekteve pranë enteve rregullatore siç është Autoriteti i Mbikëqyrjes Financiare në Shqipëri.

Për të parë videon e intervistës klikoni këtu.

Në intervistën e dhënë me datë 04.02.2021 për televizionin kombëtar Top Channel, z. Artan Gjergji, Drejtor Ekzekutiv i Bursës Shqiptare ALSE bëri një analizë përmbledhëse të alternativave të mundshme të investimit që kanë investitorët në tregun vendas. Edhe pse një pjesë e konsiderueshme e investitoreve i kanë alokuar fondet e tyre të lira në pasuri të patundshme dhe depozita, tashmë në dhjetëvjecarin e fundit kanë filluar të lulëzojnë alternativa të tjera ku qytetarët mund të investojnë kursimet siç janë fondet e pensioneve vullnetare, fondet e investimeve, letrat me vlerë të borxhit të korporatave apo edhe alternativa të tjera më të strukturuara siç janë produktet e parasë digjitale dhe kriptovalutat. Preferenca e qytetarëve për pasuri të patundshme vjen kryesisht edhe nga mungesa prej shumë vitesh e një burse letrash me vlerë të zhvilluar. Nëse bursa do të kishte shumë kompani të listura ku qytetarët mund të investonin, atëherë ekspozimi i qytetarëve vetëm në pasuri të patundshme do kishte qenë më i vogël – tha z. Gjergji.

Sa i përket pyetjes në lidhje me tipologjinë dhe preferencat e investitorëve ndaj riskut dhe alternativave jo-klasike të investimit, z. Gjergji tha se sa më afer pensionit dhe moshat e mesme preferojnë produkte financiare klasike me një risk të moderuar ose të vogel siç janë pasuritë e patundshme dhe depozitat e garantuara nga Agjensia e Sigurimit të Depozitave. Ndërsa për shkak edhe të zhvillimit të teknologjisë së informacionit, moshat e reja universitare e deri ne 30 vjeç janë më të hapur ndaj formave bashkëkohore të investimit të kursimeve që sjellin norma më të larta kthimi siç janë fondet e pensioneve e investimeve. Gjithashtu, për shkak se këto breza kanë një përdorim më të gjerë të aplikacioneve kompjuterike, ata ekspozohen më shumë drejt instrumentave të strukturuar siç janë kriptovalutat apo instrumentet e tjera të industrisë blockchain.

Për të dëgjuar një përmbledhje të intervistës, kliko këtu.

Burimi: Top Channel Albania

Individët investuan 6.9 miliardë lekë ose rreth 56 milionë euro në obligacionet e qeverisë shqiptare vitin e kaluar.

Të dhënat nga Autoriteti i Mbikëqyrjes Financiare (AMF) tregojnë se blerjet e obligacioneve në tregun primar nga individët u rritën me 51% gjatë vitit 2020. Deri në vitin 2016, portofoli i investimeve të individëve në letrat e borxhit të qeverisë dominohej nga bonot e thesarit. Pas vitit 2016, ky raport u përmbys në favor të obligacioneve.

Zgjerimi i investimit të individëve në obligacione mund të shpjegohet kryesisht me kërkimin për kthime më të larta nga investimi. Kuponi i obligacioneve arrin deri në 5.38%, në rastin e obligacioneve me maturim 10 vjeçar dhe është kthimi më i lartë që ofron tregu financiar në monedhën vendase. Ky fakt mund të intepretohet edhe si një tregues i zgjerimit të horizontit të atyre individëve që zotërojnë kursime apo të ardhura në vlera të konsiderueshme. Deri para pak vitesh, kthimet më të larta kërkoheshin kryesisht përmes fondeve të investimit. Por, tendenca rënëse e kthimeve nga investimi në fonde duket se e ka ulur interesin e individëve për këto institucione. Investimet e individëve në këto fonde nuk po shfaqin më rritje të qëndrueshme prej rreth pesë pesë vitesh.

Si alternativë, më shumë shqiptarë po zgjedhin të marrin pjesë vetë në ankandet e tregut primar, përmes ndërmjetësve të licencuar financiarë, që janë zakonisht bankat tregtare. Sipas faqes zyrtare të AMF, aktualisht në Shqipëri ka 12 shoqëri komisionere për investimin në tituj, por pjesa dërrmuese e volumit të transaksioneve nga individët bëhet nga bankat tregtare të licencuara për këtë shërbim. Investimi në obligacione është bërë gjithmonë përmes ndërmjetësve financiarë të licencuar, ndërsa investimi në bono thesari mundësohej edhe nga Banka e Shqipërisë.

