Shqip

Guvernatori i Bankës së Shqipërisë Gent Sejko e ka vlerësuar pozitivisht emetimin e eurobondit, duke e cilësuar si një sukses atë që është arritur por edhe si një vlerësues për gjendjen e ekonomisë shqiptare. Në daljen për mediat për vendimmarrjen e politikës monetare, Guvernatori tha se vlera e ofruar përtej kërkesës dhe interesat e ulëta për eurobondin e Shqipërisë janë një tregues tjetër i situatës ekonomike që vjen nga tregjet ndërkombëtare e që i bashkëngjitet edhe vlerësimeve të organizmave ekonomikë ndërkombëtare si Fondi Monetar Ndërkombëtar, Banka Botërore apo Komisioni Europian.

Në vijim të përgjigjes, Guvernatori Sejko evidentoi se përfitimet janë të shumta ndërsa theksoi se nga ky emetim nuk do të ketë rritje të nivelit të borxhit publik.

“Ne u informuam përfundimisht për emetimin e eurbondit. Në fakt ky është një sukses nisur si nga vlera e eurobondit. U ofruan mbi 1 miliard euro për emetimin e eurobondit pavarësisht se nevoja ishte për 500 milionë euro pasi ne këtë synonim, qeveria shqiptare këtë synonte.

Po ashtu edhe norma e interesit është tregues i një mbyllje me sukses. Ky është tregues i vlerësimit të ekonomisë shqiptare nga tregjet e huaja ndërkombëtare. Pra ne tani kemi edhe një tregues, edhe një element tjetër, përveç vlerësimeve që ekonomisë shqiptare i jep FMN, BB apo KE. Pra ekonomia shqiptare vlerësohet pozitivisht për sa kohë eurobondi u emetua në nivelin dyfish të asaj që ishte e kërkuar.

Natyrisht që eurobondi ka disa elemente pozitivë. Në radhë të parë liron likujditetin në tregje për ta afruar në sistemin bankar kundrejt kreditimit, pra krijon likujditete të lira për bankat për të nxitur kredidhënien në vend. Gjithashtu është edhe një sinjal pozitiv për investitorët e huaj pasi është një tregues i vlerësimit të ekonomisë shqiptare. Ne e vlerësojmë një transaksion të suksesshëm.

E rëndësishme është që të theksohet se, nga kontaktet që ne kemi edhe me Ministrinë e Financave dhe nga shikimi i pasqyrave financiare të buxhetit të shtetit, eurobondi nuk do të ndikojë në rritjen e borxhit të Shqipërisë. Pra eurobondi është kalkuluar për një pjesë të shërbimit të borxhit të vjetër dhe do të përdoret gjithnjë në kontekstin e konsolidimit fiskal” tha Sejko.

Qeveria shqiptare ka realizuar me sukses eurobondin e tretë në tregjet ndërkombëtare. Referuar të dhënave të Thomson Reuters, oferta ka qenë mjaft e lartë, në rreth 1.25 miliardë euro, nga 500 milionë euro që kërkonte qeveria shqiptare.

Yieldi përfundimtar i këtij eurobondi është 3.55%, shumë më i ulët krahasuar me interesin prej 5.75% të paguar për eurobondin 450 milionë euro, të emetuar në vitin 2015. Përpara se ankandi të mbyllej interesi i pritshëm ishte nga 3.6%-3.7%.

Data e maturimit të këtij eurobondi të tretë prej 500 milionë euro, është 9 nëntori i vitit 2025. Huaja e marrë përmes Eurobondit do të përdoret për të plotësuar nevojat e buxhetit për financim, por edhe për të shlyer përpara kohe 200 milionë euro borxhe të marra përmes Eurobondit të emetuar në 2015, që në kushtet e marrjes me interesa më të ulëta, do të rezultojë në uljen e kostove të borxhit në buxhetin e shtetit dhe qytetarëve.

SCAN

Monitor

Mbiçmimi i lekut ndaj valutave kryesore ka dhënë një efekt pakësues prej 31 miliardë lekësh te depozitat gjatë gjashtëmujorit të parë të vitit, dhe prej rreth 33 miliardë lekësh në terma vjetorë, raportoi së fundmi Banka e Shqipërisë në një nga publikimet periodikë të saj.

Pa efektin e kursit të këmbimit, depozitat në valutë do të ishin rritur me 16 miliardë lekë gjatë 6-mujorit të parë dhe me 36 miliardë lekë ndaj një viti më parë. Ndërkohë, në monedhë origjinale, depozitat në euro, të cilat përbëjnë rreth 85% të depozitave në valutë, janë rritur me 110 milionë euro gjatë periudhës, dhe me 210 milionë euro ndaj një viti më parë ose me përkatësisht 2.9% dhe 5.6%, raportoi Banka e Shqipërisë.

Pesha e depozitave në valutë në totalin e depozitave qëndroi e pandryshuar gjatë periudhës, duke shënuar nivelin 52.9% në fund të muajit qershor. Mosndryshimi i peshës tregon për rritjen e depozitave në valutat, pavarësisht ndikimit pakësues të mbiçmimit të kursit të këmbimit të lekut në kundërvlerën totale të depozitave në valutë.

