Category: Lajmet me te fundit

Banka e Shqipërisë është tërhequr nga disa ndryshime rregullatore, që mund të vështirësonin ndjeshëm investimin e individëve në obligacionet e bankave tregtare.

Projektrregullorja “Mbi kërkesën minimale për instrumentet e kapitalit rregullator dhe detyrimet e pranuara”, në versionin e përgatitur në fillim të këtij viti, përcaktonte se obligacionet e shitura te klientët joprofesionistë do t’iu njiheshin bankave si kapital rregullator i nivelit të dytë, vetëm në rast se vlera nominale e instrumentit do të ishte paktën pesë milionë lekë.

Sipas Bankës Qendrore, rregullorja, përfshi dispozitën në fjalë, reflektonte direktivën europiane Për Ndërhyrjen e Jashtëzakonshme në Banka (The Bank Recovery and Resolution Directive).

Me sa duket, një kufizim i tillë kishte qëllim të mbronte investitorët e vegjël, të paspecializuar, nga investimi në borxhin e varur të bankave.

Bankat kanë qenë promotorët kryesorë të instrumenteve të borxhit privat në Shqipëri, përmes obligacioneve me ofertë private. Në shumicën e rasteve, qëllimi i këtyre instrumenteve është përdorimi si kapital rregullator i nivelit të dytë, sipas kërkesave të rregullores përkatëse të Bankës së Shqipërisë.

Ndryshimet rregullatore që propozoi Banka e Shqipërisë e kufizonin mundësinë për të shitur obligacione tek individët. Nga njëra anë, kjo mund të vështirësonte praktikën e përdorimit të borxhit të varur si kapital rregullator për të mbështetur rritjen e bankave; nga ana tjetër, iu hiqte investitorëve të vegjël një alternativë relativisht fitimprurëse investimi dhe bëhej pengesë për zhvillimin e tregut të kapitaleve në vend. Bankat janë ndër subjektet me potenciale më të mëdha për të emetuar tituj në bursë, për shkak të rritjes graduale të kërkesave rregullatore për kapital, por edhe përvojës së krijuar në vitet e fundit me obligacionet me ofertë private.

Pas vërejtjeve të shprehura nga bankat, Banka e Shqipërisë ka ndërmarrë ndryshime në projektrregullore, duke e hequr vlerën dysheme prej pesë milionë lekësh që do t’iu kufizonte individëve apo investitorëve të tjerë joprofesionistë investimin në obligacione të bankave tregtare.

Me variantin e ri të rregullores që propozon banka qendrore, shitja e instrumenteve të pranuara tek klientët jo profesionistë do të mbështetet në disa kërkesa të ligjit “Për tregjet e kapitalit”.

Më konkretisht, këto instrumente do të pranohen si kapital rregullator vetëm kur banka ka kryer dhe dokumentuar testin e përshtatshmërisë, në bazë të të cilit ka rezultuar se instrumenti është i përshtatshëm për klientin joprofesionist. Kategorizimi i klientëve dhe mënyrat sesi kryhet testi i përshtatshmërisë rregullohen nga dispozitat e seksionit të dytë të ligjit “Për tregjet e kapitalit”.

Veç testit të përshtatshmërisë, rregullorja e re e Bankës së Shqipërisë kërkon që instrumentet e detyrimeve të pranuara të cilat blihen nga klientët joprofesionistë duhet të përmbajnë dispozita kontraktore detyruese, me anë të së cilave kreditorët bien dakord që të pranojnë çdo zvogëlim të principalit apo shumës së disbursuar e të papaguar, si dhe çdo konvertim apo anulim që kryhet gjatë ushtrimit të detyrës nga Autoriteti i Ndërhyrjes së Jashtëzakonshme.

E thënë ndryshe, blerësit e obligacioneve duhet të jenë të gatshëm të pranojnë humbje, në rast se banka bëhet subjekt i Ndërhyrjes së Jashtëzakonshme nga Banka e Shqipërisë.

Deri më sot, tre banka tregtare në Shqipëri kanë emetuar obligacione me ofertë private. Credins Bank është emetuesi më i madh dhe më i hershëm, me një portofol prej 6.3 miliardë lekësh në 30 qershor 2020. Fibank dhe Union Bank kanë kryer nga një emetim obligacionesh, për një vlerë prej dy milionë eurosh secila./E.Shehu

Burimi: Revista Monitor

Banka e Shqipërisë vendosi në muajin gusht të këtij viti ndërprerjen e ofrimit të shërbimit të pjesëmarrjes në ankandet e bonove për individët.

Duke filluar nga viti 2021, banka qendrore nuk do të pranojë më hapjen e llogarive të reja për këtë qëllim dhe individët do të mund ta marrin këtë shërbim vetëm prej bankave tregtare të licencuara nga Autoriteti i Mbikëqyrjes Financiare (AMF) si shoqëri komisionere për veprimet me letrat me vlerë të qeverisë shqiptare.

Mbështetur në të dhënat më të fundit të AMF-së tregu i ofrimit të shërbimit të pjesëmarrjes në ankandet e bonove të thesarit për individët dominohet nga Raiffeisen Bank.

Sipas statistikave, 68% vlerës së bonove të blerë nga individët në tregun primar gjatë nëntë muajve të parë të këtij viti u bë nëpërmjet Raiffeisen Bank. Ndërmjetësi i dytë për nga volumi renditet BKT, me rreth 18% të totalit.

Për sa i takon kostove, komisionet e aplikuara nga Raiffeisen dhe BKT janë në nivele të ngjashme, me 0.2% të shumës së investuar, por jo më shumë se 10 mijë lekë. Bankat e tjera të licencuara si shoqëri komisioneve kanalizuan së bashku rreth 14% të investimeve të individëve në ankandet e bonove të thesarit.

Gjatë nëntë muajve të parë të këtij viti, individët investuan rreth 6.8 miliardë në tregun primar të bonove të thesarit, në rënie me 13% krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë. Për shkak të normave të ulëta të interesit, individët po orientohen gjithnjë e më shumë te obligacionet, ku kthimet janë më të kënaqshme, sepse afatet e maturimit janë më të gjata. Vlera e investimit në obligacione për nëntë muajt e parë të këtij viti arriti në 6.1 miliardë lekë, 54% më shumë krahasuar me një vit më parë. Tashmë obligacionet përbëjnë rreth 47% të investimeve totale të individëve në tregun primar të letrave të borxhit qeveritar.

Pjesëmarrja në ankandet e obligacioneve është bërë gjithnjë nëpërmjet bankave, sepse Banka e Shqipërisë nuk e ka ofruar këtë shërbim. Ndryshe nga bonot e thesarit, pjesëmarrja në ankandet e obigacioneve sipas bankave komisionere paraqitet më e ekulibruar. Edhe këtu udhëheq sërish Raiffeisen, me 29% të shumës totale të investuar nga individët, e ndjekur nga BKT me 27% dhe Intesa Sanpaolo dhe 17%. /E.Shehu