Por, në Gusht 2020 Banka e Shqipërisë vendosi ndërprerjen e ofrimit të shërbimit të pjesëmarrjes në ankandet e bonove për individët. Duke filluar nga viti 2021, banka qendrore nuk do të pranojë më hapjen e llogarive të reja për këtë qëllim dhe individët do të mund ta marrin këtë shërbim vetëm prej bankave tregtare të licencuara nga AMF. Për vitin 2020, investimet e individëve në bono përmes ndërmjetësve financiarë të licencuar nga AMF pësuan rënie me 12%.

Mbështetur në të dhënat e Ministrisë së Financave, individët mbanin rreth 12.4% të stokut të borxhit të brendshëm publik në fund të shtatorit 2020. Në vlerë, kjo përkthehet në afërsisht 76 miliardë lekë./E.Shehu

Burimi: Revista Monitor

Gjatë datës 03.02.2021 në Bursën Shqiptare të Titujve ALSE rezultuan këto të dhëna:

  • U ekzekutua 1 transaksion në 1 titull;
  • Transaksioni u ekzekutua jashtë orarit zyrtar të Bursës (off-exchange);
  • Transaksioni i ekzekutuar ishte në Obligacion Thesari 7 Vjecar në LEK;
  • U tregtuan gjithsej një numër prej 27 njësi Obligacion Thesari 7 Vjecar në LEK;
  • Vlera e tregtimit në Obligacion Thesari 7 Vjecar ishte 2,718,630 LEK;

Për informacion statistikor më të detajuar në lidhje me te dhenat e tregtimit të datës 03.02.2021 klikoni këtu

Gjatë datës 02.02.2021 në Bursën Shqiptare të Titujve ALSE rezultuan këto të dhëna:

  • U ekzekutua 1 transaksion në 1 titull;
  • Transaksioni u ekzekutua jashtë orarit zyrtar të Bursës (off-exchange);
  • Transaksioni i ekzekutuar ishte në Obligacion Thesari 10 Vjecar në LEK;
  • U tregtuan gjithsej një numër prej 2 njësi Obligacion Thesari 10 Vjecar në LEK;
  • Vlera e tregtimit në Obligacion Thesari 10 Vjecar ishte 233,700 LEK;

Për informacion statistikor më të detajuar në lidhje me te dhenat e tregtimit të datës 02.02.2021 klikoni këtu

“Agjencia Ndërkombëtare e Vlerësimit Standard & Poor’s (S&P), në rishikimin më të fundit të saj (1 shkurt 2021), konfirmon për Shqipërinë vlerësimin aktual në “B+”, si dhe me perspektivë “të qëndrueshme”, njofton Ministria e Financave dhe ekonomisë. S&P parashikon që në vitin 2021 ekonomia do të rritet me rreth 4.5%, me supozimin që nuk do të ketë një valë tjetër të fortë të infektimeve, e cila mund të çonte në një mbyllje tjetër të fortë, si dhe vlerëson që Pandemia COVID-19 dhe kufizimet e lidhura me lëvizjen e njerëzve, bënë që ekonomia e Shqipërisë të kontraktohej me rreth 5% në vitin 2020.

“Pandemia ka pasur një ndikim të drejtpërdrejtë veçanërisht në sektorin e turizmit. Impakti i këtij sektori në ekonominë shqiptare sipas vlerësimit të Standard & Poor’s mund të jetë edhe më i theksuar se në vendet e rajonit për shkak të peshës më të lartë që zë ky sektor në Shqipëri”.

“S&P shprehet se, humbjet në të ardhura, shpenzimet shtesë të lidhura me pandeminë, si dhe shpenzimet kapitale të rritura bënë që deficiti në 2020 të zgjerohej në rreth 6.7% të PBB-së, nga 1.9% në 2019.  Agjencia e konsideron të lartë këtë nivelin aktual të borxhit  dhe vlerëson ekspozimin ndaj rreziqeve të mundshme fiskale. Agjencia projekton që raporti i borxhit të përgjithshëm të qeverisë ndaj PBB-së pasi të arrijë në rreth 77% në vitin 2021, pritet të bjerë nga viti 2022 e më tej, ndërkohë që ekonomia rikuperohet, shuhet gradualisht efekti i masave suportuese”-citon më tej Ministria e financave dhe ekonomisë raportin e Standard and Poor`s.

S&P  shprehet se për të rivendosur disiplinën fiskale, amendimet e fundit të bëra nga autoritetet në ligjin organik të buxhetit sanksionojnë që qeveria duhet të arrijë dhe të mbajë një balancë primare pozitive prej vitit 2023 e në vijim.

Ky sugjerim i shtohet rregullit ekzistues të uljes së borxhit, i cili kërkon një rënie në raportin e borxhit të përgjithshëm të qeverisë ndaj PBB-së deri sa ai të arrijë në nivelin 45%.

Roel Korkuti / SCAN

Burimi: SCAN

Lëvizje te postimet