Gjatë 6-mujorit të parë të vitit depozitat në sistemin bankar ranë me 1.7% ose rreth 20 miliardë lekë në krahasim me fundin e vitit. Rënie është raportuar në të gjitha llojet e depozitave, sipas monedhës, sektorit dhe produktit, përveç depozitave pa afat, të cilat u rritën me rreth 3%. Në krahasim me një vit më parë rritje të dukshme kanë shënuar depozitat e bizneseve (me 4.7%), llogaritë rrjedhëse (me 2.7%) dhe depozitat pa afat (me 16%), ndërsa depozitat e individëve kanë mbetur pothuajse të pandryshuara.

Banka e Shqipërisë sqaroi se, kjo ecuri është e lidhur ngushtë me strukturën e maturimit të kursimeve, pasi rënia e depozitave me afat, të preferuara nga individët, në kushtet e normave më të ulëta të interesit, është shoqëruar me rritjen e depozitave pa afat dhe të llogarive rrjedhëse, të preferuara nga bizneset.

Rritja vjetore e llogarive rrjedhëse, depozitave pa afat dhe depozitave të përgjithshme, vijon të mbetet pozitive, por ka ardhur duke rënë gjatë dy viteve të fundit.

Për shkak të kontributit negativ të depozitave me afat në ecurinë e depozitave totale dhe të kontributit pozitiv të depozitave pa afat dhe të llogarive rrjedhëse, gjatë 2 viteve të fundit, në strukturën e depozitave sipas afatit të maturimit, pesha e depozitave me afat ka zbritur me 2 pikë përqindje në nivelin 57%, pesha e depozitave pa afat është rritur me 2 pikë përqindje në nivelin 10%, ndërsa pesha e llogarive rrjedhëse ka mbetur e pandryshuar në 33%.

Moody`s vijon ta vlerësojë sektorin bankar mbi nivelin e ekonomisë shqiptare, në B2, nga B1 që vlerësohet ekonomia shqiptare në tërësi.

“Sektori bankar i Shqipërisë po përjeton një konsolidim thelbësor”, thuhet në raportin më të fundit të Moody`s të analizës vjetore të ekonomisë shqiptare.

Pjesë e strategjisë së konsolidimit theksohet edhe plani i shprehur tashmë i disa bankave për t`u larguar nga tregu vendas.

Moody`s vë theksin edhe te fakti se, duke pasur parasysh masën e tregut bankar të vendit, potenciali i hyrjes në këtë treg i një kompanie që nuk vjen nga ky sektor, pra pa eksperiencë, do të përbënte një burim rreziku.

Në raport nënvizohet dhe numri i lartë  i kredive me probleme, por edhe përmirësimi i cilësisë së aseteve, si pasojë e përmirësimit të kushteve ekonomike, ristrukturimit të kredive dhe fshirjes nga bilancet e bankave të kredive jo performuese.

Në tërësinë e tij, sistemi bankar vlerësohet si i mirëkapitalizuar dhe likuidit, ndërkohë që rritja e ngadaltë e kreditimit bie në sy.

Roel Korkuti/SCAN

Kreditë me probleme të sistemit bankar jashtë vendit janë rritur në gjysmën e parë të këtij viti. Sipas Bankës së Shqipërisë, në fund të qershorit raporti i kredive me probleme për portofolin e jo rezidentëve ka arritur në 5.6%, nga 3.9% që ishte në fund të vitit të kaluar.

Megjithëse ky raport ngelet më i ulët krahasuar me kredinë për rezidentët në Shqipëri, tendenca e kredive me probleme është e kundërt. Ndërsa raporti i kredive me probleme për rezidentët është në rënie, ai për jo rezidentët është në rritje. Kjo tendencë duket se ka ndikuar edhe qasjen e bankave, që e kanë frenuar kreditimin në këtë segment të tregut.

Në fund të gjashtëmujorit të parë, kredia për jo rezidentët ra me 11% krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar. Rritja e kredive me probleme për jo rezidentët mund të jetë pjesërisht pjesë e një cikli normal.

Kredia për jorezidentët ka njohur rritje gjatë katër viteve të fundit dhe përfaqëson një zhvillim relativisht të ri për sistemin bankar. Pjesërisht, ajo lidhet me zgjerimin e shpejtë të filialit të Bankës Kombëtare Tregtare në Kosovë.

Duke qenë kredi më e re në kohë, është e kuptueshme që edhe përkeqësimi i cilësisë të ndodhë më me vonesë, në raport me kredinë për rezidentët, që në vitet e fundit është spastruar ndjeshëm, përmes fshirjeve dhe formave të tjera.

Kredia për joreziedentët është kryesisht e përqendruara në pak banka të mëdha, që, gjatë viteve të fundit kanë kërkuar alternativa financimi në vendet e rajonit, duke pasur parasysh edhe kërkesën e dobët dhe problemet specifike të kreditimit të biznesit në Shqipëri.

Ersuin Shehu/SCAN